/ / دانستنی های دندانپزشکی
بدرنگی دندان

درمان پزشکی و حرفه ای جهت درمان بدرنگی دندان

برای درمان زردی و بدرنگی دندان ابتدا باید علت آن شناسایی شود تا درمان متناسب با آن به کار گرفته شود. بسته به علت تغییر رنگ دندان، ممکن است لازم باشد جانب احتیاط رعایت شود.

عادات بد و برنامه غذایی باعث بدرنگی دندان می شود

لکه های سطحی دندان که در اثر عادات بدی مانند سیگار کشیدن، جویدن تنباکو و به طور کلی استعمال دخانیات و همچنین مصرف غذاهایی مانند چای و قهوه ایجاد شده است با تغییر عادت و تغییر برنامه غذایی و همچنین درمان‌های پیشگیرانه تحت درمان قرار می‌گیرد و به این ترتیب از ایجاد لکه های دندان در آینده نیز جلوگیری می‌شود.

مسواک زدن بدرنگی دندان را رفع می کند

مسواک زدن به شکل صحیح و مؤثر باید دو مرتبه در روز انجام شود تا از ایجاد لکه های سطحی دندان جلوگیری شود. بیشتر انواع خمیر دندان حاوی مواد ضد جرم و عامل ساینده هستند. علاوه بر این برخی انواع خمیر دندان حاوی عامل سفید کننده (بلیچینگ) نیز می‌باشد.

جرم گیری

برخی از لکه های سطحی دندان با کمک جرم گیری ( قلم اولتراسونیک یا دستی) و پولیش با خمیر ساینده یا پولیش با دستگاه ایر جت یا پرتاب هوا با پودر ساینده از بین می‌روند. با این حال باید توجه داشته باشید که این روش‌ها ممکن است به از بین رفتن مینا منجر شوند. بنابراین تکرار این روش‌ها درست نیست.

میکرابریژن مینا

در این تکنیک چرخش (روتاری) با ترکیبی از اسید هیدروکلریک ضعیف و ذرات کاربید سیلیکون در یک خمیر محلول در آب، انجام می‌شود. در نتیجه آن سطح دندان صاف و هموار و همچنین براق می‌شود. میکروابریژن مینا برای پاک کردن لکه های عمقی و سطحی دندان از جمله لکه های ایجاد شده در اثر فلوروز و کلسیم زدایی ثانوی در پیرامون براکت ارتودنسی استفاده می‌شود. میکروابریژن مینا ممکن است همراه با بلیچینگ مورد استفاده قرار بگیرد.

بلیچینگ یا سفید کردن دندان

در تکنیکهای قدیمی‌تر بلیچینگ که یک قرن پیش انجام می‌شد فرآیند اکسیداسیون صورت می‌گرفت. امروزه بلیچینگ عملی مطمئن و بی ‌خطر، آسان و ارزان است که برای درمان انواع گوناگون بدرنگی دندان استفاده می‌شود. معمولاً بلیچینگ برای درمان تغییر رنگ دندان‌های شیری مورد استفاده قرار نمی‌گیرد. بلیچینگ به دو صورت انجام می‌شود: زنده و غیر زنده

الف – بلیچینگ دندانهای زنده

بلیچینگ دندانهای زنده در اصل برای بیمارانی انجام میشود که بدرنگی دندان آنها به صورت تغییر رنگ عمومی دندان به رنگهای زرد، نارنجی یا قهوه ای روشن (مانند لکه های کلرهگزیدین) و به صورت سطحی ایجاد شده است. با این حال ممکن است در موارد خفیف لکه های عمقی حاصل از مصرف آنتی بیوتیک تتراسایکلین و فلوروز نیز مفید باشد.

در حال حاضر متداولترین عامل بلیچینگ مورد استفاده، کارباماید و پروکسید هیدروژن است. هنگامی که این مواد در غلظت بالا استفاده میشوند، تاثیر سفید کنندگی قابل توجهی بر جای میگذارند.

در مطب دندانپزشکی بلیچینگ قوی استفاده میشود که شامل محلول پروکسید هیدروژن 15 تا 40 % است و حتما باید توسط دندانپزشک و تحت نظارت او انجام شود چرا که باید بافتهای نرم از تماس با این محلول محفوظ بمانند.

استفاده از سیستمهای بلیچینگ خانگی نیز در حال حاضر از محبوبیت زیادی برخوردار است. هر یک از این روش‌ها به تنهایی و یا همراه با بلیچینگ حرفه ‌ای در مطب دندانپزشکی استفاده شوند.

در این روش از محلول پروکسید کاربامید 10 تا 22% استفاده می‌شود. محلول در داخل تری (وسیله ای شبیه محافظ دهان که ممکن است به صورت پیش ساخته خریداری شده و یا اختصاصی برای بیمار در لابراتوار دندانپزشکی ساخته شود) قرار میگیرد و سپس تری روی دندانها قرار داده میشود تا محلول در تماس با دندانها قرار بگیرد.

تکرار این کار به صورت روزانه و یا شبانه صورت میگیرد. معمولا به مدت 2 تا 4 هفته باید این کار را انجام دهید تا دندانها به تدریج سفید شوند. توصیه میشود از استفاده از سیستمهای سفید کننده دندان که مورد تایید وزارت بهداشت یا سازمان غذا و دارو قرار ندارند، خودداری کنید.

در چسب سفید کننده از پروکسید هیدروژن 5.3% و پلی اتیلن استفاده میشود. این روش برای سفید کردن دندانها و یا حفظ سفیدی آنها انجام میشود.
خمیر دندان سفید کننده حاوی 1% پروکسید (یا کمتر) می باشد و کمترین تاثیر را دارد.

لکه های تیره تر را با استفاده از درمانهای خانگی و حرفه ای باید درمان کرد. بیشتر بیماران به درمان مجدد یا دوره ای نیاز دارند.

متخصصان باید مراقب واکنشهای نامطلوب احتمالی و موارد منع استعمال باشند. تقریبا دو سوم بیماران دچار حساسیت دندان کوتاه مدت و خفیف میشوند و لثه شان تحریک میشود. سطح دندان به خصوص ریشه های بیرون زده دندان یا بخشی از مینا که دچار نقایص ثانویه املوژنز (amelogenesis) شده است، در مقابل بلیچینگ متخلخل بوده و بیشتر احتمال دارد که پس از بلیچینگ دچار حساسیت به سرما شود. تحریک لثه معمولا به استفاده نامناسب از تری مربوط میشود.
واکنش آلرژی به عامل بلیچینگ بسیار نادر است.

هیچ واکنش نامطلوبی در زنان باردار یا شیرده یا بیماران سیگاری گزارش نشده است اما بلیچینگ در این بیماران توصیه نمیشود.

ب- بلیچینگ دندان غیر زنده

بلیچینگ دندان غیر زنده برای درمان دندانهایی انجام میشود که تغییر رنگ ثانویه پس از تخریب پالپ دندان داشته اند. این تکنیک شامل ترکیبی از پروکسید هیدروژن 30% و پربورات سدیم در محفظه پالپ به مدت یک هفته می باشد.

برای بلیچینگ غیر زنده دندانی که روکش نشده بهتر است. بازجذب ریشه خارجی سرویکال یکی از عوارض احتمالی به ویژه در مواردی است که بیمار پیش از سن 25 سالگی، پالپ دندان را از دست داده است. ترمیم سد درون مجرایی ویژه در به حداقل رساندن این عارضه مفید می باشد.