در میان روش های مختلف، ارتودنسی سرامیکی یکی از گزینه های پرطرفدار برای افرادی است که به دنبال صاف کردن دندان ها هستند، بدون اینکه براکت های فلزی به وضوح روی دندان هایشان دیده شود. این روش از نظر ساختار و عملکرد مشابه ارتودنسی ثابت فلزی است، با این تفاوت که براکت های آن به رنگ سفید یا شفاف ساخته می شوند و همین موضوع باعث محبوبیت آن در میان افرادی شده که به دلیل شرایط شغلی یا اجتماعی، ترجیح می دهند دستگاه ارتودنسی شان کمتر جلب توجه کند.
این مقاله توسط دکتر سعید قریشی، متخصص ارتودنسی و عضو انجمن ارتودنتیست های آمریکا (AAO)، بازبینی و تأیید شده است.
ارتودنسی سرامیکی در یک نگاه
پیش از ورود به جزئیات، در جدول زیر خلاصه ای از مهم ترین اطلاعات مربوط به ارتودنسی سرامیکی، از جمله قیمت، طول درمان، مزایا و معایب، آورده شده است تا در همان نگاه اول تصویر کلی این روش درمانی را داشته باشید.
| ارتودنسی سرامیکی | |
| قیمت (یک فک) | حدود ۱۱۵ میلیون تومان |
| قیمت (دو فک) | حدود ۱۷۰ میلیون تومان |
| طول درمان | ۶ تا ۱۸ ماه (تا ۲۴ ماه در موارد شدید) |
| مزایا | کمتر دیده شدن روی دندان، توانایی درمان اکثر ناهنجاری ها، امکان انتخاب رنگ براکت |
| معایب | هزینه بالاتر، شکنندگی بیشتر، نیاز به مراقبت دقیق تر، طول درمان کمی بیشتر |
| تفاوت با ارتودنسی فلزی | همان مکانیزم درمانی، اما با براکت سفید یا شفاف به جای فلزی؛ حدود ۳۰ میلیون تومان گران تر |
این جدول تنها یک خلاصه کلی است و برای تصمیم گیری نهایی کافی نیست. در ادامه مقاله، هر یک از این موارد به همراه جزئیات بیشتر، از جمله شرایط مناسب برای این روش و نکات مراقبتی، توضیح داده شده است.
ارتودنسی سرامیکی چیست؟
ارتودنسی سرامیکی نوعی ارتودنسی ثابت است که به جای براکت های فلزی معمول، از براکت هایی با جنس سرامیک یا کریستال استفاده می کند. این براکت ها یا به رنگ سفید و هم رنگ مینای دندان تولید می شوند یا به صورت کاملاً شفاف و بی رنگ هستند و با سیم ها و کش های هم رنگ به سطح دندان متصل می شوند.
از نظر مکانیزم درمان، ارتودنسی سرامیکی هیچ تفاوت اساسی با ارتودنسی فلزی ندارد. هر دو با اعمال نیروی تدریجی از طریق سیم ارتودنسی، دندان ها را در طول زمان به موقعیت صحیح هدایت می کنند.
در ویدیوی زیر، دکتر سعید قریشی روند و نکات مهم ارتودنسی سرامیکی را توضیح میدهد:
هزینه ارتودنسی سرامیکی چقدر است؟
قیمت ارتودنسی سرامیکی در سال ۱۴۰۵:
- یک فک: حدود ۱۱۵ میلیون تومان
- دو فک: حدود ۱۷۰ میلیون تومان
قیمت ارتودنسی ذکر شده تقریبی است و هزینه نهایی به شدت ناهنجاری دندانی، سن بیمار و تجهیزات کلینیک بستگی دارد. برای قیمت دقیق، معاینه حضوری لازم است. ارتودنسی سرامیکی در کلینیک دکتر قریشی ۳۰ میلیون تومان از ارتودنسی فلزی گران تر است، چون تولید و نصب براکت سرامیکی هزینه بیشتری دارد.
