آخرین بازبینی: 10 آبان 1405
مصرف راکوتان (ایزوترتینوئین) در دوران ارتودنسی منع ندارد و معمولاً نیازی به قطع درمان ارتودنسی یا عقب انداختن آن نیست. تا امروز هیچ مطالعه‌ای روی انسان نشان نداده که راکوتان حرکت دندان‌ها یا نتیجه ارتودنسی را تغییر دهد.
مشکل اصلی، عوارض دهانی راکوتان است. خشکی لب و دهان در کنار براکت و سیم، احتمال زخم، ترک گوشه لب و التهاب لثه را بیشتر می‌کند. اگر در طول درمان ارتودنسی راکوتان مصرف می‌کنید، ارتودنتیست خود را مطلع کنید و مراقبت از دهان را جدی‌تر بگیرید.
آیا راکوتان روی حرکت دندان‌ها اثر دارد؟
راکوتان یکی از مشتقات ویتامین A است و روی سلول‌های استخوانی هم اثر دارد. به همین دلیل، این سؤال مطرح شده که آیا روی جابه‌جایی دندان در استخوان فک اثر می‌گذارد یا نه.
مصرف راکوتان دلیلی برای قطع یا تأخیر ارتودنسی نیست. ولی ارتودنتیست باید از مصرف آن مطلع باشد تا روند حرکت دندان‌ها را در ویزیت‌ها دقیق‌تر بررسی کند.
عوارض دهانی راکوتان در دوران ارتودنسی
| عارضه راکوتان | اثر در کنار ارتودنسی |
| خشکی و ترک لب | تقریباً در همه مصرف‌کنندگان رخ می‌دهد. با کشیده شدن لب روی براکت، ترک و زخم بیشتر می‌شود |
| ترک گوشه لب | هنگام باز کردن دهان در جلسات ارتودنسی، گوشه لب راحت‌تر زخم می‌شود |
| خشکی دهان | بزاق کمتر یعنی تجمع بیشتر پلاک دور براکت‌ها و احتمال بیشتر پوسیدگی و لکه سفید |
| خشکی و حساسیت مخاط دهان | ساییده شدن مخاط به براکت راحت‌تر زخم و آفت ایجاد می‌کند |
| التهاب لثه | با خشکی دهان و پلاک بیشتر، لثه راحت‌تر متورم می‌شود و خونریزی می‌کند |
مراقبت از دهان هنگام مصرف راکوتان در دوران ارتودنسی
- لب‌ها را مرتب مرطوب کنید. بالم لب یا وازلین را چند بار در روز و حتماً قبل از جلسه ارتودنسی بزنید.
- واکس ارتودنسی را روی براکت‌هایی که به لب و گونه می‌سایند بگذارید.
- آب کافی بنوشید و برای خشکی دهان، آب را در طول روز کم‌کم و مرتب بنوشید.
- بهداشت دهان را دقیق‌تر رعایت کنید. بعد از هر وعده مسواک بزنید و از خمیر دندان فلورایددار استفاده کنید.
- دهان‌شویه الکل‌دار مصرف نکنید. الکل خشکی دهان را بیشتر می‌کند.
- مصرف قهوه، چای پررنگ و نوشیدنی‌های شیرین را کم کنید. خشکی دهان اثر آن‌ها را روی پوسیدگی و تغییر رنگ دندان بیشتر می‌کند.
- دستگاه بخور سرد در اتاق خواب، خشکی لب و دهان را در شب کمتر می‌کند.
- مصرف امگا ۳ را با پزشک پوست خود مطرح کنید. در یک مطالعه، مصرف آن خشکی لب ناشی از راکوتان را کمتر کرده است.
آیا قبل از کشیدن دندان یا مینی‌اسکرو باید راکوتان را قطع کرد؟
در گذشته توصیه می‌شد هر عمل جراحی تا ۶ ماه بعد از قطع راکوتان انجام نشود. اما تحقیقات جدید در سال 2017 نشان داد این توصیه بر چند گزارش قدیمی و کوچک استوار است و برای بیشتر اقدامات، شواهد کافی برای تأخیر وجود ندارد.
با این حال، اگر در طول ارتودنسی به کشیدن دندان، جراحی لثه یا گذاشتن مینی‌اسکرو نیاز دارید، ارتودنتیست، جراح و پزشک پوست باید از مصرف راکوتان مطلع باشند. تصمیم درباره زمان‌بندی، بر اساس شرایط شما گرفته می‌شود.
چه زمانی به ارتودنتیست اطلاع دهید؟
- قبل از شروع مصرف راکوتان، اگر حین ارتودنسی آن را شروع می‌کنید
- اگر زخم‌های دهان با واکس و مراقبت معمول بهتر نمی‌شوند
- اگر لثه‌ها متورم شده‌اند و موقع مسواک زدن خونریزی دارند
- اگر ترک گوشه لب عمیق و دردناک شده است
- اگر قرار است کشیدن دندان یا مینی‌اسکرو انجام شود
سوالات متداول
آیا با مصرف راکوتان می‌توان ارتودنسی را شروع کرد؟
بله. مصرف راکوتان مانع شروع ارتودنسی نیست. اگر خشکی و ترک لب شدید دارید، ممکن است ارتودنتیست چسباندن براکت را چند هفته عقب بیندازد تا لب‌ها بهتر شوند.
آیا راکوتان باعث لق شدن دندان در ارتودنسی می‌شود؟
شواهدی برای این موضوع وجود ندارد. کمی لقی دندان در دوران ارتودنسی، با یا بدون راکوتان، طبیعی است. اگر لقی زیاد یا دردناک است، به ارتودنتیست اطلاع دهید.
آیا راکوتان روی ریتینر بعد از ارتودنسی اثر دارد؟
خیر. ولی خشکی دهان می‌تواند تجمع جرم پشت ریتینر ثابت را بیشتر کند. تمیز کردن آن را جدی‌تر بگیرید.
کلیرالاینر یا ارتودنسی ثابت، کدام با راکوتان راحت‌تر است؟
کلیرالاینر چون براکت و سیم ندارد، زخم کمتری در لب و گونه ایجاد می‌کند. ولی پوشاندن دندان‌ها با الاینر در کنار خشکی دهان، رعایت بهداشت را مهم‌تر می‌کند.
