دندان درد کودکان تجربه سخت و حساسی است که میتواند کودک و هم والدین را مضطرب و ناراحت کند. معمولاً در چنین وضعیتی والدین احساس درماندگی و ناامیدی میکنند. زیرا نمیتوانند محل دقیق درد را مشخص کنند و درد دندان کودک را از بین ببرند.
مطمئناً برای شما نیز خیلی سخت است که ناراحتی کودک خردسالتان را ببینید و در این شرایط قطعا در صدد درمان سه سوته دندان درد هستید. مشاوره با دندانپزشکان ما بهترین راه برای درمان دندان درد کودکان شماست.
البته اگر دندان درد شب هنگام یا در زمان تعطیلی مطب دندانپزشکی رخ دهد، این کار امکانپذیر نیست. به همین دلیل ما در اینجا روشهای سادهای را برای درمان سریع دندان درد در شب نشان میدهیم که میتوانند تا زمان مراجعه به مطب دندانپزشکی درد دندان کودک را از بین ببرند.
علت دندان درد کودکان چیست؟
همه دندان دردها لزوماً از خود دندان شروع نمی شوند. گاهی عواملی مانند گاز گرفتن زبان یا گونه، زخم های داخل دهان یا حتی سینوزیت می توانند دردی مشابه دندان درد ایجاد کنند. به همین دلیل، تشخیص علت درد اهمیت زیادی دارد؛ چون در بعضی موارد مراقبت خانگی کافی است، اما در برخی شرایط مراجعه سریع به دندان پزشک ضروری خواهد بود.
| علت | نشانه اصلی | درمان |
|---|---|---|
| رویش دندان جدید | تورم خفیف لثه و بی قراری کودک | مراقبت خانگی |
| گیر کردن غذا بین دندان ها | درد تدریجی، معمولاً پس از غذا خوردن | استفاده از نخ دندان |
| پوسیدگی دندان | لکه زرد تا قهوه ای روی مینا و درد مبهم بیش از یک روز | مراجعه به دندان پزشک |
| ترک یا لب پر شدن دندان | حساسیت به سرما و گرما، گاهی بدون تغییر ظاهری مشخص | مراجعه به دندان پزشک |
| لق شدن یا شکستن دندان | درد شدید یا افتادن پرکردگی | مراجعه فوری به دندان پزشک |
| التهاب لثه (ژنژیویت) | قرمزی، حساسیت و خونریزی هنگام مسواک زدن | بهبود بهداشت دهان و دندان |
| عقب نشینی لثه | نمایان شدن ریشه دندان | مراجعه به دندان پزشک |
| آبسه دندان | درد شدید و ضرباندار و ایجاد برآمدگی زیر لثه | مراجعه فوری و ارزیابی اورژانسی |
درمان سریع دندان درد کودکان با تشخیص محل درد
برای درمان سریع دندان درد، اولین کاری که باید انجام دهید، تعیین منشأ درد است. اگر کودکتان به اندازه کافی بزرگ است، از او بخواهید محل درد را نشان دهد.
برای کودکان کوچکتر نیز، در دهان به دنبال ورم و قرمزی روی لثهها و گونه، پوسیدگی دندان (تغییر رنگ قسمتی از دندان) یا شکستگی دندان بگردید. سعی کنید تا جایی که میتوانید محل درد را دقیقتر مشخص کنید تا بتوانید اقدام مؤثرتری برای تسکین آن انجام دهید.
درمان فوری دندان درد شبانه کودکان
برای درمان فوری دندان درد کودکان در شب میتوانید از یکی از روش های زیر کمک بگیرید:
- ماساژ ملایم لثه های کودک؛ اینکار به گردش بهتر خون در لثه کودک کمک میکند و سبب کاهش التهاب لثه میشود.
- تغییر موقعیت سر کودک هنگام دراز کشیدن میتواند جریان خون را در ناحیه در کاهش دهد و کودک درد کمتری در دندانش احساس کند.
- استفاده از ژل های مسکن موضعی مناسب برای دندان درد کودکان
- مسکن های بدون نسخه نیز یکی دیگر از روش های درمان فوری دندان درد شبانه کودک است که البته برای دوز مناسب کودکان، باید با پزشک مشورت شود.
- استفاده از خمیردندان مخصوص لثه های حساس به کاهش حساسیت و التهاب لثه کودکان کمک میکند.
