پلاکهای متحرک ارتودنسی یکی از ابزارهای مهم درمانی هستند که برای اصلاح ناهنجاریهای خفیف تا متوسط دندانی، یا برای تثبیت دندانها بعد از پایان ارتودنسی استفاده میشوند. نتیجهای که از این پلاکها به دست میآید، تا حد زیادی به همکاری بیمار بستگی دارد؛ یعنی اینکه چقدر منظم از پلاک استفاده میشود و مراقبت روزانه از آن چگونه انجام میگیرد.
اگر نگهداری از ارتودنسی نامرئی به درستی انجام نشود، هم دچار تغییر رنگ و بو میشود، هم میتواند باعث التهاب لثه و افزایش احتمال پوسیدگی دندان شود. در این مطلب قرار است به صورت دقیق و مرحلهبهمرحله درباره نحوه مراقبت و تمیز کردن پلاکهای متحرک صحبت کنیم تا هم خود پلاک سالم بماند، هم دندانها در مسیر درمان دچار مشکل نشوند.
اهمیت بهداشت دهان در مراقبت از ارتودنسی نامرئی
وقتی از ارتودنسی نامرئی استفاده میشود، الاینرها بیشتر ساعات شبانهروز روی دندانها قرار دارند و همین موضوع محیطی مناسب برای تجمع باکتریها ایجاد میکند. اگر دندانها قبل از گذاشتن الاینر تمیز نباشند، ذرات غذا و پلاک زیر آن محبوس میشوند و احتمال پوسیدگی و التهاب لثه افزایش پیدا میکند. به همین دلیل، رعایت بهداشت دهان اساس موفقیت درمان است.
مسواک زدن بعد از هر وعده غذایی و استفاده روزانه از نخ دندان کمک میکند دندانها قبل از قرار گرفتن الاینر کاملاً تمیز باشند. خمیر دندان حاوی فلوراید هم نقش مهمی در محافظت از مینای دندان دارد. سلامت لثهها در این دوران اهمیت زیادی دارد، چون الاینر در تماس مستقیم با خط لثه قرار میگیرد و هرگونه التهاب میتواند باعث ناراحتی و اختلال در استفاده شود.
مطلب مفید: متخصص ارتودنسی کودکان
۱۵ راه برای مراقبت از ارتودنسی نامرئی
با رعایت ۱۵ نکته زیر، می توانید تا حد زیادی از ارتودنسی های نامرئی خود مراقبت کنید.
۱. تمیز کردن الاینرها به صورت منظم
هر بار که برای غذا خوردن الاینر را خارج میکنید، بعد از مسواک زدن دندانها، الاینر را هم بشویید تا آلودگی داخل آن باقی نماند.
۲. استفاده از مسواک نرم
برای تمیز کردن الاینر از مسواک نرم و آب سرد یا ولرم استفاده کنید. این کار از ایجاد خش روی پلاک جلوگیری میکند.
۳. اجتناب از خمیر دندان
خمیر دندان سطح پلاک را خراش میدهد و باعث تغییر رنگ و بوی بد میشود. از آن استفاده نکنید.
۴. آبکشی بعد از هر بار خارج کردن
به محض اینکه الاینر را از دهان بیرون میآورید، آن را با آب سرد بشویید تا بزاق و باکتری روی آن باقی نماند.
۵. نگهداری الاینر در آب تمیز
وقتی الاینر در دهان نیست، آن را در ظرف آب تمیز قرار دهید تا خشک نشود و تغییر فرم ندهد.
۶. استفاده از محلولهای مخصوص تمیز کننده
هفتهای یک بار از محلولهای مخصوص تمیز کننده الاینر یا ریتینر استفاده کنید. این محلولها جرم سطحی را کاملا از بین میبرند.
۷. استفاده از سرکه سفید
اگر پلاک بو گرفته یا کدر شده، قرار دادن آن در سرکه سفید برای چند دقیقه کمک میکند رسوبات نرم شود.
۸. استفاده از دهانشویه بدون الکل
دهانشویه فاقد الکل آلودگی سطح پلاک را کاهش میدهد و به شفافیت آن کمک میکند. الکل میتواند جنس الاینر را خراب کند.
۹. تمیز کردن با جوش شیرین
مخلوط آب و جوش شیرین یک پاک کننده ملایم و مؤثر برای از بین بردن بو و لکههای سطحی پلاک است.
۱۰. استفاده از اولتراسونیک
این دستگاه بهترین روش برای تمیز کردن کامل و عمقی الاینر است. البته استفاده از آن باید با نظر متخصص باشد.
