اورینگ ارتودنسی (O-ring Orthodontics) یکی از اجزای ظریف اما بسیار مهم در ارتودنسی ثابت است که نقش کلیدی در حرکت کنترلشده دندانها دارد. این حلقههای کوچک و کشسان معمولاً از جنس الاستومر (نوعی لاستیک پزشکی) ساخته میشوند و به دور براکتها پیچیده میشوند تا سیم ارتودنسی را در شیار براکت ثابت نگه دارند.
به زبان سادهتر، اورینگ همان چیزی است که سیم را سر جای خود نگه میدارد تا فشار واردشده از طرف سیم به درستی به دندانها منتقل شود. بدون اورینگ، سیم ارتودنسی نمیتواند عملکرد اصلاحی خود را به درستی انجام دهد.
کاربرد اورینگ ارتودنسی
اورینگ ارتودنسی یکی از اجزای کوچک اما بسیار مهم در درمان ارتودنسی است که وظیفه آن ایجاد و کنترل نیروی لازم برای جابجایی دندانهاست. این حلقههای کشی کوچک، سیم ارتودنسی را روی براکتها ثابت نگه میدارند تا فشار ملایم و یکنواختی به دندانها وارد شود و حرکت آنها در مسیر درست انجام گیرد.
اورینگها به بسته شدن فواصل بین دندانها کمک میکنند و از جابجایی یا چرخش نامطلوب دندانها جلوگیری میکنند. در واقع، این قطعه ساده نقش اساسی در نظم، کنترل و اثربخشی درمان ارتودنسی دارد.
به گفته دکتر قریشی:
احساس کمی فشار یا ناراحتی در روزهای اول استفاده طبیعی است و معمولاً پس از چند روز برطرف میشود، اما در صورت بروز درد یا التهاب شدید باید با متخصص ارتودنسی مشورت کرد.
نحوه نصب اورینگ ارتودنسی
نصب اورینگ ارتودنسی یک فرایند تخصصی است. برای نصب مراحل زیرطی می شود.
آمادهسازی دندانها
قبل از نصب اورینگ، دندانها باید کاملاً تمیز شوند. متخصص ابتدا سطح دندانها و براکتها را با محلول مخصوص پاکسازی میکند و سپس چسب یا ماده تثبیتکننده را آماده میکند تا اورینگ روی براکت به درستی قرار گیرد.
قرار دادن اورینگ
پس از آمادهسازی، ارتودنتیست با استفاده از ابزار مخصوص به نام اورینگپلایر، اورینگها را دور براکت هر دندان قرار میدهد. این کار باید با دقت انجام شود تا اورینگ محکم بایستد و سیم در جای خود ثابت شود، بدون اینکه به بافتهای دهان آسیبی برسد.
تعویض اورینگ
در هر جلسه تنظیم ارتودنسی متخصص اورینگها را بررسی و در صورت نیاز تعویض میکند تا درمان به درستی ادامه یابد. زیرا اورینگها به مرور زمان خاصیت کشسانی خود را از دست میدهند و ممکن است سایز یا کیفیت آنها تغییر کند.
تاریخچه اورینگ ارتودنسی
اورینگهای ارتودنسی در پاسخ به یکی از چالشهای اصلی درمانهای ارتودنسی به وجود آمدند؛ یعنی ثابت نگه داشتن سیم ارتودنسی روی براکتها به شکلی مؤثر، سریع و بدون ایجاد ناراحتی برای بیمار.
در گذشته، قبل از اختراع اورینگ ارتودنسی، سیمهای فلزی بسیار نازکی برای این کار استفاده میشد. متخصص ارتودنسی مجبور بود در هر جلسه، این سیمهای ظریف را با انبرهای مخصوص به دور تکتک براکتها بپیچد و گره بزند تا سیم اصلی در جای خود باقی بماند.
این روش هرچند کاربردی بود، اما دو ایراد بزرگ داشت:
- انجام آن هم برای پزشم و هم برای بیمار زمانبر و خستهکننده بود.
- لبههای تیز سیمهای فلزی باعث زخم و تحریک بافتهای نرم دهان (مانند لب و گونه) میشد.
همین مشکلات باعث شد محققان و مهندسان دندانپزشکی در دهههای بعد به دنبال جایگزینی راحتتر و ایمنتر باشند. نتیجهی این تلاشها، تولد اورینگهای کشی (Elastic Ligatures) بود؛ حلقههای لاستیکی کوچکی که بهسادگی دور براکتها قرار میگیرند و سیم ارتودنسی را در جای خود ثابت نگه میدارند.
این نوآوری بهظاهر ساده، تحولی بزرگ در دنیای ارتودنسی ایجاد کرد.
این اورینگها باعث شدند:
- زمان ویزیت بیماران بهطور چشمگیری کاهش یابد.
- احساس ناراحتی و زخم در دهان بیماران کمتر شود.
- امکان استفاده از رنگهای متنوع و جذاب برای براکتها فراهم گردد .
