دندان اضافی؛ علت دندان اضافه و درمان آن

همه چیز در مورد دندان اضافه

دندان اضافی نیز مانند دندان نهفته یکی از اختلالات و ناهنجاری‌های دهان و دندان است. دندان اضافه در بزرگسالان و یا دندان اضافه در نوزاد زمانی شناخته می شود که دندان ها بیشتر از تعداد استاندارد در دهان وجود داشته باشند. علاوه بر دندان اضافی، وجود دندان نهفته یکی از ناهنجاری‌های دندان است که باید به وسیله ارتودنسی درمان شود. وجود دندان عقل نهفته و دندان نیش نهفته بسیار شایع است که باید درمان شوند.

دندان اضافی و دندان اضافه نهفته تنها برای ۱ الی ۴ درصد جمعیت جهان اتفاق می‌افتد که ممکن است شما نیز یکی از آنها باشید. در این مطلب به علت دندان اضافه در کودکان و درآمدن دندان اضافی، عوارض، و روش های درمان آن مانند جراحی دندان اضافه در کودکان خواهیم پرداخت.

 

دندان اضافه چیست؟

دندان اضافه یک عارضه طبیعی است که حدود ۲ الی ۳ درصد مردم دنیا را درگیر می‌کند. همانطور که می‌دانید، تعداد دندان‌های شیری ۲۰ و تعداد دندان‌های دائمی یا اصلی، ۳۲ عدد است. دندان اضافه عارضه ‌ای است که این تعداد را دستخوش تغییر می‌کند. به بیان ساده، دندان اضافه دندانی است که در یک جای نامناسب از دهان بیرون می‌زند.

برخی از افراد به اشتباه فکر‌ می‌کنند که دندان اضافه فقط مربوط به کودکان است. اما پدیده دندان اضافه در بزرگسالان نیز شایع است. برخی از شایع‌ترین مکان‌هایی که دندان‌های اضافه پدیدار می‌شوند را می‌توانید در لیست زیر ببینید.

  • دندان اضافه در سقف دهان
  • دندان اضافی در لثه کودکان
  • دندان اضافه پشت دندان شیری
  • دندان اضافه در فک بالا
  • دندان اضافه در فک پایین

 

دندان اضافه چیست؟

 

دندان‌های اضافی همیشه هم باعث ایجاد مشکل نمی‌شوند؛ بلکه در بسیاری از موارد مانند دندان نهفته، بدون هیچ مشکل یا عارضه‌ای در جای خود می‌مانند. اگر دندان اضافه باعث ایجاد مشکل شود باید آن را حذف کرد؛ اما اگر مشکلی ایجاد نکرده باشد، با مشورت پزشک می‌توانید آن را نگه دارید. مطمئنا دکتر دندانپزشک بهتر می‌تواند در این مورد تصمیم بگیرد.

 

انواع دندان اضافی

همانطور که در بخش قبلی به آن اشاره شد، عارضه دندان اضافی یک دندان مزاحم است که در جاهای نامناسبی از دهان رشد می‌کند. دندان اضافی انواع مختلفی دارد که در ادامه برخی از شایع‌ترین آن را بررسی می‌کنیم.

 

مزیودنس‌ها (Mesiodens)

یکی از رایج‌ترین انواع دندان اضافی، مزیودنس‌ها هستند. این دندان اضافه آزاردهنده در پشت دندان‌های جلویی ظاهر می‌شود. مزیودنس مثل دندان نیش نهفته باعث درد و ناراحتی در فرد شده و لازم است که جراحی شود. در برخی از افراد دیده شده که مزیودنس به صورت دندان اضافه در سقف دهان یا حفره بینی رشد کرده است.

 

دندان اضافه مزیودنس

 

پارامولرها (Paramolars)

این دسته از دندان‌های اضافه در کنار دندان‌های آسیاب ظاهر می‌شوند.

 

پارامولر

 

دیستوملرها (Distomolars)

به دندان‌های آسیاب اضافی، دیستومولر گفته می‌شود.

