افرادی که روش ارتودنسی را برای حل مشکلات دندانهای خود انتخاب میکنند، ممکن است با مشکلات مختلفی مواجه شوند. برخی از این مشکلات احتمالی، شل شدن براکت ارتودنسی یا کنده شدن آنها هستند. در زمان بروز این مشکلات، باید اقدامات مختلفی را انجام داد تا از آسیب به دهان، دندانها و وسایل ارتودنسی جلوگیری کرد. در ادامه به بررسی علت مشکل شل شدن براکت، و پیشگیری و راه حل این مشکل میپردازیم.
علل کنده شدن یا شل شدن براکت ارتودنسی چیست؟
شل شدن براکت ارتودنسی میتواند دلایل مختلفی داشته باشد. بسیاری از علل، به دلیل کم توجهی افراد به توصیههای دندانپزشک بروز پیدا میکنند. در ادامه، علل لق شدن براکت ارتودنسی را به طور کامل توضیح میدهیم:
۱. عدم رعایت دستورالعملهای متخصص ارتودنسی
رعایت نکردن دستورالعملهایی که متخصص ارتودنسی به شما ارائه میدهد، یک علت شل شدن براکت ارتودنسی است. مثلا استفاده از مسواک، خمیردندان یا دهانشویه نامناسب، میتواند سبب شل شدن براکتهای ارتودنسی شود.
۲. خوردن مواد غذایی سفت
مصرف مواد غذایی سفت مانند انواع آجیل، شیرینیها، آبنباتها، میوههای سفت و سایر مواد غذایی مشابه به شل شدن براکتها منجر میشود. به همین دلیل باید از خوردن این مواد غذایی پرهیز کنید و آنها را با مواد غذایی نرمتر جایگزین کنید.
۳. کنده شدن چسب براکت ارتودنسی
کنده شدن چسب براکت ارتودنسی میتواند به لق شدن براکتهای ارتودنسی منجر شود. اگر چسبی که براکت را به سطح دندان میچسباند به هر دلیلی جدا شود، براکتها استحکام خود را در محل اتصال به دندان از دست میدهند و در نهایت، شل یا جابهجا میشوند.
در صورت کنده شدن چسب براکت، باید به دندانپزشک خود اطلاع دهید تا بررسیهای لازم انجام شود. متخصص ارتودنسی میتواند چسب را دوباره بر روی دندان قرار دهد و براکت را در محل مناسب تثبیت کند.
۴. درنظر نگرفتن همه مشکلات دهان و دندان
اگر مشکلاتی مانند ناهمخوانی سایز فک و دندانها یا مشکلاتی که نیاز به تصحیح دارند نادیده گرفته شوند، احتمال شل شدن براکتها افزایش مییابد. به همین دلیل دندانپزشک باید همه مشکلات دهان و دندان را در نظر بگیرد و بر اساس آن، درمان را انجام دهد.
۵. ضربات ناگهانی
گاهی به دلایل مختلف، ضرباتی به دهان و دندانها وارد میشود. مثلا در هنگام ورزش کردن یا انجام فعالیتهای روزانه، ممکن است ضربات یا آسیبهای فیزیکی مختلفی رخ دهند و به براکتها آسیب برسانند. در این شرایط، ممکن است براکتها از موقعیت درست خود خارج و شل شوند. اگر این ضربات شدید باشند، حتی میتوانند منجر به شکستن براکت ارتودنسی شوند.
به این ترتیب، برای جلوگیری از شل شدن براکتها، لازم است دستورات متخصص ارتودنسی را رعایت کنید، مواد غذایی مناسب و نرم را مصرف کنید و از دندانهای خود مراقبت کنید. اگر به دلیل بروز هر کدام از این مشکلات، احساس میکنید که براکتهای ارتودنسی شل شدهاند، باید برای بررسی بیشتر به دندانپزشک مراجعه کنید.
