تفاوت الاینر و ریتینر ارتودنسی چیست؟

خیلی ها الاینر و ریتینر را با هم اشتباه می گیرند، چون هر دو معمولا شفاف هستند و ظاهرشان هم تا حدی شبیه هم است. اما کاربردشان یکی نیست.

الاینر برای حرکت دادن دندان ها و اصلاح نامرتبی آنها استفاده می شود، اما ریتینر بعد از درمان کمک می کند دندان ها در جای جدیدشان ثابت بمانند. به زبان ساده، الاینر بخشی از روند درمان است و ریتینر برای حفظ نتیجه درمان استفاده می شود.

در ادامه مطلب، با تایید دکتر سعید قریشی تفاوت این دو را توضیح می دهیم تا بدانید هر کدام دقیقا چه کاربردی دارند و چه زمانی باید از آنها استفاده کرد.

مقایسه الاینر و ریتینر در یک نگاه

الاینر برای حرکت دادن و مرتب کردن دندان ها در طول درمان ارتودنسی استفاده می شود. اما ریتینر بعد از پایان درمان، موقعیت جدید دندان ها را حفظ می کند.

نکته: زمان استفاده، تعداد پلاک ها و هزینه هر دو وسیله برای همه افراد یکسان نیست. متخصص ارتودنسی بر اساس وضعیت دندان ها و نتیجه درمان، برنامه مناسب را تعیین می کند.

در ادامه هرکدام را برای شما توضیح می دهیم تا به درک بهتری برسید.

الاینر چیست؟

الاینر یک پلاک شفاف و سفارشی است که برای مرتب کردن و جابه جا کردن دندان ها استفاده می شود. الاینرها به صورت یک مجموعه ساخته می شوند. یعنی هر چند هفته، پلاک قبلی را با پلاک جدید جایگزین می کنید. هر پلاک فشار ملایمی به دندان ها وارد می کند تا آن ها به تدریج در جای درست خود قرار بگیرند.

یکی از شناخته شده ترین انواع الاینر، اینویزیلاین است. الاینر یک ابزار فعال محسوب می شود، یعنی مستقیما روی حرکت دندان ها اثر می گذارد. برای رسیدن به نتیجه مناسب، معمولا باید روزانه حدود ۲۰ تا ۲۲ ساعت استفاده شود.

• برای مرتب کردن دندان های نامنظم به کار می رود.
• به صورت مرحله ای و در قالب مجموعه ای از پلاک ها استفاده می شود.
• در طول دوره درمان ارتودنسی، جایگزین های مختلف آن طبق برنامه متخصص تعویض می شوند.
• هنگام غذا خوردن و مسواک زدن از دهان خارج می شود.

ریتینر چیست؟

ریتینر یا نگهدارنده، وسیله ای است که بعد از پایان ارتودنسی استفاده می شود. دندان ها پس از مرتب شدن، هنوز تا مدتی تمایل دارند به موقعیت قبلی خود برگردند. ریتینر کمک می کند دندان ها در جای جدید خود باقی بمانند و نتیجه درمان حفظ شود.

برخلاف الاینر، ریتینر یک ابزار غیرفعال است، یعنی دندان ها را حرکت نمی دهد و برای مرتب کردن آن ها طراحی نشده است. وظیفه ریتینر فقط نگه داشتن دندان ها در موقعیت اصلاح شده است. برگشت تدریجی دندان ها به جای قبلی، «ریلاپس» یا بازگشت نام دارد و استفاده منظم از ریتینر می تواند احتمال آن را کاهش دهد.

انواع ریتینر

• ریتینر شفاف متحرک: شبیه الاینر است و می توانید آن را برای غذا خوردن و مسواک زدن از دهان خارج کنید.
• ریتینر هاولی: از ترکیب پلاستیک و سیم ساخته می شود و به صورت متحرک مورد استفاده قرار می گیرد.
• ریتینر ثابت: یک سیم نازک است که پشت دندان ها چسبانده می شود و بدون نیاز به خارج کردن، دندان ها را در جای خود نگه می دارد.

