آخرین بازبینی: 26 مهر 1405
برای نصب براکت، سیم‌گذاری و تنظیم ارتودنسی، بیمار را بیهوش نمی‌کنند و فرد در تمام مراحل هوشیار است. زیرا این اقدامات جراحی نیستند و درد حین انجام آن‌ها به اندازه‌ای نیست که به بیهوشی نیاز داشته باشد. بیهوشی فقط در شرایط خاص، مانند جراحی فک یا ناتوانی بیمار در همکاری، ممکن است مطرح شود.
در ادامه توضیح می‌دهیم چرا ارتودنسی معمولی به بیهوشی نیاز ندارد و در چه شرایط محدودی ممکن است بیهوشی بخشی از روند درمان باشد.
چرا ارتودنسی معمولی به بیهوشی نیاز ندارد؟
نصب دستگاه ارتودنسی بدون برش لثه یا دست‌کاری عمیق بافت‌ها انجام می‌شود. متخصص ابتدا سطح دندان‌ها را آماده می‌کند، براکت‌ها را با چسب مخصوص روی دندان قرار می‌دهد و سپس سیم ارتودنسی را داخل آن‌ها می‌گذارد. بیمار در تمام این مراحل هوشیار است و می‌تواند با پزشک همکاری کند.
دلایل اصلی نیازنداشتن ارتودنسی به بیهوشی عبارت‌اند از:
- براکت‌ها روی سطح دندان چسبانده می‌شوند
- لثه یا استخوان برش داده نمی‌شود
- دندان‌ها برای نصب براکت تراش نمی‌خورند
- سیم‌گذاری هنگام انجام درد قابل‌توجهی ندارد
- جلسات تنظیم کوتاه و غیرجراحی هستند
- ارتودنسی به جلسات متعدد نیاز دارد و بیهوشی برای هر جلسه ضروری یا منطقی نیست
ممکن است چند ساعت پس از نصب یا تنظیم سیم‌ها، دندان‌ها هنگام جویدن حساس شوند. این احساس به حرکت تدریجی دندان‌ها مربوط است و دلیلی برای انجام ارتودنسی تحت بیهوشی نیست.
هنگام نصب ارتودنسی بیمار بیدار و هوشیار است؟
بله. بیمار هنگام نصب براکت کاملاً بیدار است. متخصص ممکن است از شما بخواهد دهان را باز نگه دارید، فک را کمی جابه‌جا کنید یا برای بررسی بایت دندان‌ها را روی یکدیگر قرار دهید.
نصب براکت معمولاً با احساس فشار، کشش لب و گونه یا خستگی خفیف فک همراه است، اما درد شدیدی ایجاد نمی‌کند. پس از پایان جلسه نیز بیمار می‌تواند از مطب خارج شود و به فعالیت‌های عادی خود بازگردد.
چه زمانی ممکن است در مسیر ارتودنسی از بی هوشی استفاده شود؟
در موارد محدودی ممکن است بخشی از برنامه درمانی تحت بیهوشی انجام شود؛ اما معمولاً دلیل بیهوشی، خود ارتودنسی نیست. جراحی همراه درمان یا شرایط خاص بیمار باعث انتخاب بیهوشی می‌شود.
مهم‌ترین این شرایط عبارت‌اند از:
- جراحی فک همراه با ارتودنسی
- جراحی پیچیده دندان نهفته
- انجام برخی جراحی‌های گسترده دهان و فک
- ناتوانی شدید ذهنی، رشدی یا حرکتی
- نبود امکان همکاری ایمن بیمار
- اضطراب بسیار شدید و کنترل‌نشده
- نیاز به انجام هم‌زمان چند درمان گسترده دندان‌پزشکی
تصمیم درباره بیهوشی پس از بررسی وضعیت جسمی، سابقه پزشکی، نوع درمان و امکان همکاری بیمار گرفته می‌شود. صرف ترس از نصب براکت معمولاً دلیل کافی برای بیهوشی عمومی نیست.
آیا ارتودنسی همراه با جراحی فک به بیهوشی نیاز دارد؟
بخش جراحی فک تحت بیهوشی عمومی انجام می‌شود، اما مراحل معمول ارتودنسی به بیهوشی نیاز ندارند. روند درمان در این بیماران معمولاً سه مرحله دارد:
- ارتودنسی پیش از جراحی: براکت‌ها نصب می‌شوند و دندان‌ها برای جراحی در موقعیت مناسب قرار می‌گیرند. این مرحله بدون بیهوشی انجام می‌شود.
- جراحی فک: بیمار در بیمارستان یا مرکز جراحی مجهز تحت بیهوشی عمومی قرار می‌گیرد.
- ارتودنسی پس از جراحی: تنظیم نهایی دندان‌ها و بایت بدون بیهوشی ادامه پیدا می‌کند.
