آیا ارتودنسی متحرک درد دارد؟

یکی از سوالات رایج قبل از شروع درمان با ارتودنسی متحرک این است که آیا این روش هم مانند ارتودنسی ثابت باعث درد می شود یا نه. این نگرانی، به خصوص برای والدینی که فرزندشان قرار است از پلاک یا الاینر استفاده کند، کاملا طبیعی است.

نکته: هر دارویی، حتی مسکن ساده، را با نظر پزشک یا دندانپزشک مصرف کنید؛ به‌خصوص برای کودکان، در بارداری یا اگر بیماری زمینه‌ای دارید.

در پاسخ باید گفت:

بله، ارتودنسی متحرک می تواند در روزهای ابتدایی استفاده و بعد از تنظیم یا تعویض دستگاه، باعث کمی درد و ناراحتی شود. با این حال، این ناراحتی معمولا خفیف و قابل تحمل است و در بسیاری از افراد بعد از مدت کوتاهی کاهش پیدا می کند.

در ادامه بررسی می کنیم که این درد دقیقا از کجا ایجاد می شود، چه عواملی روی شدت آن تاثیر دارند، معمولا چقدر طول می کشد و برای کاهش آن چه کارهایی می توان انجام داد.

منشأ درد ارتودنسی متحرک از کجاست؟

دندان ها به صورت مستقیم و محکم به استخوان فک متصل نیستند، بلکه از طریق بافتی به نام لیگامان پریودنتال به استخوان اطراف خود متصل می شوند.

وقتی پلاک یا الاینر ارتودنسی نیروی کنترل شده ای به دندان وارد می کند، این نیرو از طریق لیگامان پریودنتال به بافت های اطراف منتقل می شود. بدن نیز در پاسخ به این نیرو، فرایند بازسازی بافت اطراف دندان را آغاز می کند تا دندان به تدریج به موقعیت جدید خود حرکت کند.

احساس فشار، حساسیت یا درد خفیف معمولا بخشی از همین فرایند است و لزوما به معنی آسیب دیدن دندان نیست.

مهم ترین دلایل ایجاد ناراحتی را می توان این موارد دانست:

• فشار دستگاه روی دندان ها: پلاک یا الاینر با وارد کردن نیروی کنترل شده، حرکت تدریجی دندان ها را ایجاد می کند. همین فشار می تواند در روزهای اول باعث احساس فشار یا حساسیت شود.
• عادت کردن به دستگاه: در روزهای ابتدایی، وجود یک وسیله جدید داخل دهان می تواند احساس ناخوشایندی ایجاد کند. معمولا با عادت کردن فرد به دستگاه، این احساس کمتر می شود.
• تحریک بافت های نرم دهان: لبه های پلاک یا الاینر ممکن است در روزهای اول با لثه، لب یا داخل گونه تماس داشته باشند و باعث تحریک یا ناراحتی موقت شوند.

عوامل موثر بر شدت درد

شدت دردی که هر فرد در طول درمان با ارتودنسی متحرک تجربه می کند، یکسان نیست و به عوامل مختلفی بستگی دارد:

• سن بیمار: در سنین پایین تر، بافت فک نرم تر است و دندان ها راحت تر حرکت می کنند؛ به همین دلیل کودکان معمولا درد کمتری نسبت به بزرگسالان تجربه می کنند.
• میزان نامنظمی دندان ها: هرچه دندان ها نامرتب تر باشند، فشار بیشتری برای اصلاح موقعیت آن ها لازم است و همین موضوع می تواند شدت درد را افزایش دهد.
• آستانه تحمل درد فردی: واکنش افراد مختلف به یک میزان فشار یکسان، متفاوت است؛ برخی افراد حتی درد بسیار خفیف را ناراحت کننده می دانند، در حالی که برخی دیگر آستانه تحمل بالاتری دارند.

درد ارتودنسی متحرک چقدر طول می کشد؟

درد ناشی از هر بار نصب یا تنظیم مجدد دستگاه، معمولا از چند ساعت تا چند روز ادامه دارد و در بیشتر موارد، ظرف یک هفته به طور کامل برطرف می شود. این درد ممکن است پس از هر تعویض پلاک یا تنظیم جدید دوباره و به شکل خفیف تری ایجاد شود؛ چون دندان ها باید خود را با فشار جدید سازگار کنند.

راه های کاهش درد ارتودنسی متحرک

• مصرف مسکن با تجویز پزشک: داروهایی مانند ایبوپروفن یا استامینوفن می توانند به کاهش درد کمک کنند؛ مصرف طولانی مدت و بدون نظر پزشک توصیه نمی شود.
• استفاده از کمپرس سرد: کمپرس یخ روی ناحیه دردناک می تواند التهاب و درد را کاهش دهد.
• رعایت رژیم غذایی نرم: مصرف غذاهایی مانند سوپ، پوره و غذاهای نرم در روزهای اول، فشار وارد شده هنگام جویدن را کاهش می دهد.
• استفاده از ژل بی حس کننده موضعی: ژل هایی مانند بنزوکائین می توانند به طور موقت درد ناحیه مشخصی را تسکین دهند.
• استفاده از موم دندان: در صورت تحریک بافت نرم توسط لبه دستگاه، موم دندان می تواند یک لایه محافظ ایجاد کند.

مقایسه درد ارتودنسی متحرک و ثابت

به طور کلی، ارتودنسی متحرک به دلیل قابلیت خارج کردن و طراحی نرم تر، معمولا تجربه راحت تری نسبت به ارتودنسی ثابت ارائه می دهد؛ هرچند شدت واقعی درد در هر دو روش، به شرایط فردی بیمار هم بستگی دارد.

سخن پایانی

ارتودنسی متحرک، مانند هر روش درمانی دیگری که با جابه جایی تدریجی دندان ها همراه است، می تواند در روزهای ابتدایی و پس از هر بار تنظیم مجدد، با درد یا ناراحتی خفیفی همراه باشد. اما همان طور که بررسی شد، این درد معمولا شدید یا غیرقابل تحمل نیست و در بیشتر موارد بخشی از روند طبیعی درمان محسوب می شود. همچنین می توان با روش های ساده ای مانند مصرف مسکن، استفاده از کمپرس سرد و رعایت رژیم غذایی نرم، این ناراحتی را تا حد زیادی مدیریت کرد.

اگر شما یا فرزندتان در آستانه شروع درمان با ارتودنسی متحرک هستید، نگرانی از درد نباید مانع تصمیم گیری شود؛ زیرا این ناراحتی معمولا موقتی است و در برابر نتیجه نهایی درمان، یعنی داشتن دندان هایی مرتب و لبخندی سالم تر، قابل تحمل خواهد بود. با این حال، اگر درد شدید یا رو به افزایش باشد و با روش های معمول کاهش پیدا نکند، بهتر است موضوع را با ارتودنتیست خود در میان بگذارید.