قالب گیری ارتودنسی یکی از مراحل اولیه و ضروری درمان است که اطلاعات دقیقی از وضعیت دندان ها و فک در اختیار متخصص قرار می دهد. با وجود سادگی این مرحله، بسیاری از بیماران پیش از انجام آن سوال ها و نگرانی هایی دارند.
در این مقاله به صورت کوتاه و کاربردی توضیح می دهیم قالب گیری ارتودنسی چیست و چگونه انجام می شود، چه انواعی دارد و دانستن چه نکاتی می تواند این مرحله را ساده تر و قابل تحمل تر کند.
قالب گیری ارتودنسی چیست؟
قالب گیری ارتودنسی روشی برای ثبت دقیق موقعیت دندان ها و فک بالا و پایین است که به متخصص ارتودنسی کمک می کند طرح درمان را به صورت دقیق برنامه ریزی کند. این قالب ها معمولا با استفاده از مواد قالب گیری مانند آلژینات یا به روش دیجیتال تهیه می شوند و مبنای ساخت بریس ها، پلاک ها و سایر ابزارهای ارتودنسی قرار می گیرند.
قالب گیری معمولا پیش از شروع درمان انجام می شود و در کنار معاینه بالینی و تصویربرداری های لازم، اطلاعات کاملی از وضعیت دهان و فک بیمار در اختیار پزشک قرار می دهد. دقت این مرحله تاثیر مستقیمی بر کیفیت و پیش بینی پذیری نتیجه نهایی ارتودنسی دارد.
آیا قالب گیری ارتودنسی درد دارد؟
خیر، قالب گیری ارتودنسی معمولاً بدون درد است. در این مرحله، ماده قالب گیری روی دندانها قرار میگیرد و چند دقیقهای منتظر میمانیم تا سفت شود. ممکن است کمی احساس فشار یا پر شدن دهان ایجاد شود، ولی این حالت موقتی است و به هیچ عنوان دردناک نیست.
هدف قالب گیری در ارتودنسی
هدف اصلی قالب گیری در ارتودنسی، ثبت دقیق وضعیت دندانها و فک بیمار است تا متخصص بتواند برنامه درمانی را با دقت بالاتر طراحی کند. این مرحله پایه تمام مراحل بعدی درمان است و نقش مهمی در نتیجه نهایی دارد.
نحوه قالب گیری ارتودنسی
قالب گیری ارتودنسی معمولاً با یکی از دو روش سنتی (مواد قالب گیری) یا دیجیتال (اسکن داخل دهانی) انجام میشود. روند کلی به شکل زیر است:
- آمادهسازی دهان و مواد قالب گیری
- قرار دادن ماده قالب گیری روی دندانها
- برداشتن قالب از دهان
- بررسی و ارسال قالب به لابراتوار
این مرحله معمولاً کوتاه، بدون درد و با همکاری ساده بیمار انجام میشود و پایهای برای دقت و کیفیت درمان ارتودنسی محسوب میشود.
مطلب مفید: هایکرس ارتودنسی چیست؟
ابزار های قالب گیری برای ارتودنسی
برای ثبت دقیق وضعیت دندان ها و فک، از ابزار های مختلفی در قالب گیری ارتودنسی استفاده می شود. انتخاب ابزار مناسب به شرایط بیمار، نوع درمان و امکانات کلینیک بستگی دارد.
تری قالب گیری (Tray)
تری ها قالب های آماده ای هستند که مواد قالب گیری داخل آن ها قرار می گیرد و روی دندان ها گذاشته می شود. این ابزار در اندازه های مختلف وجود دارد تا متناسب با فک بیمار انتخاب شود. انتخاب درست تری، نقش مهمی در دقت قالب نهایی دارد.
مواد قالب گیری
رایج ترین ماده مورد استفاده، آلژینات است که به دلیل سرعت آماده سازی و هزینه مناسب، کاربرد گسترده ای دارد. در برخی موارد، از مواد دقیق تر مانند سیلیکون ها استفاده می شود که جزئیات بیشتری از دندان ها را ثبت می کنند و پایداری بالاتری دارند.
اسکنر دیجیتال داخل دهانی
در روش های جدید، به جای قالب گیری سنتی، از اسکنر های دیجیتال استفاده می شود. این دستگاه ها با ثبت تصاویر سه بعدی از دندان ها، نیاز به مواد قالب گیری را حذف می کنند و برای برخی بیماران راحت تر هستند.
وسایل کمکی قالب گیری
ابزار هایی مانند اسپاتول برای مخلوط کردن مواد، تایمر برای کنترل زمان گیرش و وسایل ضدعفونی برای رعایت بهداشت، بخش تکمیلی فرآیند قالب گیری را تشکیل می دهند.
