کامپوزیت دندان بیشتر برای اصلاح رنگ، فرم، اندازه یا فاصلههای جزئی بین دندانها انجام میشود، در حالی که ارتودنسی موقعیت واقعی دندانها را تغییر میدهد. به همین دلیل وقتی فردی بعد از انجام کامپوزیت به ارتودنسی نیاز پیدا میکند، چند مسئله مهم مطرح میشود.
از امکان نصب براکت گرفته تا حفظ سلامت و ظاهر کامپوزیت در طول درمان. شرایط هر بیمار به نوع کامپوزیت، میزان نامرتبی دندانها و روش ارتودنسی بستگی دارد. در ادامه مقاله تمامی سوالات درون ذهن شما را بررسی می کنیم.
آیا ارتودنسی روی کامپوزیت امکانپذیر است؟
بله، در بیشتر موارد ارتودنسی روی دندانهای کامپوزیتشده امکانپذیر است. وجود کامپوزیت مانع حرکت دندان نمیشود، اما نحوه اتصال براکت یا اتچمنت به سطح دندان با مینای طبیعی تفاوت دارد.
اگر کامپوزیت فقط بخشی از دندان را پوشانده باشد، معمولاً مشکل زیادی ایجاد نمیکند. در کامپوزیت ونیر که سطح بیشتری از جلوی دندان را پوشش میدهد، متخصص ارتودنسی باید روش باندینگ مناسبتری انتخاب کند تا براکت در طول درمان ثابت بماند و هنگام برداشتن، احتمال آسیب به کامپوزیت کمتر شود.
در بعضی بیماران ممکن است پیش از شروع ارتودنسی نیاز به اصلاح یا تعویض بخشی از کامپوزیت وجود داشته باشد، اما برداشتن کامل کامپوزیت برای همه الزامی نیست.
آیا قبل از ارتودنسی باید کامپوزیت را برداشت؟
خیر، در همه موارد لازم نیست کامپوزیت قبل از ارتودنسی برداشته شود. اگر کامپوزیت سالم باشد، فرم مناسبی داشته باشد و مانعی برای حرکت دندان یا نصب براکت ایجاد نکند، میتوان ارتودنسی را با همان کامپوزیت موجود شروع کرد.
برداشتن یا اصلاح کامپوزیت بیشتر زمانی مطرح میشود که برای پنهان کردن کجی دندان، بستن فاصله یا تغییر زیاد فرم دندان استفاده شده باشد و با طرح درمان ارتودنسی هماهنگ نباشد. در این شرایط ممکن است فقط بخشی از کامپوزیت تراش یا اصلاح شود و الزاماً نیازی به برداشتن کامل آن نیست.
تصمیم نهایی به محل کامپوزیت، ضخامت آن، سلامت ترمیم و مقدار حرکتی که برای دندان برنامهریزی شده بستگی دارد.
براکت ارتودنسی چگونه روی کامپوزیت نصب میشود؟
براکت روی دندان کامپوزیتشده هم قابل نصب است، اما سطح کامپوزیت مثل مینای طبیعی دندان نیست و ممکن است به آمادهسازی متفاوتی نیاز داشته باشد.
متخصص ارتودنسی ابتدا سطح کامپوزیت را بررسی میکند و در صورت نیاز آن را بهصورت کنترلشده آماده میکند تا ماده باندینگ اتصال مناسبی ایجاد کند. هدف این است که براکت در طول درمان ثابت بماند، بدون اینکه هنگام برداشتن آن آسیب زیادی به سطح کامپوزیت وارد شود.
روش دقیق نصب به جنس و وضعیت کامپوزیت و مقدار سطحی که با کامپوزیت پوشانده شده بستگی دارد.
آیا ارتودنسی به کامپوزیت آسیب میزند؟
ارتودنسی الزاماً کامپوزیت را خراب نمیکند، اما احتمال آسیب سطحی وجود دارد.
بیشترین حساسیت معمولاً هنگام نصب و بهخصوص برداشتن براکت است. ممکن است پس از پایان ارتودنسی روی کامپوزیت کمی زبری، خراش یا تغییر سطح ایجاد شود که در بسیاری از موارد با پولیش یا اصلاح جزئی برطرف میشود.
