اگر اسم تجهیزات ارتودنسی وسط باشد، معمولاً اولین چیزی که به ذهن می رسد سیم ارتودنسی است. سیمی که از داخل براکت ها عبور می کند و به ظاهر ساده به نظر می آید، اما نقش اصلی را در حرکت دادن دندان ها بر عهده دارد. واقعیت این است که بدون سیم قوس دار ارتودنسی، براکت ها عملاً کار خاصی انجام نمی دهند و درمان ارتودنسی معنای خودش را از دست می دهد.
سیم قوس دار ارتودنسی نیروی لازم را به دندان ها منتقل می کند و باعث می شود آن ها به مرور زمان، با یک برنامه مشخص، در مسیر درست قرار بگیرند. انتخاب نوع سیم، جنس آن و حتی زمانی که دندانپزشک تصمیم می گیرد سیم را تعویض کند، همگی روی روند درمان تاثیر مستقیم دارند.
در ادامه این مطلب، به طور دقیق تر بررسی می کنیم که نقش سیم قوس دارارتودنسی چیست، چه انواعی دارد و هر کدام در کدام مرحله از درمان استفاده می شوند.
نقش سیم قوس دار ارتودنسی
در درمان ارتودنسی، این سیم قوس دار است که کار اصلی را انجام می دهد. برخلاف تصور خیلی ها، براکت ها فقط نقش نگه دارنده را دارند و این سیم قوس دار است که نیروی لازم برای حرکت دندان ها را ایجاد و منتقل می کند.
سیم قوس دار داخل شیار براکت ها قرار می گیرد و با داشتن یک فرم از پیش تعیین شده، دندان ها را به سمت موقعیت ایده آل هدایت می کند. این نیرو به صورت تدریجی و کنترل شده اعمال می شود تا دندان ها بدون آسیب به ریشه یا استخوان فک جابه جا شوند.
یکی دیگر از نقش های مهم سیم قوس دار، ایجاد هماهنگی بین دندان هاست. یعنی فقط یک دندان به تنهایی حرکت نمی کند، بلکه کل قوس دندانی به مرور منظم می شود. به همین دلیل در طول درمان، نوع و ضخامت سیم قوس دار چند بار تغییر می کند تا هر مرحله از درمان با نیروی مناسب خودش پیش برود.
اگر بخواهیم ارتودنسی را به یک سیستم هدایت کننده تشبیه کنیم، سیم قوس دار همان مسیر و نیروی حرکتی است که دندان ها را قدم به قدم به جای درستشان می رساند.
انواع سیم های ارتودنسی قوس دار
سیم های قوس دار ارتودنسی از نظر شکل ظاهری مقطع، به دو دسته اصلی تقسیم می شوند. بعضی از آن ها مقطع گرد دارند و بعضی دیگر با مقطع مربعی یا مستطیلی طراحی شده اند. انتخاب هر کدام از این سیم ها به مرحله درمان و نوع حرکتی که دندانپزشک انتظار دارد بستگی دارد.
سیم قوس دار با مقطع گرد
سیم های گرد معمولاً اولین سیم هایی هستند که در ابتدای درمان ارتودنسی استفاده می شوند. این نوع سیم انعطاف پذیری بالایی دارد و کمک می کند دندان هایی که نامنظم هستند، به آرامی در یک راستا قرار بگیرند.
سیم قوس دار با مقطع مربعی یا مستطیلی
در مراحل پیشرفته تر درمان، زمانی که دندان ها تا حد زیادی منظم شده اند، از سیم های مقطع مربعی یا مستطیلی استفاده می شود. این سیم ها نسبت به نوع گرد، انعطاف پذیری کمتری دارند اما در عوض، کنترل بسیار بهتری روی حرکت دندان ها ایجاد می کنند.
مطلب مفید: انواع سیم ارتودنسی
سیم ارتودنسی قوس دار از چه موادی ساخته می شود؟
سیم های قوس دار ارتودنسی معمولاً از آلیاژهایی ساخته می شوند که هم با محیط دهان سازگار باشند و هم بتوانند نیروی لازم برای حرکت دندان ها را به شکل کنترل شده وارد کنند. رایج ترین مواد مورد استفاده در این سیم ها، فولاد ضد زنگ و نیکل تیتانیوم هستند.
فولاد ضد زنگ
این نوع سیم سال هاست در ارتودنسی استفاده می شود و در برابر زنگ زدگی مقاوم است. استحکام بالایی دارد اما انعطاف پذیری آن کم است و اگر خم شود، به راحتی به شکل اولیه برنمی گردد. به همین دلیل امروزه بیشتر در مراحل خاص یا تنظیمات دقیق استفاده می شود، نه در شروع درمان.
نیکل تیتانیوم (NiTi)
نیکل تیتانیوم انعطاف پذیری بالایی دارد و بعد از خم شدن، دوباره به فرم اصلی خود برمی گردد. همین ویژگی باعث می شود نیروی یکنواخت و ملایمی به دندان ها وارد شود. به همین خاطر، این سیم معمولاً در مراحل ابتدایی ارتودنسی به کار می رود و درد کمتری ایجاد می کند.
هر کدام از این مواد برای یک هدف مشخص در درمان ارتودنسی استفاده می شوند و انتخاب آن ها به مرحله درمان بستگی دارد.
مطلب مفید: براکت ارتودنسی چیست؟
سخن پایانی
درمان ارتودنسی بدون سیم قوس دار عملاً معنا ندارد. این سیم ها هستند که مسیر حرکت دندان ها را مشخص می کنند و با تغییر تدریجی نوع و ضخامتشان، درمان را مرحله به مرحله جلو می برند. شناخت نقش سیم قوس دار، انواع آن و موادی که از آن ساخته می شود کمک می کند نگاه واقع بینانه تری به روند ارتودنسی داشته باشیم و بدانیم هر تغییر کوچکی که در طول درمان اتفاق می افتد، بخشی از یک برنامه حساب شده است.