مواد رایج برای قالب گیری ارتودنسی
مواد قالب گیری در ارتودنسی برای ثبت شکل دقیق دندان ها و ساختار فک استفاده می شوند. این مواد بعد از قرار گرفتن روی دندان ها، در مدت زمان کوتاهی سفت می شوند و یک الگوی دقیق از وضعیت دهان ایجاد می کنند. کیفیت این مواد تاثیر مستقیمی بر دقت قالب و در نهایت، نتیجه درمان دارد. مهم ترین مواد مورد استفاده در قالب گیری ارتودنسی عبارتند از:
- آلژینات
- پلی سولفید
- پلی اتر
- مواد الاستومری
- سیلیکون های قالب گیری
- مواد قالب گیری دیجیتال (اسکن داخل دهانی)
قالب گیری ارتودنسی چقدر طول میکشد؟
مدت زمان قالب گیری ارتودنسی معمولاً کوتاه است و بیشتر از ۱۰ تا ۱۵ دقیقه طول نمیکشد. این زمان شامل آماده کردن ماده قالب گیری، قرار دادن آن روی دندانها و منتظر ماندن برای سفت شدن ماده است.
چند عامل میتواند مدت زمان دقیق را تغییر دهد:
- نوع ماده قالب گیری (آلژینات، سیلیکون، پلی اتر)
- تعداد دندانها یا کل فک تحت قالب گیری
- تجربه و مهارت متخصص ارتودنسی
- ابزار و تجهیزات استفاده شده
مطلب مفید: جلسه اول ارتودنسی چقدر طول می کشد؟
مرحله بعد از قالب گیری ارتودنسی
بعد از انجام قالب گیری، قالب تهیه شده برای ساخت ابزارهای ارتودنسی استفاده میشود. بسته به نوع درمان، این مرحله شامل موارد زیر است:
ارسال قالب به لابراتوار
قالبها به لابراتوار فرستاده میشوند تا براکتها، پلاکها یا سایر ابزارهای مورد نیاز برای درمان ساخته شوند. دقت قالب گیری در این مرحله اهمیت زیادی دارد، چون هر گونه اشتباه کوچک میتواند کیفیت ابزار نهایی را تحت تأثیر قرار دهد.
بررسی و برنامهریزی درمان
متخصص ارتودنسی قالب و عکسهای دندانها را بررسی میکند و برنامه دقیق درمان را نهایی میکند. این شامل تصمیمگیری درباره نحوه قرار دادن براکتها، زمانبندی جلسات و تنظیم ابزارها است.
جلسه بعدی بیمار
معمولاً بعد از آماده شدن ابزارها، جلسه نصب براکتها یا پلاکها انجام میشود. فاصله بین قالب گیری و نصب ابزار بستگی به نوع مواد و فرآیند ساخت دارد، اما در اکثر موارد چند روز تا یک هفته طول میکشد.
هزینه قالب گیری ارتودنسی
قالب گیری ارتودنسی معمولاً جزئی از هزینه کل درمان ارتودنسی محسوب میشود و هزینه جداگانه زیادی ندارد. در بسیاری از کلینیکها، هزینه قالب گیری به صورت جزئی از تعرفه ارتودنسی در نظر گرفته میشود و بیماران نیاز به پرداخت جداگانه ندارند. انتخاب روش قالب گیری دقیقتر یا دیجیتال ممکن است کمی هزینه اضافه ایجاد کند، اما در مقابل دقت بالاتر و راحتی بیشتر برای بیمار فراهم میکند.
سخن پایانی
قالب گیری ارتودنسی یکی از مراحل پایه و مهم درمان است که دقت آن تاثیر مستقیمی بر نتیجه نهایی دارد. این مرحله به متخصص کمک میکند وضعیت دندانها و فک را به درستی ثبت کند، برنامه درمانی را دقیقتر طراحی کند و ابزارهای ارتودنسی شخصیسازی شده بسازد.
با انجام درست قالب گیری و همکاری بیمار، این فرآیند کوتاه و بدون درد است و میتواند تجربهای راحت و مطمئن برای شروع درمان فراهم کند. رعایت نکات ساده قبل و حین قالب گیری، علاوه بر راحتی بیمار، کیفیت درمان و پیشبینی پذیری نتایج را به شکل قابل توجهی افزایش میدهد.
در کلینیک دکتر قریشی، هدف ما ارائه تجربهای دقیق، ایمن و بدون استرس برای بیماران است تا مسیر درمان ارتودنسی از ابتدا تا پایان با بالاترین کیفیت و رضایت ممکن پیش رود.