 

دستومولر

 

دندان ناتال

دندان‌های اضافی شیری، که بدو تولد در دهان کودک ظاهر می‌شوند دندان ناتال یا زایشی هستند.

 

دندان ناتال

 

برای رفع تمامی انواع دندان اضافی، حتما باید با یک دندانپزشک مشورت کنید. حذف دندان اضافی مثل ارتودنسی یک کار کاملا تخصصی و نیازمند بررسی است‌.

 

علائم وجود دندان اضافی

علائم وجود دندان اضافی بسته به نوع دندان اضافی و مکان قرارگیری دندان، متفاوت است. با این حال وجود یا عدم وجود دندان اضافی را می‌توان با توجه به علائم زیر تشخیص داد.

 

درد و ناراحتی

درد و ناراحتی شدید در دهان که به صورت مداوم یا عودکننده خود را نشان می‌دهد.

 

التهاب و خونریزی لثه

در برخی موارد ممکن است خونریزی لثه نشان از وجود دندان اضافی باشد. در چنین شرایطی، اگر فرد مبتلا یک کودک است، برای درمان آن حتما با متخصص ارتودنسی در تهران مشورت کنید.

 

مشکل در جوانه زدن

وجود دندان اضافی، در رشد و ظاهر شدن دندان‌های دائمی مشکل ایجاد می‌کند. این مشکل به دلیل فشار به دندان‌های مجاور و تغییر در تراکم دندان‌هاست.

 

تغییر در فک

دندان اضافی در فک بالا و پایین، عملکرد فک را تحت تاثیر قرار می‌دهد. مشکل در گاز زدن و بلعیدن، از مهم‌ترین عوارض وجود دندان اضافه در فک پایین و بالاست.

 

عفونت دهان

وجود دندان اضافی، معمولا با عفونت دهان همراه است. دندان‌های اضافی و دندان عقل نهفته معمولا موجب التهاب و به دنبال آن عفونت می‌شوند؛ به همین دلیل، جراحی دندان اضافی و جراحی دندان عقل نهفته برای بهداشت و سلامت دهان اهمیت بالایی دارد.

اگر یک یا چند مورد از علائم بالا را دارید، بهتر است به یک دندانپزشک مراجعه کرده و معاینه شوید.

 

علائم دندان اضافی در لثه کودکان و بزرگسالان

 

علت دندان اضافه در کودکان و بزرگسالان

دندان اضافه نهفته و مشاهده دندان اضافی در دهان می تواند نتیجه فعالیت بیش از حد سلول هایی که رشد جوانه های دندان یا غشا دندانی را تحریک می کنند باشد. دندان اضافه در بزرگسالان نیز می تواند در نتیجه برخی عوامل محیطی خاص رشد کند. با این وجود، رایج ترین علت دندان اضافه در کودکان، در آمدن دندان اضافه پشت دندان شیری، سقف، و سایر قسمت های دهان عوامل ژنتیکی هستند که در ادامه آنها را بررسی می کنیم:

 

دندان اضافه نهفته
دندان نهفته و اضافی

 

۱. دندان اضافی در کودک در اثر شکاف کام و لب

اختلال شکاف کام و لب می تواند علت در آمدن دندان اضافه در کودکان و دندان اضافه در نوزاد باشد. در اوایل بارداری، اجزای چهره جنین به صورت مجزا شکل گرفته و سپس به هم جوش می خورند. اگر برخی از این قسمت ها جوش نخورند، نوزاد با شکافی متولد می شود که ممکن است کام، لب، کام و لب به طور همزمان، و نهایتا چگونگی رشد دندان ها را تحت تأثیر قرار دهد و باعث بروز دندان اضافی در کودک شود.

 

۲. دندان اضافه نهفته در اثر کلیدوکرانیال دیسپلازی

این عامل ژنتیکی است تاثیر بالایی در رشد استخوان ها و دندان ها داشته و موجب بروز ناهنجاری های دندانی می شود. از جمله این ناهنجاری ها می توان به تاخیر در رشد دندان ها، از دست رفتن دندان های شیری، رشد دندان های بد شکل و خارج از استخوان فک، دندان اضافه نهفته، و رشد دندان اضافه در بزرگسالان اشاره کرد که عموما با پولیپ داخل لثه همراه هستند.

