شکاف لب و کام (لب شکری) و درمان ارتودنسی

8

شکاف لب و شکاف کام ازجمله نقوص صورت می‌باشند که در طی آن‌ها، بخش بالایی لب که باید قبل از تولد به یکدیگر متصل شوند، از هم جدا می‌مانند. همین اتفاق می‌تواند برای سقف دهان یا کام نیز رخ دهد. شکاف زمانی رخ می‌دهد که بافت‌های تشکیل‌دهنده‌ی یک ساختار کافی نبوده و بافت‌های موجود نیز به یکدیگر متصل نباشند. این نقص در شکل‌گیری اولیه‌ی جنین رخ‌داده و در اکثر موارد علت آن نامشخص است. بااین‌حال به نظر می‌رسد که بروز این عارضه به عوامل ژنتیکی و محیط رشد جنین در طول بارداری بستگی دارد.

اگر کودک دلبندتان دچار مشکل شکاف لب و کام  و مشکلات ناشی از آن است باید فورا به درمان آن بپردازید، زیرا درمان این مشکل در اوایل کودکی تاثیر بسزایی خواهد داشت، در درمان شکاف لب و کام علاوه بر جراحی، درمان‌های ارتودنسی نیز نقش مهمی در برطرف ساختن این مشکل دارند. پزشکان و متخصصان ارتودنسی با استفاده از روش‌های بخصوصی و مراقبت‌های ویژه‌ای به شما و کودکتان در رفع این مشکل و ادامه زندگی به عنوان فردی عادی و سالم یاری خواهند رساند.

 برای دریافت مشاوره و کسب اطلاعات بیشتر درباره روش‌های درمانی مناسب با مشکلتان در کلینیک ارتودنسی قریشی می‌توانید از طریق شماره تماس‌های ۲۲۰۷۳۷۸۵ - ۲۲۰۶۸۶۴۶ با مشاورین و دستیاران ما تماس حاصل فرمایید.

شکاف لب و شکاف کام به چه شکل دیده می‌شود؟


یک نوزاد ممکن است با شکاف لب، شکاف کام و یا هر دو متولد شود. شکاف لب ممکن است تنها در یک طرف دهان ایجادشده و یا هر دو طرف دهان را درگیر کند. این شکاف ممکن است از یک بریدگی کوچک تا یک شکاف عمیق که به بینی می‌رسد متفاوت باشد.

M350/0273

شکاف کام ممکن است تنها در انتهای دهان بوده و یا به‌صورت یک شکاف طولی از جلو تا عقب دهان ادامه داشته باشد.

C003/1274

در برخی از موارد ممکن است این شکاف با پوشش روی کام دهان پوشیده شده باشد.

علل ایجاد شکاف لب و شکاف کام


علت دقیق ایجاد این شکاف‌ها در برخی از نوزادان هنوز مشخص نیست ولی احتمال این‌که این شکاف‌ها در اثر کارهای انجام‌شده یا انجام‌نشده در طول بارداری ایجادشده باشند بسیار پایین است.

در برخی از موارد، لب شکری و شکاف کام با موارد زیر مرتبط‌اند:

  • ژن‌هایی که یک نوزاد از والدین خود به ارث می‌برد (که البته در اکثر موارد تنها یکی از والدین سهیم است)
  • سیگار کشیدن و استعمال الکل در طول دوران بارداری
  • اضافه‌وزن زیاد در طول دوران بارداری
  • کمبود فولیک اسید بدن در طول دوران بارداری
  • استفاده از برخی داروهای خاص در مراحل اولیه‌ی بارداری مانند برخی داروهای ضد تشنج و قرص‌های استروئید

در برخی از موارد، شکاف لب یا شکاف کام ممکن است به‌عنوان بخشی از عارضه‌های جدی‌تر مانند سندرم دی جرج و یا سندرم پیر روبین ایجادشده باشند.