چرا الاینر و ریتینر با هم اشتباه گرفته می شوند؟

دلیل اصلی این اشتباه، ظاهر مشابه آن هاست. هم الاینر و هم بعضی از ریتینرها می توانند به صورت پلاک شفاف و تقریبا نامرئی ساخته شوند. به همین دلیل، تشخیص آن ها فقط با نگاه کردن به ظاهرشان همیشه آسان نیست.

تفاوت اصلی این دو وسیله در کاربردشان است، نه در شکل ظاهری:

• الاینر شفاف برای حرکت دادن و مرتب کردن دندان ها در طول درمان استفاده می شود.
• ریتینر شفاف بعد از درمان به کار می رود تا دندان ها را در جای جدید خود نگه دارد.

آیا می توان به جای ریتینر از الاینر استفاده کرد؟

خیر. الاینر و ریتینر جایگزین یکدیگر نیستند، چون برای دو هدف متفاوت ساخته شده اند.

• الاینر در طول درمان استفاده می شود و با وارد کردن فشار کنترل شده، دندان ها را به تدریج حرکت می دهد.
• ریتینر بعد از پایان درمان به کار می رود تا دندان ها را در موقعیت جدید نگه دارد و احتمال برگشت آن ها را کاهش دهد.

حتی اگر تمام دوره ارتودنسی شما با الاینر انجام شده باشد، معمولا بعد از پایان درمان همچنان به ریتینر نیاز دارید. نوع ریتینر و مدت استفاده از آن باید بر اساس وضعیت دندان ها و نظر متخصص ارتودنسی تعیین شود.

کدام وسیله برای شما مناسب است؟

اگر دندان های نامرتب دارید و هنوز درمان ارتودنسی را شروع نکرده اید، ممکن است الاینر یا روش های دیگر ارتودنسی برای شما مناسب باشند. انتخاب روش درمان به میزان نامرتبی دندان ها، وضعیت فک و نوع ناهنجاری بستگی دارد.

اگر درمان ارتودنسی شما تمام شده است و می خواهید نتیجه آن حفظ شود، به ریتینر نیاز دارید. متخصص ارتودنسی مشخص می کند که ریتینر متحرک شفاف، هاولی یا ثابت برای شما مناسب تر است و باید چه مدت از آن استفاده کنید.

سوالات متداول

۱. تفاوت الاینر و ریتینر شفاف چیست؟

هر دو می توانند ظاهر شفاف داشته باشند، اما کاربردشان متفاوت است. الاینر در طول درمان دندان ها را حرکت می دهد؛ در حالی که ریتینر بعد از درمان، دندان ها را در جای جدید نگه می دارد.

۲. آیا بعد از درمان با الاینر هم به ریتینر نیاز دارم؟

بله، معمولا بعد از پایان هر نوع درمان ارتودنسی، از جمله درمان با الاینر، استفاده از ریتینر برای حفظ نتیجه توصیه می شود. در غیر این صورت، دندان ها ممکن است به مرور کمی جابه جا شوند.

۳. ریتینر را تا چه مدت باید استفاده کنم؟

برنامه استفاده برای هر فرد متفاوت است. معمولا در ماه های اول، استفاده از ریتینر بیشتر است و بعد از مدتی به استفاده شبانه تغییر می کند. در بسیاری از موارد، استفاده شبانه طولانی مدت برای حفظ نتیجه درمان توصیه می شود.

۴. آیا ریتینر دندان ها را حرکت می دهد؟

خیر. ریتینر یک ابزار نگهدارنده و غیرفعال است و وظیفه اصلی آن، حفظ موقعیت دندان هاست. اگر دندان ها دوباره نامرتب شده باشند، ممکن است به ارزیابی و درمان جداگانه نیاز داشته باشید.

۵. هزینه الاینر بیشتر است یا ریتینر؟

هزینه الاینر معمولا بیشتر است، چون بخشی از یک دوره کامل درمان ارتودنسی محسوب می شود و به مجموعه ای از پلاک ها نیاز دارد. ریتینر معمولا هزینه کمتری دارد، اما قیمت آن به نوع ریتینر، تعداد پلاک ها و شرایط درمان بستگی دارد.