 

۳. سندروم گاردنر و دندان اضافه در بزرگسالان

سندروم گاردنر نیز با احتمال بسیار کم می تواند علت در آمدن دندان اضافه در کودکان و موجب در آمدن دندان اضافی شود. این سندروم نادر یک بیماری ارثی است که تومورهای بی خطری را ایجاد می کند که می توانند سرطانی شوند. رشد ناهنجار این بافت ها می تواند در قسمت های مختلف بدن، از جمله داخل دهان اتفاق بیفتد که منجر به بروز مشکلات دهان و دندان از قبیل دندان اضافه نهفته و درآمدن دندان اضافه در بزرگسالان شود.

 

۴. سندروم اهلرز دانلوس و دندان اضافی

این سندروم پیوند بافت های داخل بدن با یکدیگر، دیواره های سرخرگ ها، عروق، مویرگ ها و نیز پیوند پوست را تحت تأثیر قرار می دهد. افراد مبتلا به این اختلال عموما انعطاف پذیری شدید بافت های همبند را تجربه می کنند که می تواند لثه ها و دندان های مولر را تحت تاثیر قرار دهد. این عارضه همچنین می تواند علت در آمدن دندان اضافه در کودکان بوده و باعث رشد دندان اضافه پشت دندان شیری یا دندان اضافه در بزرگسالان شود.

 

۵. بیماری فابری و علت در آمدن دندان اضافه در کودکان

بیماری فابری یک بیماری متابولیک است که در نتیجه کمبود برخی آنزیم های خاص به وجود آمده و موجب ذخیره غیر عادی برخی مواد در بافت های مختلف بدن می شود. این بیماری می تواند منجر به بروز ناهنجاری های مختلف در کل بدن نیز شود، از جمله رشد دندان اضافه در بزرگسالان و دندان اضافه پشت دندان شیری.

 

جراحی دندان اضافه در کودکان
جراحی دندان اضافه در کودکان

 

استفاده از دندان اضافی مانند دندان اصلی

در بیشتر مواردی که دندان اضافه نهفته، دندان اضافی در کودک و یا دندان اضافه در بزرگسالان تشخیص داده می شود، فرد می پرسد که آیا می توان در عین اصلاح عارضه از دندان اضافی استفاده کرد؟

 

۱. عدم جراحی دندان اضافه در کودکان با توجه به محل دندان

عدم جراحی دندان اضافه در کودکان و سایر افراد در محله اول به این بستگی دارد که دندان اضافی کجا قرار گرفته است. گاهی دندان اضافه در نوزاد یا دندان اضافه در بزرگسالان بین دو دندان جلوست. دندان اضافی تک (که زوج نیست) می تواند ظاهر فرد را کاملا تحت تاثیر قرار دهد. در نتیجه جراحی دندان اضافه در کودکان اجتناب ناپذیر بوده و دندان اضافی در کودک باید کشیده شود. اما گاهی دندان در انتهاست و اگر دندان دائم قبلی کشیده شده باشد، متخصص می تواند از آن استفاده کرده و دندان اضافی را به جای دندان اصلی قرار دهد.

توجه داشته باشید که در حالت عادی، تعداد دندان ها در فک بالا و پایین باید با یکدیگر منطبق باشند. اگر دندان اضافه پشت دندان شیری تنها در یک فک باشد، نمی توان آن ها را با هم هماهنگ کرد. متخصص زمانی می تواند دندان اضافه در بزرگسالان و یا دندان اضافه پشت دندان شیری بین دندان های کرسی را نکشد و با ارتودنسی آن را بین دندان ها جا بیندازد که در فک مورد نظر، یکی از دندان ها به علت شکستگی افتاده و یا کشیده شده باشد.