درمان دندان درد کودکان به روش خانگی
اگر با بررسی دندان و علائمی که در بالا گفته شد، هیچ مورد عجیب و مشکوکی ندید، بهتر است که ابتدا از روشهایی که در ادامه بررسی می کنیم استفاده کنید، توجه داشته باشید که استفاده از روش های خانگی برای درمان دندان درد کودکان در الویت قرار دارند و در صورت نتیجه نگرفتن، با مشورت پزشک به سراغ آنتی بیوتیک برای عفونت دندان کودکان بروید.
1. درمان فوری دندان درد با کشیدن نخ دندان
برای درمان دندان درد کودکان، به فرزندتان در کشیدن نخ دندان کمک کنید تا ذرات باقیمانده غذا بین دندانها را پاک کند. این ذرات گاهی روی خط لثه گیر میکنند و باعث درد میشوند.
نخ دندان را به آرامی و کاملا کنترلشده بین دندانها بکشید. محکم نخ دندان کشیدن نه تنها دردناک است، بلکه میتواند لثهها را ملتهب یا زخم کند و حتی باعث بیماری لثه شود. اگر علت درد دندان گیر کردن غذا باشد، به زودی درد کاهش پیدا میکند.
2. آبکشی دهان با آب نمک گرم
یکی از کارهایی که به کاهش تورم و التهاب دهان و در نهایت درمان سه سوته دندان درد کودکان کمک میکند، غرغره آب گرم و نمک است.
اگر کودکتان به اندازه کافی بزرگ است که میتواند اینکار را انجام دهد، یک قاشق چایخوری نمک را در یک فنجان آب گرم مخلوط کنید. سپس از بخواهید آن را به خوبی در دهان چرخانده و برای درمان دندان درد شدید آن را روی ناحیه دردناک نگه دارد.
3. درمان سریع دندان درد با کمپرس سرد
برای درمان دندان درد کودکان به روش خانگی میتوانید از کمپرس سرد هم استفاده کنید. کمپرس سرد باعث انقباض رگهای خونی در ناحیه میشود و شدت درد را کاهش میدهد. این روش برای تسکین ورهای دهانی هم مفید است.
کمپرس سرد را در قسمت بیرونی گونه، نزدیک به ناحیه درد قرار دهید. به کودکتان کمک کنید تا کمپرس را در جای مناسب نگه دارد، تا فشار و تورم داخل دهان کمتر شود. میتوانید کمپرس را 15 دقیقه روی فک بگذارید، 20 دقیقه آن را کنار بگذارید، و این کار را یکیدوبار دیگر تکرار کنید تا التهاب برطرف شود.
4. استفاده از چای کیسهای نعنا فلفلی
چای کیسهای نعنا فلفلی میتواند لثههای حساس را آرام و کمی بیحس کند. نعنا فلفلی به وفور در محصولات بهداشت دهان و دندان استفاده میشود، و میتواند در جلوگیری از رشد باکتریهای مفید باشد.
یک چای کیسهای نعنا فلفلی را بلافاصله پس از استفاده در فریزر قرار دهید. چند دقیقه بعد آن را بیرون بیاورید، و بین گونه و لثه کودک قرار دهید تا درد دندان کمتر شود. اگر کودکتان بالای 12 سال دارد، میتوانید چند قطره اسانس نعنا فلفلی را هم روی یک تکه پنبه بمالید، و آن را روی ناحیه دردناک قرار دهید.
5. خمیر سیر برای درمان دندان درد کودکان
وقتی از گوگل بپرسید «برای دندان درد کودکان چی خوبه؟»، حتما منابعی را میبینید که روغن میخک را توصیه میکنند. روغن میخک یک گزینه فوقالعاده رایج برای کاهش درد دندانِ بزرگسالان است. طعم این روغن واقعا بد است، اما درد را به سرعت و به طور موثر تسکین میدهد و باکتریها را از بین میبرد.
اما روغن میخک میتواند پالپ دندان کودکان را از بین ببرد، و هنوز مشخص نیست که آیا مصرف آن کاملا بیخطر است یا خیر. بنابراین، بهتر است برای درمان سه سوته دندان درد کودکان سراغ این ماده نروید. چون روغن میخک نه تنها به طور طبیعی از طریق دهان وارد جریان خون میشود، بلکه احتمال دارد کودک آن را ببلعد.
