چند سالی است که در شبکههای اجتماعی بهویژه اینستاگرام ارتودنسی ستارهای یا همان Star Braces که نوع جدیدی از ارتودنسی است توجه جوانان و نوجوانان را به خود جلب کرده. این نوع ارتودنسی برخلاف نسخه کلاسیک که فقط جنبه درمانی داشت، یک ترکیب از زیبایی، استایل و شخصیسازی است. براکتهای فلزی بهجای شکل مربعی معمولی، به شکل ستاره طراحی شدهاند و وقتی روی دندان قرار میگیرند، لبخند فرد را به یک اثر هنری تبدیل میکنند.
این ترند که ابتدا از سلبریتیهای ژاپنی، کرهای و آمریکایی شروع شد، حالا به ایران هم رسیده و کلینیکهای ارتودنسی در شهرهای بزرگ، تقاضای فزایندهای برای آن دریافت میکنند. اما ارتودنسی ستارهای دقیقاً چیست؟ آیا فقط یک ژست زیبایی است یا واقعاً کار درمانی هم میکند؟ هزینهاش چقدر است؟ چه عوارضی دارد؟ آیا با ارتودنسی فیک که قبلاً دربارهاش هشدار دادیم، تفاوت دارد؟
در ادامه به همه این سؤالها بهصورت کامل و ساده پاسخ میدهیم.
ارتودنسی ستارهای دقیقاً چیست؟
ارتودنسی ستارهای در اصل یک مدل از ارتودنسی ثابت است که به جای براکتهای معمولی مربعی یا مستطیلی، از براکتهایی با طراحی ستاره استفاده میکند.از نظر جنس، این براکتها تفاوت خاصی با مدلهای استاندارد ندارند و معمولاً از فولاد ضدزنگ پزشکی یا تیتانیوم ساخته میشوند و تفاوت اصلی فقط در شکل ظاهری آنهاست.
از نظر عملکرد هم تقریباً هیچ تغییری ایجاد نمیشود. سیم اصلی ارتودنسی از داخل همین براکتها عبور میکند و با تنظیمات متخصص ارتودنسی، همان فشارهای کنترل شده برای حرکت دادن دندانها اعمال میشود. در واقع چیزی که تغییر کرده ظاهر است، نه مکانیزم درمان.
تاریخچه ارتودنسی ستاره ای
ایده شخصیسازی براکتهای ارتودنسی به اوایل دهه ۲۰۱۰ برمیگردد، زمانی که شرکتهای تولیدکننده تجهیزات ارتودنسی شروع به ساخت براکتهای رنگی و طرحدار برای کودکان کردند تا تجربه ارتودنسی برایشان جذابتر شود. اما انقلاب اصلی در اواخر دهه ۲۰۱۰ اتفاق افتاد، وقتی شرکتهای ژاپنی و کرهای براکتهای با اشکال هندسی خاص مثل قلب، ستاره، گل و الماس را به بازار عرضه کردند.
در سال ۲۰۲۰، یک فرد کرهای ویدئویی از ارتودنسی ستارهای خود در تیکتاک منتشر کرد که در عرض چند روز میلیونها بازدید گرفت. این لحظهای بود که ترند بهصورت جهانی منفجر شد. در ادامه، خوانندگان K-Pop، اینفلوئنسرهای آمریکایی و حتی برخی هنرپیشههای هالیوود این مدل را پذیرفتند و آن را به یک نشانه استایل تبدیل کردند.
ورود این ترند به ایران از حدود سال ۱۴۰۲ شروع شد و تا ۱۴۰۴-۱۴۰۵ به یکی از پرتقاضاترین درخواستها در کلینیکهای ارتودنسی شهرهای بزرگ تبدیل شده. جالب است که مخاطب اصلی این درمان در ایران، دختران و پسران بین ۱۴ تا ۲۲ سال هستند، گروهی که قبلاً به دلیل ظاهر بچگانه ارتودنسی معمولی، از انجام آن طفره میرفتند.
ساختار و اجزای ارتودنسی ستارهای
ارتودنسی ستارهای از چند جزء اصلی تشکیل میشود که در عمل خیلی شبیه ارتودنسی معمولی است، فقط ظاهرش متفاوت است.
مهمترین بخش، خود براکتهای ستارهای هستند که با چسب مخصوص روی سطح دندانها نصب میشوند و بسته به نوع دندان (جلویی، نیش یا آسیاب) اندازههای متفاوتی دارند.
بعد از آن سیم اصلی قرار دارد که معمولاً از نیکل تیتانیوم یا فولاد ضدزنگ ساخته میشود. این سیم از داخل براکتها عبور میکند و نیروی اصلی برای حرکت دادن دندانها را ایجاد میکند.
برای ثابت نگه داشتن سیم، از کشهای رنگی استفاده میشود که هم نقش فنی دارند و هم بخش جذاب و استایلی ماجرا هستند. این کشها در رنگهای مختلف وجود دارند و خیلیها هر جلسه رنگ جدید انتخاب میکنند.
در بعضی موارد هم از بندهای فلزی روی دندانهای آسیاب استفاده میشود تا سیستم محکمتر و پایدارتر شود. گاهی هم کشهای بین فکی اضافه میشود تا هماهنگی بین فک بالا و پایین بهتر انجام شود.