اگر کامپوزیت قدیمی، ترکخورده یا ضعیف باشد، احتمال لبپریدگی یا نیاز به ترمیم بیشتر میشود.
کامپوزیت قبل از ارتودنسی بهتر است یا بعد از آن؟
اگر هنوز کامپوزیت انجام ندادهاید و دندانها به ارتودنسی نیاز دارند، معمولاً بهتر است ابتدا ارتودنسی انجام شود و بعد کامپوزیت نهایی شکل بگیرد.
ارتودنسی موقعیت دندانها را اصلاح میکند و کامپوزیت فرم، اندازه و ظاهر آنها را تکمیل میکند. اگر ابتدا کامپوزیت انجام شود و بعد دندانها جابهجا شوند، ممکن است فرم یا تناسب کامپوزیتها بعد از درمان دیگر ایدهآل نباشد.
البته در بعضی درمانها ممکن است از کامپوزیت موقت یا اصلاح محدود قبل یا حین ارتودنسی استفاده شود.
آیا با کامپوزیت میتوان ارتودنسی نامرئی انجام داد؟
بله، در بسیاری از موارد ارتودنسی نامرئی با وجود کامپوزیت امکانپذیر است.
در درمان با الاینرهای شفاف، براکت ثابت روی همه دندانها نصب نمیشود، اما ممکن است برای کنترل حرکت بعضی دندانها به اتچمنتهای کوچک نیاز باشد. این اتچمنتها روی سطح دندان یا کامپوزیت چسبانده میشوند.
بنابراین وجود کامپوزیت مانع استفاده از الاینر نیست، اما مناسب بودن ارتودنسی نامرئی بیشتر به نوع ناهنجاری و حرکات موردنیاز دندانها بستگی دارد.
آیا بعد از ارتودنسی باید کامپوزیت را تعویض کرد؟
نه همیشه.
اگر کامپوزیت بعد از پایان ارتودنسی سالم باشد و فرم آن با موقعیت جدید دندانها هماهنگ باشد، ممکن است فقط به پولیش یا اصلاح جزئی نیاز داشته باشد.
تعویض کامپوزیت بیشتر زمانی مطرح میشود که:
- کامپوزیت آسیب دیده باشد.
- فرم آن بعد از جابهجایی دندانها نامتناسب شده باشد.
- بین دندانها فاصله یا تماس نامناسب ایجاد شده باشد.
- رنگ یا ظاهر کامپوزیت قدیمی شده باشد.
- بیمار بخواهد فرم نهایی لبخند بعد از ارتودنسی بازطراحی شود.
چه زمانی ممکن است نیاز به برداشتن کامپوزیت باشد؟
برداشتن کامل کامپوزیت برای همه بیماران لازم نیست.
این کار بیشتر زمانی بررسی میشود که کامپوزیت قبلی حجم زیادی داشته باشد، برای پنهان کردن نامرتبی شدید دندانها استفاده شده باشد یا مانع حرکت صحیح دندان شود.
همچنین اگر کامپوزیت ترکخورده، پوسیده، بسیار قدیمی یا از نظر فرم نامناسب باشد، ممکن است قبل از شروع ارتودنسی اصلاح یا برداشته شود.
در بعضی موارد نیز فقط قسمتی از کامپوزیت تراش داده میشود و نیازی به حذف کامل آن نیست.
جمعبندی
دندانهای کامپوزیتشده در بیشتر موارد قابل ارتودنسی هستند و وجود کامپوزیت بهتنهایی مانع درمان نیست. براکت یا اتچمنت را میتوان با روش مناسب روی سطح کامپوزیت نصب کرد، اما ممکن است در طول درمان یا پس از برداشتن براکت به پولیش، اصلاح یا ترمیم کامپوزیت نیاز باشد.
اگر هنوز کامپوزیت انجام ندادهاید و به ارتودنسی نیاز دارید، معمولاً بهتر است ابتدا موقعیت دندانها با ارتودنسی اصلاح شود و سپس کامپوزیت نهایی براساس فرم جدید دندانها انجام گیرد.