۶. تغییر در موقعیت دندانها
روش ارتودنسی، سبب تغییر موقعیت دندانها از طریق واردکردن فشار به آنها میشود. این تغییرات ممکن است به خودی خود سبب شل شدن سیم ارتودنسی شوند. به همین دلیل، بررسیهای دورهای جهت تنظیم سیم ارتودنسی و انجام تغییرات لازم در تجهیزات ارتودنسی ضروری است.
۷. عادتهای نادرست
برخی از عادتهای نادرست میتوانند سبب شل شدن سیمهای ارتودنسی شوند. دستکاری سیمهای ارتودنسی یا مصرف مواد غذایی نامناسب، عادتهای نادرستی هستند که استحکام سیمهای ارتودنسی را از بین میبرند.
۸. تراکم دندانها
اگر دندانها به دلیل تراکم زیاد به هم فشرده باشند، فشار اضافی بر روی سیمهای ارتودنسی اعمال میشود که ممکن است با تغییر موقعیت دندانها، به تدریج به شل شدن سیمهای ارتودنسی منجر شود.
برای جلوگیری از شل شدن سیمهای ارتودنسی، باید به طور دورهای و در زمان مقرر شده در برنامه ارتودنسی، با مراجعه به دندانپزشک، وضعیت سیمها را مورد بررسی قرار دهید. همچنین باید دستورات متخصص ارتودنسی را رعایت کنید، از مواد غذایی نرم استفاده کنید و از عادات بد پرهیز کنید. در مواقع بروز حوادثی مانند ضربه ناگهانی، دندانپزشک خود را مطلع کنید تا بررسیها و اصلاحات لازم انجام شود.
اگر براکت ارتودنسی شل شد چیکار کنیم؟
با خواندن این مقاله، مهم ترین سوالی که در ذهن شما شکل گرفته، این است که اگر براکت ارتودنسی شل یا کنده شود چه کنیم. برای حل این مشکل راهکارهای مختلفی وجود دارد که در ادامه آنها را به طور کامل توضیح میدهیم:
۱. اقدامات اولیه
در زمان شل شدن سیم اردتونسی، باید درنظر داشته باشید که شل شدن براکت یا سیم ارتودنسی یک اتفاق رایج و قابل تصحیح در سیم کشی دندان است. به عنوان اولین اقدام باید ببینید که کدام براکت شل شده است. در صورتی که صرفا کمی شل شده بود، میتوانید با استفاده از موم روی آن را بپوشانیدتا در زمان مناسب به ارتودنتیست مراجعه کنید. در این فاصله تا جای ممکن از غذاهای نرم و آبکی مثل سوپ، تخم مرغ و … استفاده کنی و مرتبا دهانتان را با آب و نمک بشورید.
اما اگر براکت ارتودنسی کنده شده است، بهتر است هر چه سریعتر به دکتر مراجعه کرده تا اقدام لازم را انجام دهد. همچنین در موارد اضطراری، مثلا زمانی که براکت یا سیم ارتودنسی به نحوی باعث آسیب به دهان یا لثه شما میشود یا به دلیل این مشکل، احساس درد شدیدی دارید، باید حتما برای رفع مشکل با اورژانس تماس بگیرید یا به درمانگاه مراجعه کنید.
۲. اطلاع به دندانپزشک
در صورتی که امکان مراجعه فوری به دندانپزشک را ندارید، در وهله اول باید حتما او را مطلع سازید و راهنماییهای مربوط به اقدامات پیش از مراجعه را دریافت کنید. بنابراین باید با متخصص ارتودنسی خود تماس بگیرید و از او بخواهید که تا زمان فراهم شدن امکان مراجعه، به شما بگوید که چه کاری باید انجام دهید.
۳. مراجعه به دندانپزشک
در اولین فرصت باید به متخصص ارتودنسی مراجعه کنید. متخصص ارتودنسی بهتر از هر کسی میداند که چطور مشکلاتی مانند خارج شدن سیم ارتودنسی از براکت یا جدا شدن براکتها از دندان را رفع کند. به این ترتیب، بهترین راهکار حل مشکل را انجام میدهد.