به جای روغن میخک میتوانید از سیر استفاده کنید که تاثیری مشابه دارد، و این مشکلات را هم ایجاد نمیکند. سیر خاصیت ضد باکتریایی دارد، و به از بین بردن باکتریهایی که باعث ایجاد درد دندان میشود کمک میکند.
برای درمان دندان درد کودکان به روش خانگی، کافیست فرزندتان یک حبه سیر را دهاناش بجود. یا اینکه میتوانید چند حبه سیر را له کنید و آن را روی دندان دردناک قرار دهید.
6. استفاده از دمنوش آویشن
آویشن خواص ضد باکتریایی و آنتی اکسیدانی دارد و میتواند به تسکین و درمان دندان درد کودکان کمک کند. مقداری دمنوش آویشن درست کنید. وقتی دمنوش سرد شد، آن را صاف کنید و از کودک بخواهید از آن مثل دهانشویه استفاده کند.
استفاده از اسانس و روغن آویشن را پیشنهاد نمیکنیم، به همان دلیلی که روغن میخک را توصیه نکردیم. اصولا هروقت پرسیدید برای دندان درد بچه چی خوبه و چنین روغنهایی به شما معرفی شد، دقت داشته باشید که این روشها برای کودکان بسیار خردسال معمولا اصلا مناسب و امن نیست.
7. ماساژ با ژل طبیعی آلوئه ورا
آلوئه ورا هم خواص ضد باکتری طبیعی دارد، و میتواند به از بین بردن باکتریهایی که باعث پوسیدگی دندان میشوند کمک کند. برای تسکین درد مقداری ژل آلوئه ورا را روی ناحیه دردناک بمالید، و به آرامی آن را ماساژ دهید. همچنان بهتر است مراقب باشید تا کودک این ژل را نبلعد.
8. محلول پراکسید هیدروژن
پراکسید هیدروژن برای درمان سه سوته دندان درد کودکان (مخصوصا اگر ناشی از عفونت باشد) بسیار موثر است، اما در صورت بلعیدن میتواند خطرناک باشد. اگر کودکتان کمتر از 13 سال دارد و یا درد بخاطر عفونت نیست، اصلا این روش را توصیه نمیکنیم!
یک محلول 3% با آب درست کنید، و از کودکتان بخواهید به مدت 30 ثانیه از آن مانند دهانشویه استفاده کند. پس از بیرون ریختن محلول هم از کودک بخواهید چندبار دهاناش را با آب بشوید.
عملکرد این محلول کم و بیش مانند آب گرم و نمک است. پس اگر حتی ذرهای احتمال بلعیده شدن محلول را میدهید، از آب گرم و نمک یا سایر روشهای کاملا بیخطر به عنوان مسکن فوری درد دندان کودک استفاده کنید.
9. مسکنهای فوری برای درد دندان کودک
یکی از بدترین زمانهای درد دندان، شروع درد در شب است. در چنین موقعیتی، بهترین راه استفاده از مسکنهای خانگی برای درمان سریع دندان درد است. استفاده از مسکن فوری درد دندان کودک میتواند به سرعت درد را کاهش دهد یا کمی آن را آرام کند، تا در زمان مناسب به پزشک مراجعه کنید.
سادهترین کار استفاده از مسکنهایی است که نیاز به تجویز پزشک ندارد و دسترسی به آنها آسان است، مثل قطرهها، شربتها و قرصهای استامینوفن و ایبوپروفن. حتما از محصولات مخصوص کودکان استفاده کنید و طبق دستورالعملها پیش بروید، به ویژه اگر کودکتان کمتر از 12 سال سن دارد.
همراه با اینکار میتوانید از محلول آب و نمک گرم یا کمپرس سرد استفاده کنید تا درد سریعتر آرام شود. همچنین، اجازه ندهید کودک غذاهای سفت و نوشیدنیهای خیلی داغ یا خیلی سرد بخورد. هنگام خوابیدن هم سر فرزندتان را به کمک چند بالش بالا نگه دارید تا خون کمتر در سر جمع شود، و درد و التهاب کاهش پیدا کند.
نکته مهم هنگام درمان خانگی دندان درد کودکان
اگر برای درمان دندان درد کودکان از داروی مسکن موضعی استفاده کردهاید، تا زمانی که بیحسی ناشی از دارو رفع نشده است، از دادن غذا به او خودداری کنید، زیرا در غیر این صورت، بیحس بودن زبان یا دهان کودک باعث میشود که او هنگام جویدن غذا زبان یا لب خود را گاز بگیرد.
