علت تلخی دهان؛ انواع و روش‌های درمان [راهنمای جامع]

آیا تا به حال احساس تلخی در دهان خود کرده‌اید، مخصوصاً در زمان‌هایی مانند صبح‌ها یا بین وعده‌های غذایی، و این حس، اشتهای شما را کاهش داده است؟ تجربه این حالت می‌تواند نه تنها اشتها را کم کند بلکه منجر به کمبود مواد مغذی و سایر مشکلات سلامتی نیز بشود. تلخی دهان یک پدیده نسبتاً رایج است که گاهی اوقات پس از شستشو یا مسواک زدن از بین می‌رود، اما گاهی نیز برای مدت طولانی‌تری باقی می‌ماند.

این عارضه می‌تواند ناشی از تغییراتی باشد که در بدن رخ می‌دهد یا از سبک زندگی فرد نشأت گرفته باشد. تلخی دهان، که به آن زمانی پرداخته می‌شود که بدون مصرف هیچ ماده‌ای این طعم را تجربه کنید، ممکن است در زمان‌های خاصی مانند پس از بیدار شدن از خواب بیشتر حس شود.

در این مطلب از “دکتر سعید قریشی” به شما می گوییم علت تلخی دهان چیست و در ادامه راه های درمان تلخی دهان اول صبح را با یکدیگر بررسی خواهیم کرد.

علت تلخی دهان صبح چیست؟

هر چند بدمزه بودن و تلخی دهان اول صبح به دلیل شایع بودن چندان جدی گرفته نمی شود، اما نباید کاملا نسبت به این مسئله بی اعتنا بود. در موارد جدی تر، علت تلخی دهان اول صبح این است که بدن دچار اختلال شده و باید به دنبال رفع آن باشیم.

 

تلخی دهان صبح (به انگلیسی: Bitter Taste Mouth Morning)

 

۱. کبد و تلخی دهان

کبد و تلخی دهان در مساله تلخی دهان اول صبح بسیار نام آشنا هستند. کبد، به عنوان یکی از مهم ترین اعضای بدن، بدن را از سموم و مواد زائد پاک می کند و در متابولیسم آنزیم ها نیز نقش دارد. در صورت ایجاد مشکل در کبد، دهان تلخ می شود. در چنین حالتی, کبد نیاز به پاکسازی دارد.

 

۲. عدم توجه به بهداشت دهان

علاوه بر کبد و تلخی دهان، عدم توجه به بهداشت دهان و دندان نیز می تواند علت تلخی دهان اول صبح باشد. حتما پیش از خواب مسواک بزنید و از دهانشویه استفاده کنید تا تلخ بودن دهان اول صبح شما را آزار ندهد.

 

[ مطلب مرتبط: متخصص ارتودنسی ]

 

۳. سینوزیت و تلخی دهان اول صبح

سینوزیت نیز می تواند علت تلخی دهان اول صبح باشد. در اثر سینوزیت، راه سینوس های بینی بسته شده و فرد بو و طعم را احساس نمی‌کند. این عوامل تلخی دهان در اول صبح را به همراه خواهد داشت.

 

۴. سرماخوردگی و علت تلخی دهان اول صبح

گاهی به جای احتمال نگران کننده ای مانند کبد و تلخی دهان، سرماخوردگی می تواند پاسخ این باشد که علت تلخی دهان چیست. سرماخوردگی با ایجاد گرفتگی راه بینی و گلو و ایجاد عفونت در دستگاه گوارش، می‌تواند علت تلخی دهان اول صبح باشد.

 

دلایل تلخی دهان اول صبح

 

۵. حساسیت و دلیل تلخی دهان اول صبح

همانطور که می بینید، جدا از کبد و تلخی دهان، پاسخ علت تلخی دهان چیست می تواند شامل موارد ساده ای مانند سرماخوردگی سینوزیت نیز باشد. حساسیت یا آلرژی نیز یکی دیگر از دلایل ساده این مسئله و تلخی دهان در اول صبح است. حساسیت موجب گرفتگی و اختلال در سلامت دستگاه گوارش شده و می تواند علت تلخی دهان اول صبح باشد.