 

۲. سالم بودن ریشه دندان اضافی

سلامت ریشه دندان اضافه در بزرگسالان و دندان اضافه نهفته نیز برای استفاده از آن به جای دندان اصلی مهم است. گاهی دندان اضافه پشت دندان شیری ریشه خوبی ندارد؛ برای مثال کج، کوچک، و یا در انتها دارای انحراف هستند. در صورت وجود انحراف، جدا از علت دندان اضافه در کودکان و سایر افراد، حرکت دادن این دندان ها بسیار مشکل است. زیرا انحراف مانند یک قلاب در انتهای ریشه دندان اضافی قرار گرفته و نمی توان آن را حرکت داد.

علاوه بر این ۲ مورد، بایستی به علت در آمدن دندان اضافه در کودکان و نوع بیماری دندانی و دهانی فرد نیز توجه کرد.

 

درمان دندان اضافه

به محض تشخیص قطعی وجود یک یا چند دندان اضافه نهفته یا درآمده توسط متخصص، نوع درمان (کشیدن و جراحی دندان اضافه در کودکان یا ارتودنسی) مشخص می شود. این اقدامات در صورتی انجام می شوند که:

  1. دندان اضافی موجب بروز مشکلات شود و مسیر رشد دیگر دندان ها را مسدود کند.
  2. دندان اضافی به صورت دندان اضافه نهفته درآمده باشد.
  3. دندان اضافه پشت دندان شیری با دیگر دندان های شیری جوش خورده باشد.
  4. دندان اضافی در کودک موجب بروز بیماری لثه و پوسیدگی دندان ها شود یا خطر آن را افزایش دهد.
  5. دندان اضافه در بزرگسالان منجر به ایجاد تومور یا کیست شود.

 

دندان اضافه در سقف دهان

 

سوالات متداول

 

دندان اضافی چه مشکلاتی به همراه دارد؟

دندان اضافی در سقف دهان یا دیگر نقاط دهان، موجب درد و ناراحتی، تورم و التهاب، خونریزی، تغییر در فک، تراکم دندان‌ها و مشکل در بلعیدن و گاز گرفتن می‌شود.

 

آیا همه افراد دندان اضافی دارند؟

خیر، دندان اضافه در بزرگسالان نسبت به دندان اضافه در کودکان پدیده نادرتری است. این عارضه نباید با دندان عقل یا نیش نهفته اشتباه گرفته شود.

 

آیا دندان اضافی باید کشیده شود؟

تصمیم در مورد خارج کردن یا نکردن دندان اضافی، برعهده پزشک است. پس بهتر است با یک دندانپزشک حاذق مشورت کنید.

 

آیا کشیدن دندان اضافی درد دارد؟

پاسخ این سوال و سوالاتی از جمله جراحی دندان نیش نهفته چقدر طول ‌میکشد، نزد دندانپزشک شماست. با این حال، ممکن است بعد از کشیدن دندان اضافه مقداری درد و ناراحتی داشته باشید.

 

جمع بندی

در این مطلب سعی کردیم در مورد دندان اضافه و انواع آن با شما صحبت کنیم. همانطور که متوجه شدید، وجود این دندان‌ها گاهی بی خطر است و نیازی به درمان دارد اما گاهی اوقات لازم است که آن را درمان کرد. در هر صورت اگر خود یا فرزندتان به این عارضه دچار شده‌اید، لازم است به یک دندانپزشک ماهر مراجعه کنید تا بعد از معاینه، مشخص شود نیاز به درمان دارید یا خیر.

۳.۷/۵ - (۱۶ امتیاز)
اشتراک در
اطلاع از
guest

1 دیدگاه
قدیمی‌ترین
تازه‌ترین بیشترین رأی
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها
طنین
طنین
2 سال قبل

باید دلایل متابولیکی هم داشته باشد به هرحال در کودکان نزدیک ۷سال با وجود فاصله ایجاد شده در اثر افتادن دندانها ، باز شاهد رشد دندان نهفته در محلهای غیر از قوس دندانی هستیم