آخرین بازبینی: 5 آبان 1405
خمیر دندان های ذغالی در سال های اخیر به یکی از ترندهای محبوب بهداشت دهان و دندان تبدیل شده اند و بسیاری از افراد به امید سفیدتر شدن دندان ها سراغ آن ها می روند. اما اگر ارتودنسی دارید و از براکت و سیم استفاده می کنید، انتخاب خمیر دندان اهمیت بیشتری پیدا می کند.
در این شرایط این سؤال مطرح می شود که آیا خمیر دندان ذغالی برای دندان های دارای براکت مناسب است یا ممکن است به مینای دندان و روند درمان آسیب بزند؟ در ادامه، این موضوع را بررسی می کنیم.
آیا خمیر دندان ذغالی برای دندان های دارای براکت مناسب است؟
خیر، استفاده از خمیر دندان ذغالی برای افرادی که براکت دارند معمولاً توصیه نمی شود. ذغال فعال خاصیت سایندگی دارد و استفاده مداوم از آن می تواند به مینای دندان آسیب بزند.
این موضوع در دوران ارتودنسی اهمیت بیشتری دارد، چون فشار زیاد هنگام مسواک زدن می تواند به براکت یا سیم های ارتودنسی آسیب برساند. از طرف دیگر، ذرات ذغال ممکن است اطراف براکت ها و بین دندان ها باقی بمانند و تمیز کردن این نواحی را دشوارتر کنند.
با توجه به اینکه وجود براکت های ارتودنسی خود باعث افزایش تجمع پلاک می شود، بهتر است در طول درمان ارتودنسی از خمیر دندان حاوی فلوراید و کم ساینده استفاده شود تا هم دندان ها بهتر محافظت شوند و هم احتمال پوسیدگی و ایجاد لکه های سفید اطراف براکت ها کاهش پیدا کند.
شواهد علمی درباره خمیر دندان ذغالی
ادعاهایی مثل سفید کردن دندان و پاک سازی دهان با خمیر دندان ذغالی، بیشتر بر پایه تبلیغات این محصولات هستند و شواهد علمی کافی برای اثبات آن ها وجود ندارد. یک مطالعه مروری در سال ۲۰۱۷ نیز با بررسی پژوهش های موجود، شواهد کافی درباره اثربخشی و ایمنی این محصولات پیدا نکرد.
به زبان ساده، ادعاهایی مانند «سفید کردن طبیعی دندان» یا «حذف سموم دهان» تاکنون به اندازه کافی در مطالعات بالینی معتبر اثبات نشده اند.
چرا خمیر دندان ذغالی انتخاب خوبی نیست؟
مهم ترین نکات درباره این محصولات عبارت اند از:
- اثربخشی اثبات نشده: شواهد کافی برای تأیید سفیدکنندگی آن وجود ندارد.
- سایندگی: ذغال فعال می تواند نسبتاً ساینده باشد و استفاده مداوم از آن به مینای دندان آسیب بزند.
- افزایش حساسیت دندان: فرسایش مینا می تواند حساسیت دندان ها را بیشتر کند.
- گیر کردن ذرات ذغال: ذرات ریز ممکن است اطراف دندان ها و براکت ها باقی بمانند و تمیز کردن دهان را دشوارتر کنند.
بنابراین، خمیر دندان ذغالی نه تنها مزیت مشخصی برای سفید کردن دندان ها ندارد، بلکه استفاده مداوم از آن می تواند به دندان ها آسیب بزند. این موضوع در دوران ارتودنسی اهمیت بیشتری دارد، چون تمیز کردن اطراف براکت ها از قبل هم دشوارتر است.
مطلب مفید: محافظت از مینای دندان در ارتودنسی
جایگزین مناسب برای دوران ارتودنسی
بهجای خمیر دندان ذغالی، بهتر است در طول درمان از یک خمیر دندان ارتودنسی مناسب استفاده کنید که ویژگیهای زیر را داشته باشد:
- حاوی فلوراید: فلوراید به تقویت مینا و پیشگیری از پوسیدگی و لکههای سفید اطراف براکت کمک میکند.
- شاخص سایندگی پایین (RDA کم): شاخص RDA میزان زبری خمیر دندان روی مینا را نشان میدهد؛ خمیر دندانهای با RDA پایین (معمولاً زیر ۷۰) فشار کمتری به مینا و براکتها وارد میکنند و برای مسواکزدن روزانه در این دوران مناسبترند.
- بدون ذرات درشت یا سایندهی اضافه: محصولاتی که فاقد ذرات زبر (مانند ذغال، جوششیرین خام یا میکروبیدها) هستند، خطر کمتری برای گیرکردن اطراف براکت و آسیب به مینا دارند.
- ژل یا بافت نرم: خمیر دندانهای ژلی معمولاً بافت یکنواختتر و کمسایندگی بیشتری نسبت به انواع خمیری با ذرات دارند.
استفاده از چنین خمیر دندانی، در کنار رعایت نکات بهداشتی دیگر، میتواند احتمال پوسیدگی، لکهگذاری و آسیب به براکتها را در طول درمان ارتودنسی بهطور محسوسی کاهش دهد.
سوالات متداول
آیا بعد از باز شدن براکت ها می توانم از خمیر دندان ذغالی استفاده کنم؟
حتی بعد از پایان ارتودنسی، استفاده مداوم از خمیر دندان ذغالی توصیه نمی شود؛ چون شواهد علمی کافی درباره ایمنی و اثربخشی آن وجود ندارد.
آیا همه خمیر دندان های سفیدکننده برای ارتودنسی مضر هستند؟
خیر. میزان سایندگی یا RDA مهم است. برخی خمیر دندان های سفیدکننده با سایندگی پایین می توانند گزینه مناسب تری باشند، اما خمیر دندان ذغالی معمولاً انتخاب مناسبی برای دوران ارتودنسی نیست.
چطور بفهمم خمیر دندانم ساینده است؟
مقدار RDA همیشه روی بسته بندی درج نمی شود. بهتر است برای انتخاب خمیر دندان مناسب، با دندان پزشک یا متخصص ارتودنسی مشورت کنید.
آیا استفاده گاه به گاه از خمیر دندان ذغالی هم مشکل دارد؟
بهتر است در دوران ارتودنسی از آن استفاده نکنید؛ چون حتی مصرف محدود هم مزیت اثبات شده ای ندارد و ممکن است باعث سایش بیشتر دندان ها و دشوارتر شدن تمیز کردن اطراف براکت ها شود.