امروزه تقریباً در تمام درمانهای ارتودنسی ثابت، از اورینگها بهعنوان یکی از اجزای کلیدی دستگاه ارتودنسی استفاده میشود.
تفاوت و شباهت اورینگ با کش ارتودنسی
بسیاری از بیماران تصور میکنند اورینگ و کش ارتودنسی یکی هستند، در حالی که این دو با وجود شباهت ظاهری و جنس کشسان، کاربردهای کاملاً متفاوتی دارند.
همانطور که گفتیم، اورینگ ارتودنسی حلقههای کشی کوچکی هستند که برای ثابت نگه داشتن سیم ارتودنسی روی براکتها استفاده میشوند و معمولاً در هر جلسه ویزیت توسط متخصص تعویض میگردند. اما کش ارتودنسی برای اصلاح رابطه بایت و هماهنگی بین دندانهای فک بالا و پایین به کار میروند و بیمار میتواند آنها را طبق دستور پزشک روزانه تعویض کند.
اورینگها معمولاً در یک سایز ثابت و رنگهای متنوع عرضه میشوند، اما کشهای ارتودنسی در اندازهها و قدرتهای مختلف موجودند و تنوع رنگی کمتری دارند.
بهطور کلی، اورینگ بیشتر نقش نگهدارنده و ثابتکننده دارد، در حالی که کش ارتودنسی در حرکت دادن فکها و تنظیم موقعیت آنها مؤثر است. تشخیص نوع و نحوه استفاده از هرکدام صرفاً بر عهده متخصص ارتودنسی است.
رنگ های اورینگ ارتودنسی
رنگهای اورینگ ارتودنسی یکی از جذابترین بخشهای درمان برای کودکان و نوجوانان است. این حلقههای کوچک کشی در رنگهای متنوعی دارد. پرطرفدار ترین رنگ ها عبارتند از:
- سبز
- صورتی
- آبی
- قرمز
- بنفش
- زرد
- سفید
همین تنوع رنگی باعث میشود کودکان با اشتیاق بیشتری جلسات ویزیت ارتودنسی را پیگیری کنند و نسبت به روند درمان احساس مثبتتری داشته باشند.
راهنمای خرید اورینگ ارتودنسی
انتخاب اورینگ مناسب برای درمان ارتودنسی اهمیت بالایی دارد. توصیه می شود خودتان خرید اورینگ را انجام ندید و آن را به کلینیک بسپارید. ولی اگر رنگی که شما می خواهید در کلینیک موجود نبود به دو نکته زیر توجه کنید.
۱.توجه به جنس اورینگ
اورینگها معمولاً از لاتکس یا مواد بدون لاتکس ساخته میشوند.
- اگر به حساسیت یا آلرژی به لاتکس مبتلا هستید، بهتر است از مدلهای بدون لاتکس استفاده کنید.
- کشسانی مناسب و مقاومت در برابر تغییر رنگ نیز از نکات مهم هنگام خرید است تا اورینگها در طول درمان کارایی خود را از دست ندهند.
۲.بررسی اعتبار برند و استانداردها
خرید اورینگ از برندهای معتبر و دارای تأییدیههای جهانی مانند FDA یا CE باعث اطمینان از سلامت و کیفیت محصول میشود. محصولات با استانداردهای بینالمللی احتمال آسیب یا خرابی کمتری دارند و بهطور مداوم در طول درمان عملکرد مناسبی ارائه میدهند.
سوالات متداول
اگر اورینگ ارتودنسی از جای خود خارج شود، چه کاری باید انجام داد؟
در صورتی که اورینگ ارتودنسی از محل خود خارج شد، لازم است در اولین فرصت به متخصص ارتودنسی مراجعه کنید تا اورینگ بهصورت اصولی تعویض و در جای مناسب قرار گیرد. اورینگهایی که روی براکتها نصب میشوند، باید حتماً توسط ارتودنتیست جاگذاری شوند و نباید خودتان اقدام به نصب مجدد آنها کنید.
کدام رنگهای اورینگ ارتودنسی را نباید انتخاب کنیم؟
بهتر است از انتخاب رنگهای خیلی روشن یا خیلی تیره برای اورینگ ارتودنسی خودداری کنید. رنگهای تیره مانند سیاه، قهوهای یا سبز تیره ممکن است ظاهری شبیه به باقیماندن غذا بین دندانها ایجاد کنند، در حالی که رنگ سفید یا شفاف میتواند باعث شود دندانها زردتر به نظر برسند یا خیلی زود در اثر نوشیدنیهایی مثل قهوه، چای و نوشابه لکه بگیرند.
آیا میتوانیم رنگ اورینگ ارتودنسی را خودمان انتخاب کنیم؟
بله، معمولاً ارتودنتیستها هنگام نصب اورینگهای رنگی روی براکتها، از نظر و سلیقه بیمار هم کمک میگیرند. امکان نصب اورینگ رنگی روی بریسهای ارتودنسی نیز وجود دارد، اما معمولاً این اورینگها برای کودکان جذابتر و خوشایندتر هستند.