مشکلات مربوط به شکاف لب و شکاف کام چیست‌اند؟


  • مشکل در غذا خوردن - زمانی که در سقف دهان یک شکاف وجود داشته باشد، غذا و مایعات می‌توانند از طریق آن از دهان خارج‌شده و وارد بینی شوند. تا زمان انجام عمل جراحی، بیماران می‌توانند از وسایل مخصوصی استفاده کنند که برای هدایت مستقیم مایعات به سمت پایین و به‌ طرف معده‌ی بیمار طراحی‌ شده‌اند. استفاده از این وسایل برای اطمینان از گرفتن مواد غذایی کافی ضروری است.
  • اختلالات کلامی - از آنجایی‌ که لب بالایی و سقف دهان به‌ خوبی شکل نگرفته‌اند، ممکن است صحبت کردن برای کودک دشوار باشد و هنگام صحبت کردن صداهایی از درون بینی به گوش برسند. از آنجایی‌ که حرف‌های کودک به‌ درستی قابل‌فهم نیستند، می‌توان از یک متخصص گفتاردرمانی برای رفع این مشکل کمک گرفت.
  • عفونت گوش - لب شکری و شکاف کام می‌توانند باعث انباشته شدن مایعات در گوش میانی شده و خطر ایجاد عفونت در کودک را افزایش دهند. این شکاف‌ها در صورت درمان نشدن می‌توانند منجر به کر شدن فرد شوند. برای جلوگیری از ایجاد عفونت، از تیوب‌های مخصوصی در نزدیکی پرده‌ی گوش استفاده می‌شود که می‌توانند مایعات را از گوش خارج کنند.
  • مشکلات مربوط به دندان‌ها - کودکانی که به شکاف لب یا شکاف کام مبتلا هستند، معمولاً از مشکلات مربوط به دندان‌ها مانند نامرتبی، بدشکلی و عدم وجود برخی از دندان‌ها نیز رنج می‌برند. این مشکل‌ها نیز احتمال ایجاد پوسیدگی و مشکلات جدی‌تر ارتودنسی را افزایش خواهند داد.

تشخیص شکاف لب و شکاف کام


شکاف لب معمولاً در طول دوران بارداری و زمانی که مادر در هفته‌ی 18 تا 21 بارداری است تشخیص داده می‌شود. همه‌ی موارد شکاف لب قابل‌تشخیص نبوده و تشخیص شکاف کام نیز با استفاده از یک اسکن اولتراسوند معمولی ممکن نیست.

اگر شکاف لب یا شکاف کام در اسکن اولتراسوند نشان داده نشود، معمولاً بلافاصله پس از تولد و یا به هنگام معاینه‌ی کودک که تا 72 ساعت پس از تولد انجام می‌شود تشخیص داده خواهد شد.

زمانی که شکاف لب یا کام تشخیص داده می‌شود، شما به یک گروه از متخصصین ارجاع داده می‌شوید که عارضه‌ی فرزندتان را برای شما توضیح داده و روش‌های درمانی موجود را به شما معرفی می‌کنند. همچنین می‌توانید سؤال‌های خود را از آن‌ها بپرسید.

همچنین می‌توانید با انجمن‌های مرتبط با شکاف لب و شکاف کام تماس گرفته و از آن‌های توصیه‌هایی را دریافت کرده و با دیگر والدینی که فرزندشان به این عارضه مبتلاست در ارتباط باشید.

درمان


روش درمانی مورداستفاده برای شکاف لب و شکاف کام به‌احتمال‌زیاد عمل جراحی است که در طی آن، یک متخصص ارتودنسی و تیمی از متخصصین دیگر دست‌به‌کار می‌شوند. بسته به‌ شدت عارضه ممکن است بیش از یک عمل جراحی موردنیاز باشد. در کودکان عمل جراحی معمولاً بین سنین 3 تا 6 ماهگی انجام می‌شود.

11

نقش ارتودنسی

ممکن است پس از انجام عمل جراحی، استفاده از تجهیزات ارتودنسی برای کودک تجویز شود. درمان ارتودنسی در این موارد می‌تواند به غذا خوردن بهتر، پیشرفت کودک در حرف زدن و اصلاح قوس فک بالا کمک کند. تلاش ترکیب‌شده‌ی متخصص جراحی پلاستیک، متخصص ارتودنسی، متخصص اطفال و نوزادان و متخصص گفتاردرمانی برای درمان مناسب این بیماران ضروری است.

در درمان مشکلات شکاف لب و کام از روش‌های ارتودنسی خاصی برای این مشکل استفاده می‌شود که تحت عنوان ارتودنسی کرانوفیشال (ارتودنسسی سر وصورت) تلقی می شوند.

12

ارتودنسی کرانوفیشال چیست؟

ارتودنسی کرانوفیشال یک ارتودنسی سر و صورت، یکی از فوق تخصص‌های ارتودنسی است که بر روی درمان بیمارانی با نقوص مادرزادی مانند شکاف لب و شکاف کام تمرکز دارد. متخصص ارتودنسی با تیمی متشکل از متخصص گفتاردرمانی، جراح فک و جراح پلاستیک کرانوفیشال همکاری کرده و برای اصلاح شکاف لب و شکاف کام و دیگر نقوص مربوط به فک و صورت، یک برنامه‌ی درمانی را طراحی می‌کند. به‌عنوان عضوی از تیم کرانوفیشال، وظیفه‌ی متخصص ارتودنسی، بررسی و در نظر داشتن رشد دندان‌ها و فک می‌باشد. او درمان بدون جراحی موقعیت فک را انجام داده و همچنین مسئول مراقبت‌های قبل و بعد از عمل فک را بر عهده دارد.

13