بنابراین، اصطلاح ارتودنسی با بیهوشی در این بیماران صدق نمی کند، زیرا فقط عمل جراحی تحت بیهوشی انجام می‌شود.
آیا کودکان برای ارتودنسی بیهوش می‌شوند؟
کودکان نیز برای معاینه، قالب‌گیری، نصب براکت یا استفاده از پلاک ارتودنسی بیهوش نمی‌شوند. متخصص با توضیح مرحله‌به‌مرحله درمان، ایجاد محیط آرام و جلسات کوتاه‌تر به کودک کمک می‌کند همکاری لازم را داشته باشد.
بیهوشی فقط در موارد خاص بررسی می‌شود؛ برای مثال زمانی که کودک به دلیل ناتوانی ذهنی، اختلال رشدی، حرکات غیرقابل‌کنترل یا شرایط پزشکی نتواند درمان را به شکل ایمن تحمل کند.
حتی در این شرایط نیز باید امکان ادامه درمان در جلسات بعدی بررسی شود. ارتودنسی یک درمان چندجلسه‌ای است و بیمار برای تنظیم دستگاه، رعایت بهداشت و مراقبت از براکت‌ها به همکاری مستمر نیاز دارد. به همین دلیل، بیهوشی صرفاً مشکل یک جلسه را حل می‌کند و همیشه ارتودنسی را برای بیمار امکان‌پذیر نمی‌سازد.
آیا می‌توان به‌دلیل ترس، ارتودنسی را با بیهوشی انجام داد؟
بیهوشی عمومی روش معمول کنترل ترس از ارتودنسی نیست. نصب براکت درد شدیدی ندارد و بیشتر نگرانی بیماران به ناآشنایی با مراحل درمان مربوط می‌شود.
در چنین شرایطی، متخصص ابتدا دلیل اضطراب را بررسی می‌کند. توضیح مراحل، مشاهده وسایل پیش از شروع، کوتاه‌کردن جلسه و آغاز تدریجی درمان معمولاً کمک‌کننده است. اگر اضطراب بسیار شدید باشد، روش مناسب باید پس از ارزیابی وضعیت بیمار تعیین شود.
بیهوشی عمومی به‌دلیل نیاز به ارزیابی پزشکی، تجهیزات پایش و حضور تیم بیهوشی، فقط زمانی انتخاب می‌شود که ضرورت مشخصی داشته باشد و روش‌های ساده‌تر مناسب نباشند.
سؤالات متداول
آیا برای نصب براکت بیمار را بی هوش می کنند؟
خیر. نصب براکت در حالت بیداری انجام می‌شود و نیازی به بیهوشی عمومی ندارد.
آیا برای هر جلسه تنظیم سیم باید بیهوش شد؟
خیر. تنظیم سیم و تعویض کش‌ها اقدامات کوتاه و غیرجراحی هستند و بدون بیهوشی انجام می‌شوند.
آیا افراد دارای معلولیت می‌توانند ارتودنسی را تحت بیهوشی انجام دهند؟
در بعضی بیماران خاص ممکن است بخشی از درمان تحت بیهوشی انجام شود. اما پیش از شروع باید امکان همکاری بیمار در مراجعات بعدی، رعایت بهداشت و مراقبت از دستگاه بررسی شود.
آیا کشیدن دندان قبل از ارتودنسی با بیهوشی انجام می‌شود؟
کشیدن معمول دندان اغلب با بی‌حسی موضعی انجام می‌شود، نه بیهوشی عمومی. در جراحی‌های پیچیده، روش مناسب براساس شرایط بیمار تعیین خواهد شد.
آیا جراحی فک همیشه با بیهوشی انجام می‌شود؟
جراحی ارتوگناتیک معمولاً در بیمارستان و تحت بیهوشی عمومی انجام می‌شود. براکت‌ها پیش از جراحی نصب می‌شوند و مراحل معمول ارتودنسی همچنان بدون بیهوشی ادامه پیدا می‌کنند.
آیا بیهوشی باعث سریع‌ترشدن ارتودنسی می‌شود؟
خیر. بیهوشی سرعت حرکت دندان‌ها را افزایش نمی‌دهد و مدت درمان ارتودنسی را کوتاه نمی‌کند.
سخن پایانی
برای نصب براکت، سیم‌گذاری و جلسات تنظیم ارتودنسی، بیمار را بیهوش نمی‌کنند. این مراحل غیرجراحی هستند و بیمار هنگام انجام آن‌ها کاملاً بیدار می‌ماند.
بیهوشی فقط در شرایط محدودی مانند جراحی فک، بعضی جراحی‌های پیچیده یا ناتوانی بیمار در همکاری ایمن مطرح می‌شود. حتی در این موارد نیز بیهوشی مربوط به شرایط خاص بیمار یا اقدام جراحی است، نه روند معمول ارتودنسی.