 

۶. رفلاکس معده

رفلاکس معده یا برگشتن اسید معده به درون مری در کنار کبد و تلخی دهان، یکی دیگر از پاسخ های سوالاتی نظیر علت تلخی دهان چیست، تلخی دهان اول صبح نشانه چیست، علت تلخی دهان اول صبح چیست و… است. در این حالت، دریچه بین مری و معده (که در حالت طبیعی بسته است و مانع خروج اسید به درون مری شود) ضعیف شده و یا در اثر آسیب باز می شود. در نتیجه اسید‌ها از معده خارج شده، و فرد در معده و قفسه سینه خود احساس سوزش می کند.

[ مطلب مرتبط: هزینه ارتودنسی ]

 

۷. کشیدن سیگار و تلخی دهان در اول صبح

اگر اهل کشیدن سیگار باشید، به احتمال زیاد با تلخی دهان اول صبح غریبه نیستید. سیگار به دلیل داشتن مواد شیمیایی و سمی به جوانه های چشایی آسیب می زند و می تواند پاسخ این سوال باشد که علت تلخی دهان چیست.

 

۸. کاهش میزان ویتامین بدن

کمبود ویتامین نیز می تواند علت تلخی دهان اول صبح باشد. انواع ویتامین ها برای درک بو و مزه ضروری هستند، و مستقیما روی حواس چشایی و بویایی تاثیر می گذارند. البته وجود بیش از حد ویتامین ها نیز می تواند علت تلخی دهان اول صبح باشد. کمبود ویتامین ب. ۱۲ و افزایش روی در بدن از پاسخ های رایج علت تلخی دهان چیست در این حالت هستند.

[ مطلب مرتبط: ارتودنسی نامرئی ]

 

اختلال در سلامت بدن: عامل تلخی دهان

 

۹. اختلال در سلامت بدن و بیماری

بی آبی بدن، اختلال در عملکرد غدد بزاقی، یا نفس کشیدن از راه دهان، باعث خشکی دهان می شوند. خشکی دهان طعم دهان را تغییر می‌دهد و به آن یک طعم فلزی می‌دهد. علاوه بر کبد و تلخی دهان، علت تلخی دهان در صبح همچنین می تواند نشانه دیابت، تیروئید، یا مشکلاتی در کلیه باشد.

 

۱۰. شرایط خاص و تلخ بودن دهان اول صبح

علاوه بر موارد پرتکراری مانند سرماخوردگی، کبد و تلخی دهان، استفاده از دخانیات، کمبود ویتامین و…، موارد دیگری نیز می توانند به ما بگویند که علت تلخی دهان چیست. از جمله این موارد می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • شیمی درمانی و استفاده از دارو‌های بیولوژیکی که باعث دهان طعم فلزی یا تلخی و شوری به خود بگیرد.
  • بارداری (مخصوصا در مراحل اولیه آن) می تواند تغییراتی در حس چشایی ایجاد کند، و دهان طعم فلزی و تلخ به خود بگیرد.
  • جراحی های مربوط به بینی، حلق و دهان می توانند به اعصاب جوانه چشایی و یا غدد بزاق صدمه بزنند و باعث تلخی دهان اول صبح شوند.
  • پیری نیز می تواند علت تلخی دهان در اول صبح باشد که با سبک زندگی و تغذیه سالم می توان تا حد زیادی آن را کنترل کرد.
[ مطلب مرتبط: ارتودنسی ]

۱۱. حشکی دهان

زمانی که دهان شما به اندازه کافی بزاق تولید نمی‌کند، ممکن است با احساس خشکی و چسبندگی در دهان مواجه شوید، که به این حالت گاهی اوقات زروستومیا گفته می‌شود. نقش بزاق در دهان فراتر از یک مرطوب‌کننده ساده است؛ این مایع با ارزش به کاهش رشد باکتری‌های دهان کمک می‌کند و مواد غذایی باقی‌مانده را پاک‌سازی می‌کند. به همین دلیل، کاهش تولید بزاق می‌تواند به تجمع بیش از حد باکتری‌ها و در نتیجه احساس تلخی در دهان منجر شود.