۱۱. دور نگه داشتن از دسترس کودکان و حیوانات
پلاکها شکننده هستند. نباید در دسترس قرار بگیرند چون احتمال شکستن یا کثیف شدن آنها زیاد است.
۱۲. قرار دادن الاینر در کاور مخصوص
زمانی که از پلاک استفاده نمیکنید آن را داخل کاور قرار دهید تا گم نشود یا آسیب نبیند.
۱۳. خارج کردن الاینر هنگام خوردن و نوشیدن
قبل از خوردن هر نوع خوراکی یا نوشیدنی الاینر را بردارید؛ نوشیدنیهای گرم یا رنگی میتوانند پلاک را تغییر شکل دهند.
۱۴. عدم استعمال سیگار
سیگار باعث تغییر رنگ الاینر، بوی بد و کاهش عمر پلاک میشود. در زمان استفاده از آن حتما سیگار نکشید.
۱۵. مراجعه منظم به متخصص
اگر الاینر تغییر شکل داد، شکست یا با تمیزکاری معمول تمیز نشد، باید با متخصص ارتودنسی مشورت کنید تا آسیب بیشتر ایجاد نشود.
چالش های رایج در نگهداری و مراقبت از ارتودنسی نامرئی
الاینرهای نامرئی راحت هستند، اما مراقبت از آنها همیشه بی دردسر نیست. چند موضوع هست که بیشتر بیماران با آن درگیر می شوند و اگر از قبل بدانید، کنترلشان خیلی آسان تر می شود.
تغییر رنگ الاینرها
بیشتر بیماران وقتی الاینر را در دهان دارند و قهوه یا چای می نوشند، با لک شدن پلاک روبرو می شوند. الاینر خیلی زود کدر می شود و ظاهر شفافش را از دست می دهد. بهترین راهکار این است که بیمار فقط آب را با الاینر مصرف کند و بعد از خوردن هر چیز دیگری دهانش را بشوید.
بهداشت دهان خارج از خانه
مسواک زدن بعد از هر وعده غذایی همیشه ساده نیست، مخصوصا در محیط کار یا مدرسه. همراه داشتن یک مسواک و نخ دندان کوچک کمک می کند. اگر هم امکان مسواک زدن نبود، شستن دهان با آب حداقل باعث می شود ذرات غذا زیر الاینر گیر نکنند.
آسیب دیدن الاینر
ترک خوردن یا شکستن الاینر بیشتر زمانی اتفاق می افتد که بیرون از دهان رها شود یا داخل جیب گذاشته شود. نگهداری آن داخل جعبه مخصوص، جلوی بخش بزرگی از این مشکلات را می گیرد.
بوی نامطبوع پلاک
وقتی الاینر خوب شسته نشود، باکتری ها جمع می شوند و بوی ناخوشایند ایجاد می کنند. شستن روزانه با مسواک نرم و استفاده دوره ای از محلول های مخصوص ضدعفونی، این مشکل را تا حد زیادی حل می کند.
مطلب مفید: بهترین متخصص ارتودنسی در شرق تهران
فعالیتهایی که بهتر است با ارتودنسی نامرئی انجام نشوند
ارتودنسی نامرئی هم مثل ارتودنسی ثابت، برای شما محدودیت ایجاد می کند و بهتر است کارهای زیر را انجام ندهید.
- فعالیت در رشته های رزمی مانند بوکس، کاراته، جودو و…
- ورزشهای پُرتقابل گروهی مانند بسکتبال، راگبی
- استعمال سیگار یا دخانیات با پلاک روی دندان
- جویدن آدامس یا خوراکیهای سفت با پلاک در دهان
- قرار دادن پلاک در آب داغ، نور مستقیم آفتاب یا محیط گرم
سخن پایانی
مراقبت از ارتودنسی نامرئی و پلاکهای متحرک، نقش مهمی در موفقیت درمان و سلامت دندانها دارد. آموزشهای ارائه شده توسط متخصص ارتودنسی را جدی بگیرید و بهداشت دهان و دندان را بهصورت منظم رعایت کنید؛ در غیر این صورت، تجمع جرم و باکتری روی پلاکها میتواند باعث پوسیدگی، التهاب لثه و اختلال در روند درمان شود.
در صورت هرگونه شکستگی، تغییر شکل یا کثیفی غیرقابل پاک شدن الاینر یا ریتینر، لازم است سریعاً به متخصص خود مراجعه کنید تا درمان به درستی ادامه پیدا کند.