۴. ادامه روند درمان
بعد از حل مشکل براکت یا سیم ارتودنسی، متخصص راهنماییهایی را به شما ارائه خواهد کرد تا درمان ارتودنسی خود را ادامه دهید. مهم است که در طول مدت ارتودنسی، به دقت دستورالعملهای متخصص را رعایت تا مشکلاتی مانند بیرون زدن سیم ارتودنسی، کنده شدن براکت ارتودنسی و … برای شما ایجاد نشوند.
عوارض احتمالی شل شدن سیم ارتودنسی
شل شدن براکت یا سیم ارتودنسی ممکن است به نظر کوچک بیاید، اما میتواند مشکلات واقعی برای سلامت دندان و روند درمان ایجاد کند. در ادامه مهمترین عوارض و اقداماتی که باید انجام دهید را بررسی میکنیم:
- ایجاد زخم یا خراش در دهان و لثه
- افزایش خطر پوسیدگی و تجمع پلاک دندانی
- تأخیر در روند درمان ارتودنسی
- ایجاد درد یا حساسیت در دندانها و فک
- احتمال آسیب به سایر براکتها و سیمها
این تنها بخشی از خطر های شل شدن سیم دندان شما می باشد. به همین دلیل توصیه می شود پس از اطلاع از این مشکل، سریع تر به پزشک مراجعه کنید تا به روند درمان و دندان هایتان آسیبی وارد نشود.
پیشگیری از شل شدن سیمها و براکتهای ارتودنسی
همه می دانیم پیشگیری بهتر از درمان است. شما می توانید با رعایت چند نکته از شر شل شدن براکت دندان، خلاص شوید ! اما برای پیشگیری باید چیکار کنیم؟
از دندانها برای باز کردن اشیاء استفاده نکنید
این قانون حتی زمانی که ارتودنسی ندارید صادق است، اما هنگام استفاده از براکتها اهمیت بیشتری پیدا میکند. از دندانها برای باز کردن بطریها، پاره کردن بستهها، صاف یا خم کردن سیمها و کارهای مشابه استفاده نکنید. دندانها باید فقط برای جویدن غذا استفاده شوند.
نوشیدنیهای گازدار یا شیرین بنوشید با احتیاط
ممکن است فکر کنید نوشیدن نوشیدنیهای شیرین هنگام داشتن براکت ضرری ندارد، اما این اشتباه است. نوشیدنیهای شیرین میتوانند باعث پوسیدگی دندان شوند و همچنین اجزای براکتها را آسیبپذیر کنند. براکتها یا سیمهای آسیبدیده میتوانند شل شوند و روند درمان را به تأخیر بیندازند.
مسواک زدن صحیح و ملایم داشته باشید
ممکن است وسوسه شوید که هنگام داشتن براکت، دندانهایتان را زیاد مسواک بزنید. اما مسواک زدن بیش از حد همیشه مفید نیست.
مسواک زدن خیلی محکم یا زیاد میتواند مینای دندان را فرسایش دهد، لثهها را آسیب برساند و باعث حساسیت شود. همچنین میتواند براکتها و سیمها را آسیبپذیر کرده و باعث شل شدن سیمها شود. استفاده از مسواک نرم و روش صحیح مسواک زدن، هم سلامت دهان را حفظ میکند و هم دوام براکتها و سیمها را افزایش میدهد.
جمع بندی
در این مقاله به بررسی مشکلاتی مانند شل شدن براکت ارتودنسی و شل شدن سیم ارتودنسی پرداختیم و توضیح دادیم که در زمان بروز این مشکلات، چه کاری باید انجام دهیم. اگر با مشکلاتی مانند شل شدن سیم ارتودنسی، بیرون زدن سیم ارتودنسی یا کنده شدن براکت ارتودنسی مواجه هستید، میتوانید برای رفع مشکل خود به دکتر قریشی مراجعه کنید.