مراقبت روزانه از استار بریس
برای مراقبت روزانه از ارتودنسی ستارهای، چند نکته ساده اما خیلی مهم وجود دارد که رعایتشان نتیجه درمان را کاملاً تحت تأثیر قرار میدهد:
- مسواک زدن بعد از هر وعده غذایی: بهتر است حتماً بعد از صبحانه، ناهار و شام مسواک بزنید، چون تجمع غذا اطراف براکتها خیلی سریع باعث پوسیدگی میشود.
- استفاده از مسواک مخصوص ارتودنسی: این مسواکها طوری طراحی شدهاند که اطراف براکتها را بهتر تمیز کنند.
- نخ دندان یا ابزارهای کمکی: استفاده از Superfloss یا مسواک بیندندانی برای تمیز کردن زیر سیمها ضروری است.
- دهانشویه فلوراید: هفتهای چند بار استفاده از آن میتواند از پوسیدگی دندان جلوگیری کند.
از نظر تغذیه هم بهتر است دقت بیشتری داشته باشید:
- پرهیز از غذاهای خیلی سفت یا چسبنده مثل آدامس، آبنبات سفت و شکلاتهای سخت
- دوری از خوراکیهای شکننده مثل یخ و آجیل سفت
- احتیاط در مصرف میوههای سفت مثل سیب و هویج (بهتر است خرد شده مصرف شوند)
- کاهش نوشیدنیهای قندی و گازدار
مطلب مفید: با ارتودنسی چی بخوریم؟
چه کسانی کاندید ارتودنسی ستارهای هستند؟
از نظر علمی، هر کسی که شرایط انجام ارتودنسی ثابت معمولی را داشته باشد، میتواند ارتودنسی ستارهای هم انجام دهد. یعنی افرادی که دندانهای نامرتب دارند، فاصله بین دندانی دارند، شلوغی دندانها دارند یا مشکلات بایت مثل جلو بودن یا عقب بودن فک و کراس بایت و اپن بایت دارند.
اما مثل ارتودنسی معمولی، یک سری محدودیتها هم وجود دارد. مثلاً کودکانی که هنوز دندانهای شیری دارند معمولاً گزینه مناسبی نیستند. همچنین افرادی که بیماری لثه فعال، پوسیدگیهای درمان نشده یا مشکلات جدی مثل دیابت کنترل نشده دارند، اول باید این موارد را درمان کنند و بعد وارد ارتودنسی شوند.
از نظر سنی هم معمولاً بهترین بازه ۱۲ تا ۱۸ سالگی است چون فک هنوز در حال رشد است و دندانها راحتتر جابهجا میشوند. با این حال، بزرگسالان تا حدود ۴۰ یا حتی ۴۵ سال هم میتوانند این درمان را انجام دهند، فقط ممکن است زمان درمان طولانیتر شود.
مطلب مفید: ارتودنسی برای افراد مبتلا به دیابت
قبل از درمان با ارتودنسی ستاره به این نکات توجه کنید
قبل از تصمیمگیری برای انجام ارتودنسی ستارهای، بهتر است چند نکته مهم را با دقت در نظر بگیرید.
- انگیزه خود را بررسی کنید: این درمان بین ۱۲ تا ۳۰ ماه زمان میبرد و بهتر است صرفاً تحت تأثیر ترند یا ظاهر نباشد.
- انتخاب متخصص مناسب: به ارتودنتیست باتجربه و ترجیحاً عضو انجمن ارتودنتیستهای ایران مراجعه کنید.
- بررسی نمونه کارها: دیدن درمانهای قبلی پزشک میتواند به تصمیمگیری شما کمک کند.
- پرهیز از کلینیکهای غیرمعتبر: قیمتهای غیرعادی پایین یا پیشنهادهای مشکوک را جدی نگیرید.
- آمادگی برای روند درمان: وجود محدودیت غذایی، سختی در رعایت بهداشت و دورههای فشار یا ناراحتی طبیعی است.
- برنامهریزی مالی: هزینه کل درمان (تا پایان و پلاک نگهدارنده) میتواند قابل توجه باشد و بهتر است از قبل برای آن برنامه داشته باشید.
سخن پایانی
در جمعبندی میتوان گفت ارتودنسی ستارهای ترکیبی از درمان دندانپزشکی و یک انتخاب ظاهری متفاوت است که باعث شده خیلی از جوانها راحتتر به سمت ارتودنسی بروند.
این روش اگر به صورت اصولی و توسط متخصص انجام شود، کاملاً واقعی و مؤثر است و میتواند نتیجهای سالم و زیبا ایجاد کند، درست مثل ارتودنسی معمولی.
اما نکته بسیار مهم این است که آن را با نمونههای غیر استاندارد و اصطلاحاً ارتودنسی فیک اشتباه نگیرید. تفاوت این دو فقط در ظاهر یا قیمت نیست، بلکه مستقیماً به سلامت دندانها مربوط میشود.
در نهایت، انتخاب درست زمانی اتفاق میافتد که فرد بین ظاهر جذاب و سلامت واقعی تعادل برقرار کند. دندانهای مرتب و سالم همیشه ارزشمندتر از هر ترند موقتی هستند.