دلایل متعددی می‌توانند باعث خشکی دهان شوند، مانند استفاده از بعضی داروها، پیری، آسیب‌های عصبی، مصرف دخانیات، اختلالات خودایمنی، دیابت و حتی گرفتگی بینی که به تنفس از دهان و در نتیجه خشکی دهان منجر می‌شود. در چنین مواقعی، مشورت با یک متخصص گوش، حلق و بینی می‌تواند راه‌حل‌های مناسبی را ارائه دهد.

برای مقابله با خشکی دهان، افراد می‌توانند با انجام برخی تغییرات در سبک زندگی خود، تنظیم دوز داروهای مصرفی و استفاده از دهان‌شویه‌های مخصوص، وضعیت خود را بهبود بخشند. اگر احساس تلخی در دهان ادامه‌دار باشد، بهتر است برای ارزیابی دقیق‌تر و دریافت راهکارهای درمانی موثر به پزشک مراجعه کنید. این اقدام می‌تواند به شما کمک کند تا از شر این حس ناخوشایند خلاص شوید.

۱۲. عفونت های تنفسی

عفونت‌های تنفسی مثل سرماخوردگی، سینوزیت، ورم لوزه‌ها، یا حتی عفونت گوش میانی، نه تنها شما رو از پا درمیارن بلکه ممکنه روی حس چشایی و بویایی‌تون هم اثر بذارن. این مشکلات، خصوصا اگه ویروسی باشن، می‌تونن باعث شن تلخی یا تغییر در مزه دهان بشن.

اگه دچار این جور عفونت‌هایی شدید، ممکنه چندتا نشانه مثل احتقان، درد گوش، یا گلودرد رو هم تجربه کنید. اما خبر خوب اینه که این نوع عفونت‌ها معمولا بین یک تا دو هفته به خودی خود خوب می‌شن و نیازی به درمان خاصی ندارن. وقتی عفونت تموم شه، اون حس ناخوشایند تلخی دهان هم باید برطرف بشه. پس، نگران نباشید، با گذشت زمان و بهبود عفونت، طعم دهان‌تون هم به حالت عادی برمی‌گرده.

۱۳. هپاتیت B:

هپاتیت B، عفونت ویروسی کبد، می‌تواند باعث احساس مزه تلخ در دهان شود. این فقط یکی از نشانه‌های این بیماری است و علائم دیگری مثل بوی بد دهان، از دست دادن اشتها، تب خفیف، حالت تهوع و استفراغ نیز ممکن است بروز کنند. کبد نقش مهمی در فیلتر کردن سموم بدن دارد، و زمانی که به درستی کار نکند، می‌تواند منجر به تغییراتی در حس چشایی و در نتیجه، احساس تلخی در دهان شود. اگر علائم هپاتیت را تجربه می‌کنید یا فکر می‌کنید در معرض این ویروس قرار گرفته‌اید، لازم است که هر چه سریع‌تر با پزشک خود تماس گرفته و به یک متخصص گوارش و کبد مراجعه کنید تا بهترین راه‌های درمان را بررسی کنند.

۱۴. مشکلات گوارشی:

رفلاکس معده به مری، معروف به GERD، و رفلاکس صفرا دو حالتی هستند که می‌توانند باعث احساس تلخی در دهان شوند. این حالت زمانی اتفاق می‌افتد که اسید معده یا صفرا به دلیل ضعف عضله بالای معده وارد مری می‌شود، منجر به سوزش سر دل و احساس طعم ترش یا تلخ می‌گردد. علاوه بر این، صفرا که توسط کبد تولید می‌شود و به هضم کمک می‌کند، می‌تواند عاملی برای احساس تلخی باشد، خصوصاً اگر با رفلاکس صفرا مواجه باشید.

اگر با علائمی مانند تلخی دهان همراه با سوزش سر دل مواجه هستید، احتمال دارد که GERD یا مشکلات مربوط به صفرا داشته باشید. در چنین مواردی، مراجعه به متخصص گوارش و کبد برای دریافت راهنمایی و درمان اهمیت دارد. تغییرات در سبک زندگی مانند پرهیز از غذاهای اسیدی، خوردن وعده‌های غذایی کوچک‌تر و حفظ وزن سالم می‌تواند به کاهش علائم کمک کند.