ارتودنسی سرامیکی برای چه افرادی مناسب است؟
ارتودنسی سرامیکی برای هر فردی که دندان های دائمی اش کامل رشد کرده و نیاز به اصلاح ناهنجاری های دندانی یا فکی دارد مناسب است. این روش به خصوص برای افرادی که به ظاهر دستگاه ارتودنسی حساس هستند، گزینه مناسبی محسوب می شود:
- نوجوانان و بزرگسالانی که نمی خواهند براکت فلزی روی دندان هایشان مشخص باشد
- افرادی با شغل های مرتبط با حضور اجتماعی یا دوربین (گوینده، بازیگر، مجری)
- دانشجویان و افراد شاغل در محیط های اداری و مصاحبه محور
- بیماران با ناهنجاری های رایج مثل شلوغی دندان، فاصله بین دندان ها، اوربایت یا کراس بایت خفیف تا متوسط
طول درمان ارتودنسی سرامیکی
صاف کردن دندان ها با بریس سرامیکی حدود ۶ تا ۱۸ ماه زمان می برد. در ناهنجاری های شدیدتر، این مدت می تواند تا ۲۴ ماه هم ادامه پیدا کند. مدت درمان دقیق ارتودنسی به شدت شلوغی یا ناهنجاری دندان و فک بستگی دارد و از فردی به فرد دیگر متفاوت است. زمان دقیق درمان فقط پس از معاینه حضوری قابل تعیین است.
مزایای ارتودنسی با بریس سرامیکی
مزیت اصلی بریس سرامیکی نسبت به براکت فلزی، ظاهر کم تر قابل مشاهده آن روی دندان است، بدون اینکه از قدرت درمانی ارتودنسی ثابت کم شود.
- کم تر دیده شدن روی دندان نسبت به براکت فلزی
- توانایی درمان اکثر ناهنجاری های دندانی و فکی (شلوغی دندان، فاصله بین دندان ها، اوربایت، کراس بایت)
- اثربخشی بیشتر نسبت به روش های متحرک مثل اینویزیلاین برای موارد پیچیده تر
- امکان انتخاب براکت هم رنگ دندان یا کریستالی شفاف
- عدم ایجاد اختلال در تصویربرداری رادیولوژی (بر خلاف برخی روش های دیگر)
- مناسب برای افراد در سنین مختلف، از نوجوانی تا بزرگسالی
معایب ارتودنسی با بریس سرامیکی
در کنار مزایا، بریس سرامیکی محدودیت ها و معایب واقعی هم دارد که باید پیش از انتخاب این روش در نظر گرفته شود.
- هزینه بالاتر نسبت به براکت فلزی معمولی
- شکنندگی بیشتر و احتمال شکستن براکت در طول درمان
- نیاز به مراقبت دقیق تر، چون براکت سرامیکی در برابر ضربه و فشار مقاومت کمتری دارد
- امکان لکه دار شدن کش های ارتودنسی در صورت بی توجهی به بهداشت دهان
- اندازه بزرگ تر براکت نسبت به نوع فلزی و دشواری بیشتر در مسواک زدن
- طول درمان معمولاً کمی بیشتر از براکت فلزی به دلیل اصطکاک بین سرامیک و سیم ارتودنسی
- عدم توصیه برای دندان های پایینی به دلیل ریسک آسیب در اثر فشار جویدن
ارتودنسی سرامیکی چه زمانی انتخاب خوبی نیست؟
با وجود مزایای زیبایی، ارتودنسی سرامیکی برای همه بیماران و همه شرایط گزینه مناسبی نیست. موارد زیر از جمله شرایطی هستند که معمولاً براکت فلزی به سرامیکی ترجیح داده میشود:
- افرادی که دچار دندان قروچه (براکسیزم) هستند، چون فشار مداوم میتواند به شکستن یا آسیب براکت سرامیکی منجر شود
- ورزشکاران رشتههای پرتماس مثل بوکس، فوتبال، بسکتبال یا هنرهای رزمی که ریسک ضربه به دندان و براکت بالاست
- بیماران با ناهنجاریهای شدید فکی که نیاز به اعمال نیروی زیاد و مستمر دارند، چون براکت سرامیکی در برابر نیروی بالا مقاومت کمتری دارد
- دندانهای پایینی، به دلیل تماس مستقیم و مکرر با براکتهای بالایی هنگام جویدن که باعث سایش و آسیب میشود
- افرادی با بودجه محدود، چون هزینه بالاتر نسبت به براکت فلزی میتواند در برخی موارد توجیهپذیر نباشد
- بیمارانی که برای رعایت بهداشت دقیق دندان زمان یا انگیزه کافی ندارند، چون بیتوجهی به مراقبت باعث لکهدار شدن سریعتر میشود
نوع براکت سرامیکی استفاده شده در کلینیک دکتر قریشی
در کلینیک دکتر قریشی از براکت سرامیکی ICE محصول کمپانی Ormco استفاده میشود. یکی از برندهای شناخته شده و معتبر در صنعت ارتودنسی که به دلیل شفافیت بالا، مقاومت مناسب در برابر شکستگی و اصطکاک کمتر با سیم ارتودنسی نسبت به براکتهای سرامیکی معمولی شناخته میشود.