چه موقع برای درد دندان باید به دندانپزشک مراجعه کرد؟
متأسفانه درمانهای موقتی تنها درد را برای مدت کوتاهی تسکین میدهند، که به همین دلیل مراجعه به پزشک ضروری است. اگر دندان کودکان دچار شکستگی یا لبپریدگی شده باشد، نصب روکش دندان یا پر کردن دندان ضروری خواهد بود.
خصوصاً اگر دندان مورد نظر یک دندان دائمی باشد. متخصصان دندانپزشکی کودکان ما میتوانند این کار را برایتان انجام دهند. همچنین، گاهی اوقات یک دندان در حال جوانه زدن به یک دندان بالغ فشار وارد میکند، که در این حالت ممکن است نیاز باشد یکی از دندانها کشیده شود. البته، در برخی موارد متخصص ارتودنسی دندان کودک میتواند مشکل را با نصب بریس رفع کند.
پیشگیری از دندان درد کودکان
برای پیشگیری از دندان درد شبانه کودکان رعایت نکات زیر در طول زمان بسیار حیاتی است:
- مسواک زدن کودکان به صورت منظم به صورتی که حداقل دوبار در روز و هر بار به مدت ۲ دقیقه مسواک بزنند.
- کشیدن نخ دندان یکی دیگر از کارهای ضروری در رعایت بهداشت دهان و دندان کودکان است که صرف نظر از آن میتواند منجر به پوسیدگی بین دندان کودکان شود.
- چکاپ وضعیت سلامت دندان ها هر ۶ ماه یکبار نزد دندانپزشک کودکان حتی اگر کودک در دندان های شیری دارد.
- ایجاد یک تغذیه سالم برای کودکان به دور از مصرف زیاد شیرینی جات و نوشیدنی های اسیدی مانند نوشابه.
- استفاده از خمیردندان و دهانشویه های حاوی فلوراید نیز برای کودکان اهمیت بسیاری دارد.
سوالات متداول
در این بخش به پرتکرارترین سوالات شما درمورد درمان فوری دندان درد شبانه کودکان پاسخ میدهیم.
بهترین درمان سه سوته دندان درد کودکان چیست؟
سریعترین روش تسکین استفاده از مسکنهای بدون نسخه مانند قطرهها، شربتها و قرصهای مسکن مخصوص کودکان مانند استامینوفن و ایبوپروفن است. کمپرس سرد و غرغره آب نمک گرم هم برای درمان دندان درد کودکان به روش خانگی عالی هستند.
روشهای درمان خانگی دندان در کودکان چیست؟
استفاده از کمپرس سرد، غرغره کردن آب گرم و نمک، اعمال خمیر سیر روی دندان، قرار دادن چای کیسهای نعنا فلفلی روی ناحیه دردناک، دهانشویه آویشن و ماساژ با ژل طبیعی آلوئه ورا از جمله روشهای ساده و بیخطر برای درمان دندان درد کودکان هستند.
آیا ایبوپروفن برای دندان درد کودکان مناسب است؟
بله، به شرطی که از نسخه مخصوص کودکان و با دوز مناسب استفاده کنید. برای جلوگیری از هرگونه مشکل، حتما با دکتر داروخانه درباره هدفتان صحبت کنید و طبق دستورالعملهای داده شده عمل کنید.
امیدواریم حالا بهتر بدانید برای دندان درد کودکان چی خوبه، کدام روش کاملا بیخطر هستند و کدام روشها چندان مناسب نیستند. روشهای خانگی برای درمان دندان درد بسیار زیاد هستند، اما نمیتوان از همه آنها برای کودکان استفاده کرد.
فراموش نکنید که بهترین کار برای درمان سه سوته دندان درد کودکان پیشگیری است؛ پس به کودکتان آموزش دهید تا یک روتین مناسب و کامل برای تمیز کردن دندانهایش داشته باشد، و به آن متعهد باشد. چکآپ منظم نزد دندانپزشک عمومی را هم مدنظر داشته باشید؛ مخصوصا اگر کودکتان به صورت مکرر دچار درد و ناراحتی میشود.
برای بررسی دقیقتر علت دندان درد کودکان و دریافت مشاوره تخصصی، میتوانید از طریق صفحه دریافت نوبت دندانپزشکی اقدام کنید.