۱۵. آسیب های عصبی و داروها:

آسیب‌های عصبی و تأثیر آن‌ها بر حس چشایی می‌تواند منجر به احساس تلخی در دهان شود. این آسیب‌ها ممکن است ناشی از شرایطی مانند صرع، مولتیپل اسکلروزیس (MS)، تومورهای مغزی، فلج بل، یا زوال عقل باشند. همچنین، داروهای مورد استفاده برای درمان برخی از این بیماری‌ها، از جمله آنتی‌بیوتیک‌های خاص، داروهای قلبی و ویتامین‌های حاوی مس، آهن یا روی، ممکن است به طور جانبی باعث احساس تلخی در دهان شوند. درک اینکه جوانه‌های چشایی مستقیماً با اعصاب مغز در ارتباط هستند، می‌تواند به فهم بهتری از چرایی این تغییرات در حس چشایی کمک کند. اگر با این حالت مواجه هستید، مراجعه به پزشک برای ارزیابی دقیق شرایط و تعیین بهترین روش درمان اهمیت دارد.

درمان تلخی دهان

 

درمان تلخی دهان

حالا که می دانیم علت تلخی دهان چیست و تلخی دهان اول صبح نشانه چیست، برای درمان تلخی دهان و رفع تلخی دهان در صبح چه باید کرد؟ برای درمان تلخی دهان به سلامت دستگاه گوارش خود اهمیت دهید. میوه و سبزیجات بخورید، و از مصرف دخانیات، الکل و کافئین خودداری کنید. غذاهای دارای چربی اشباع شده نیز به سلامت کبد لطمه می زنند. از روش های زیر نیز می توانید استفاده کنید.

  • برای درمان تلخی دهان و سم زدایی بدن، صبح ها ۱ حبه سیر به صورت ناشتا بخورید.
  • جویدن آدامس، مسواک زدن دندان ها و زبان، و استفاده روزانه از نخ دندان نیز برای درمان تلخی دهان و رفع تلخی دهان اول صبح مفید است.
  • هر ماه به مدت ۸ شب متوالی یک نوشیدنی با ترکیب ۱ چغندر، ۱ حبه سیر، آب نصف
  • عدد لیموترش، کمی جعفری، ۱ قاشق چایخوری عسل و مقداری آب در مخلوط کن تهیه کنید، و برای درمان تلخی دهان بخورید.

 

۳.۷/۵ - (۵۷۴ امتیاز)
اشتراک در
اطلاع از
guest

6 نظرات
قدیمی‌ترین
تازه‌ترین بیشترین رأی
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها
فاطمه
فاطمه
3 سال قبل

سلام مدتی است صبح ها اب دهانم زرد است همان صبح ودایما دهانم تلخ میشود وقتی فعالیت دارم بیشتر ومدتی هست شبها لرز میکنم وبدنم میلرزد بعد فشارم بالا میایدوگاهی سردرد میگیرم غذا های گرم خرما انگور این چیزها نمی توانم بخورم صفراوی هستم

سجاد
سجاد
1 سال قبل

خیلی ممنون از راهنمایی خوب تون

مهدی انصاری
مهدی انصاری
1 سال قبل

از اطلاعات بسیار مفید شما سپاسگزار هستم.. دست و روی شما عزیزان را میبوسم…
🌺🌺🌺

رضا
رضا
1 سال قبل

چغندر خام یا پخته باشد؟
هر شب این ترکیب چه مقدار باشد ایا یک لیوان باشد؟

پورصفر
پورصفر
10 ماه قبل

از توضیحات خوب شما بسیار سپاسگزارم .

مهران
مهران
7 ماه قبل

ممنون فقط بفرمایید احتمال چه نوع سرطان ممکنه در تلخی زبان باشه . چون میزان چرک دهان من تازگی‌ها بیشتر شده ممنون میشم جواب بدین