استفاده از براکتهای استاندارد و برند معتبر، یکی از عواملی است که میتواند در کاهش دوره درمان و افزایش کیفیت نهایی نتیجه، نقش مؤثری داشته باشد.
مراقبتهای ارتودنسی سرامیکی
اگر میخواهید در طول دوره درمان با بریس سرامیکی برای دندانها و دستگاه ارتودنسی مشکلی پیش نیاید و بعد از اتمام دوره درمان لبخندی زیبا و جذاب تا سالها بر لبتان نقش ببند، نکات مراقبتی زیر را مد نظر قرار دهید.
- مراقبت از دندانها و براکتهای ارتودنسی در برابر فشار و ضربه
- خودداری از انجام فعالیتها و ورزشهایی که احتمال برخورد ضربه به دندانها در آن وجود دارد مانند بوکس، بسکتبال، والیبال، ورزشهای رزمی و مبارزهای، اسکی، هاکی و …
- خودداری ازجویدن و گاز زدن خوراکیهای سفت و چسبنده
- پرهیز از مصرف غذاها و نوشیدنیهای رنگی و گازدار مانند چای، قهوه، نوشابه، سس کچاپ، سس خردل، گوجه فرنگی و …
- مسواک زدن و استفاده از نخ دندان به صورت مرتب و بعد از هر وعده غذایی
- عدم استفاده از خمیر دندان سفید کننده
- اجتناب از استعمال سیگار و سایر دخانیات
- مراجعه منظم به ارتودنتیست برای بررسی وضعیت دندانها، بریسها و سایر اجزای ارتودنسی سرامیکی و تعویض براکتهای آسیبدیده
- عدم استفاده از براکتهای سرامیکی برای دندانهای پایینی به دلیل سایش و آسیب به مینای دندان در هنگام جویدن غذا
تفاوت براکت های سفید با کریستالی
براکت های سرامیکی سفید از جنس چینی (پرسلن) یا پلاستیک ساخته می شوند و به رنگ سفید و هم رنگ مینای دندان طبیعی تولید می شوند. براکت های کریستالی برخلاف آن ها کاملاً شفاف و بی رنگ هستند و نور را از خود عبور می دهند، به همین دلیل رنگ طبیعی دندان از پشت آن ها دیده می شود.
| ویژگی | براکت سفید | براکت کریستالی |
| ظاهر | کدر، هم رنگ دندان | شفاف و براق |
| مقاومت در برابر لکه | نسبتاً بیشتر | کمتر |
| نمایان بودن در بازتاب نور | کمتر نمایان | در برخی موارد نمایان تر |
| تأثیر بر روند درمان | ندارد | ندارد |
| تفاوت قیمتی | ناچیز | ناچیز |
انتخاب بین این دو نوع صرفاً یک ترجیح ظاهری بیمار است و تأثیری در روند یا نتیجه درمان ندارد.
تفاوت براکتهای سفید با کریستالی
براکتهای سرامیکی سفید از جنس چینی (پرسلن) یا پلاستیک ساخته میشوند. این نوع براکتها به رنگ سفید و سایههای مختلف تولید میشوند تا افراد بتوانند براکت همرنگ دندان طبیعی خود را انتخاب کنند.
در مقابل براکتهای کریستالی بیرنگ و شفاف با عبور دادن نور، رنگ طبیعی دندان را بازتاب میدهند. نکته مهم این است که تفاوت در رنگ بریسها، میزان شفافیت یا همرنگ دندان بودن آنها بر هزینه ارتودنسی تاثیر مستقیمی دارد.
استفاده از سیم سفید همراه براکت سرامیکی
برای پوشش کامل تر، امکان استفاده از سیم سفید همراه براکت سرامیکی برای اکثر بیماران وجود دارد. نکته مهم این است که روکش سفید سیم بعد از مدتی ساییده می شود و بخش های تیره سیم از زیر آن نمایان می شود. با وجود این محدودیت، سیم سفید همچنان بین بیمارانی که به دنبال ارتودنسی کاملاً هم رنگ دندان هستند طرفدار دارد.
