ارتودنسی در بیماران روماتیسمی

ابتلا به روماتیسم مانع انجام ارتودنسی نیست. کودکان و بزرگسالان مبتلا به روماتیسم مفصلی یا سایر بیماری‌های روماتیسمی می‌توانند ارتودنسی انجام دهند. فقط درمان باید با هماهنگی پزشک روماتولوژیست و در زمانی انجام شود که بیماری کنترل شده است.

مهم‌ترین نکته در این بیماران، مفصل فک است. روماتیسم می‌تواند مفصل فک را هم درگیر کند و در کودکان، روی رشد فک پایین اثر بگذارد. به همین دلیل، ارتودنتیست قبل از شروع درمان باید وضعیت مفصل فک را دقیق بررسی کند.

روماتیسم کودکان و مفصل فک

روماتیسم کودکان در بسیاری از کودکان مبتلا، مفصل فک را هم درگیر می‌کند. مشکل اینجاست که این درگیری اغلب بدون درد و بی‌صدا پیش می‌رود و کودک یا والدین متوجه آن نمی‌شوند.

اگر التهاب مفصل فک در دوران رشد درمان نشود، ممکن است این مشکلات ایجاد شود:

• رشد کمتر فک پایین و عقب‌تر به نظر رسیدن چانه
• عدم تقارن صورت، به‌خصوص اگر فقط یک طرف درگیر باشد
• ناهماهنگی دندان‌های بالا و پایین و مشکل در جویدن
• محدودیت در باز کردن کامل دهان

علائم زیر را در کودکی که مبتلا به روماتیسم هست، جدی بگیرید.

اگر کودک شما روماتیسم دارد، این علائم را به ارتودنتیست یا روماتولوژیست اطلاع دهید:

• درد جلوی گوش یا درد هنگام جویدن
• صدای تق یا خش‌خش هنگام باز و بسته کردن دهان
• خشکی فک صبح‌ها
• منحرف شدن چانه به یک طرف هنگام باز کردن دهان
• کمتر باز شدن دهان نسبت به قبل
• عقب‌تر به نظر رسیدن چانه یا کج شدن صورت در عکس‌ها

حتی اگر کودک هیچ‌کدام از این علائم را ندارد، معاینه منظم مفصل فک توسط ارتودنتیست توصیه می‌شود.

ارتودنسی در کودکان مبتلا به روماتیسم

ارتودنسی در این کودکان معمولاً هدفی فراتر از مرتب کردن دندان‌ها دارد و آن هدف چیزی نیست جز:

کمک به رشد درست فک و کم کردن فشار روی مفصل فک.

• زمان شروع: بهترین زمان، وقتی است که التهاب مفصل‌ها با درمان روماتولوژیست کنترل شده باشد.
• نوع درمان: بسته به وضعیت فک، ممکن است از پلاک‌های فانکشنال (دستگاه‌هایی که رشد فک پایین را هدایت می‌کنند)، اسپلینت یا ارتودنسی ثابت استفاده شود.
• پیگیری: این کودکان به معاینه‌های منظم‌تر نیاز دارند. اگر بیماری در طول درمان دوباره فعال شود، ممکن است برنامه ارتودنسی تغییر کند.
• هماهنگی: ارتودنتیست، روماتولوژیست و در صورت نیاز جراح فک و صورت باید با هم در ارتباط باشند.

ارتودنسی در بزرگسالان مبتلا به روماتیسم مفصلی

در بزرگسالان، رشد فک تمام شده و ارتودنسی بیشتر برای مرتب کردن دندان‌ها و اصلاح بایت انجام می‌شود. چند نکته در این بیماران اهمیت دارد:

• مفصل فک: اگر روماتیسم مفصل فک را درگیر کرده باشد، ممکن است بایت در طول زمان تغییر کند. ارتودنتیست باید قبل از شروع درمان این تغییر را بررسی کند.
• سلامت لثه: بیماران مبتلا به روماتیسم مفصلی بیشتر در معرض بیماری لثه هستند. لثه باید قبل از ارتودنسی سالم باشد و در طول درمان دقیق مراقبت شود.
• مشکل در مسواک زدن: درگیری مفصل‌های انگشتان و مچ دست، مسواک زدن دور براکت‌ها را سخت می‌کند. مسواک برقی، واترجت و مسواک‌های دسته‌ضخیم کمک‌کننده هستند.
• جلسات کوتاه‌تر: اگر باز نگه داشتن دهان برای مدت طولانی دردناک است، به ارتودنتیست بگویید تا جلسات کوتاه‌تر برنامه‌ریزی شود.

داروهای روماتیسمی و ارتودنسی

هیچ‌کدام از داروهای روماتیسمی را برای ارتودنسی خودسرانه قطع یا کم نکنید. کنترل بیماری، برای سلامت مفصل فک و نتیجه ارتودنسی مهم‌تر است.

شوگرن، لوپوس و اسکلرودرمی

قبل از شروع ارتودنسی این اطلاعات را به ارتودنتیست بدهید

• نوع بیماری روماتیسمی و زمان تشخیص آن
• فعال یا کنترل‌شده بودن بیماری در حال حاضر
• فهرست کامل داروهای مصرفی و دوز آن‌ها
• سابقه درد یا صدای مفصل فک
• نام و شماره تماس پزشک روماتولوژیست برای هماهنگی

سوالات متداول

آیا ارتودنسی روماتیسم را بدتر می‌کند؟

خیر. ارتودنسی روی بیماری روماتیسمی اثری ندارد. ولی اگر مفصل فک درگیر است، نوع و نیروی درمان باید با توجه به آن انتخاب شود.

آیا کودک مبتلا به روماتیسم باید زودتر از بقیه معاینه ارتودنسی شود؟

بله. به دلیل احتمال درگیری مفصل فک، معاینه ارتودنسی بهتر است زودتر از معمول و بعد از تشخیص روماتیسم انجام شود.

اگر روماتیسم در طول ارتودنسی عود کند چه می‌شود؟

به ارتودنتیست اطلاع دهید. ممکن است درمان تا کنترل بیماری متوقف شود یا نیروی دستگاه کمتر شود. معمولاً بعد از کنترل بیماری، درمان ادامه پیدا می‌کند.

آیا ارتودنسی نامرئی (کلیرالاینر) برای بیماران روماتیسمی مناسب‌تر است؟

برای بزرگسالانی که در مسواک زدن دور براکت مشکل دارند، کلیرالاینر می‌تواند گزینه راحت‌تری باشد، چون برای تمیز کردن دندان‌ها از دهان خارج می‌شود. انتخاب روش به نوع مشکل دندانی و وضعیت مفصل فک بستگی دارد.