سوالات متداول
در این بخش به سوالات پرتکرار شما در مورد ارتودنسی با براکت های سرامیکی پاسخ میدهیم.
ارتودنسی سرامیکی همان ارتودنسی نامرئی است؟
بله، ارتودنسی سرامیکی یکی از انواع ارتودنسی نامرئی محسوب میشود. در کنار ارتودنسی لینگوال (پشت دندانی) و اینویزیلاین (پلاک شفاف متحرک). این روش به دلیل براکتهای همرنگ دندان یا شفاف، کمتر از حالتهای سنتی جلب توجه میکند.
آیا براکت سرامیکی تغییر رنگ میدهد و لکه میگیرد؟
خود براکت سرامیکی بهسختی تغییر رنگ میدهد، اما کشهای الاستیک نگهدارنده سیم به مرور رنگ میگیرند و نیاز به تعویض دارند. برای کاهش لکهدار شدن، بعد از هر وعده غذایی مسواک بزنید و از نخ دندان استفاده کنید، از خمیردندان سفیدکننده استفاده نکنید، غذا و نوشیدنیهای رنگی (چای، قهوه، نوشابه، سس) را محدود کنید، سیگار و قلیان را کنار بگذارید، و بهطور منظم به ارتودنتیست مراجعه کنید.
اگر رنگ پوست تیره یا سبزه باشد میتوان از ارتودنسی سرامیکی استفاده کرد؟
براکتهای اتودنسی سرامیکی کاملا همرنگ دندان هستند. از این رو حتی اگر رنگ پوست شما تیره یا سبزه باشد میتوانید با خیال راحت از ارتودنسی سرامیکی برای صاف و مرتب کردن دندانهای خود استفاده کنید.
آیا از بریس سرامیکی میتوان برای بچه ها استفاده کرد؟
براکت های بریس های سرامیکی نیاز به مراقبت بیشتری نسبت به ارتودنسی معمولی دارند که ممکن است بچه ها از پس آن بر نیامده و دچار مشکل شوند. معمولا برای کودکان ارتودنسی ثابت معمولی (فلزی سنتی) بیشتر توصیه می شود.
آیا براکت های سرامیکی رنگ دندان را تغییر میدهد؟
براکت سرامیکی به طور ذاتی موجب تغییر رنگ دندان نمی شود. اما عدم رعایت بهداشت دهان و دندان در طول دوره درمان می تواند باعث تجمه جرم و در اطراف براکتها و تغییر رنگ دندانها شود. اگر به بهداشت دهان و دندان خود اهمیت نمیدهید بهتر است از ارتودنسی سرامیکی صرف نظر کنید.
آیا برای استفاده از ارتودنسی سرامیکی به گارد دهان نیاز داریم؟
نیاز به استفاده از نایت گارد در ارتودنسی سرامیکی به شرایط بیمار و نظر ارتودنتیست بستگی دارد. براکت های سرامیکی در مقابل ضربه و فشار آسیب پذیر و شکننده هستند. اگر عادت دندان قروچه دارید یا در مواقع خشم و استرس دندانهای خود را محکم بهم میفشارید یا به هر دلیل دیگری احتمال آسیب دیدن براکتهای سرامیکی برای شما وجود دارد ممکن است متخصص ارتودنسی، گارد دهان را برای شما تجویز کند.
سخن پایانی
ارتودنسی سرامیکی یکی از روشهای مؤثر و پرطرفدار برای اصلاح ناهنجاریهای دندانی و فکی است که بدون نمایان بودن براکتهای فلزی، نتیجهای مشابه ارتودنسی ثابت معمولی ارائه میدهد. با این حال، همانطور که در این مقاله اشاره شد، این روش برای همه بیماران و همه شرایط گزینه مناسبی نیست و انتخاب آن باید بر اساس نوع ناهنجاری، سبک زندگی و توان مراقبتی بیمار انجام شود.
بهترین راه برای تشخیص اینکه آیا ارتودنسی سرامیکی گزینه مناسبی برای شماست، معاینه حضوری و بررسی دقیق وضعیت دندان و فک است. در کلینیک دکتر سعید قریشی، پس از معاینه اولیه، برنامه درمانی متناسب با نیاز واقعی هر بیمار طراحی میشود.
سلام
میشه فقط براکت دندانهای جلو فک بالا سرامیکی باشه؟