بریس دندان چیست؟ این سوالی است که بسیاری از افرادی که به دنبال اصلاح ناهنجاریهای دندانی هستند، میپرسند. اگر به دنبال راهحلی موثر برای مرتب کردن دندانهای نامرتب یا اصلاح مشکلات فکی هستید، احتمالاً با مفهوم بریس دندان مواجه شدهاید. اما واقعاً بریس ارتودنسی چیست و چرا اینقدر در درمان ناهنجاریهای دندانی مهم است؟
ما در ادامه به معرفی انواع بریس ارتودنسی روند درمان، نکات مراقبتی و پاسخ به پرسشهای رایج میپردازیم. اگر میخواهید بهترین تصمیم را برای سلامت و زیبایی دندانهای خود بگیرید، این مطلب را از دست ندهید.
بریس ارتودنسی چیست؟
بریس ارتودنسی چیست؟ بریس ارتودنسی ابزاری تخصصی است که به منظور اصلاح ناهماهنگیهای دندانی و فکی طراحی شده است. ساختار آن شامل براکتهایی است که به سطح دندانها چسبانده میشوند و سیمهایی که این براکتها را به هم متصل میکنند. با اعمال فشار کنترلشده و تدریجی، بریس دندانها را به سمت موقعیت صحیح حرکت میدهد. هدف اصلی بریس، بهبود تراز دندانها، اصلاح بایت و رفع مشکلات عملکردی مانند مشکل در جویدن یا تکلم است.
بریس دندان باعث حفظ سلامت دهان و افزایش اعتماد به نفس بیمار میشود. استفاده از بریس نیازمند نظارت مستمر متخصص ارتودنسی است تا روند حرکت دندانها به درستی کنترل شده و عوارض احتمالی به حداقل برسد. به طور کلی، بریسها یکی از مؤثرترین روشهای درمانی برای اصلاح مشکلات ارتودنسی به شمار میروند و معمولاً درمان آنها بین چند ماه تا چند سال طول میکشد.
انواع بریس ارتودنسی
بریسهای ارتودنسی به دو دسته اصلی ثابت و متحرک تقسیم میشوند. بریسهای ثابت که رایجتر هستند، به دندانها چسبانده شده و توسط متخصص قابل جابجایی نیستند تا کل دوره درمان را فعال باشند. این نوع بریسها فشار مداوم و دقیق روی دندانها وارد میکنند و برای اصلاح ناهنجاریهای پیچیده مناسباند.
در مقابل، بریسهای متحرک در ارتودنسی متحرک قابلیت برداشتن دارند و معمولاً برای اصلاح مشکلات خفیفتر یا نگهداری پس از درمان ثابت استفاده میشوند. انتخاب بهترین نوع ارتودنسی به نوع ناهنجاری، سن بیمار و نظر متخصص بستگی دارد.
اجزای بریس های ارتودنسی همراه با عکس
وسایل ارتودنسی یا اجزای بریسهای ارتودنسی شامل موارد زیر است:
- براکت (Bracket)
- سیم قوسدار (Archwire)
- بندهای فلزی (Bands)
- کشهای ارتودنسی (Orthodontic Elastics ) شامل رابرند (Rubber Bands)– اورینگ (O-rings) – جداکننده (Separators)
- فنر مارپیچ (Coil Spring)
- قلاب (Hook)
- نگهدارنده (Retainer)
- وکس (Orthodontic Wax)
- زنجیر پلاستیکی (Power Chain)
- چسب مخصوص (Bonding Adhesive)
- پالاتال اکسپندر (وسیع کننده کام) (Palatal Expander)
براکت (Bracket)
براکتها قطعات کوچک فلزی یا سرامیکی هستند که به سطح دندانها چسبانده میشوند. وظیفه آنها نگه داشتن سیم قوسدار و انتقال نیرو به دندانها برای حرکت کنترل شده است. براکتها پایه اصلی بریس محسوب میشوند و باید در جای خود محکم باشند تا اثربخشی درمان حفظ شود.
براکتها میتوانند از جنس فلز یا سرامیکی باشند که براکت سرامیکی به دلیل رنگ نزدیک به دندان، کمتر جلب توجه میکند و برای افرادی که به زیبایی اهمیت میدهند، انتخاب بهتری است.
سیم قوسداریا آرک وایر
سیم قوسدار از جنس فلز مقاوم ساخته میشود و در داخل براکتها قرار میگیرد. این سیم نیروی کششی یا فشاری لازم را ایجاد میکند که دندانها به مرور زمان به موقعیت مناسب حرکت کنند. سیمها معمولاً در جلسات تنظیم ارتودنسی تغییر میکنند تا فشار بهینه اعمال شود. انواع سیم ارتودنسی به سه دسته زیر تقسیم می شود:
- سیم ارتودنسی دندان دایره ای
- سیم ارتودنسی دندان مربعی
- سیم ارتودنسی دندان مستطیلی
بندهای فلزی
بندهای فلزی در بریسهای ارتودنسی، حلقههای فلزی هستند که دور دندانهای آسیاب (دندانهای بزرگ عقب دهان) قرار میگیرند. وظیفه اصلی آنها این است که یک پایه بسیار محکم و پایدار برای اتصال سایر اجزای بریس مثل براکتها و سیمها فراهم کنند.
چرا این بندها لازماند؟ چون دندانهای آسیاب باید فشار زیادی را تحمل کنند، مثلاً هنگام جویدن غذا. اگر فقط براکت به سطح دندان چسبانده شود، ممکن است تحمل این فشار کم باشد و درمان موثر پیش نرود. بندهای فلزی با ایجاد ثبات بیشتر، باعث میشوند که بریس بهتر و با قدرت بیشتری کار کند و حرکت دندانها دقیقتر انجام شود.
رابربند
این کشهای کوچک و الاستیک برای ایجاد فشار اضافی به منظور تصحیح موقعیت دندانها یا فکها استفاده میشوند. کشها معمولاً بین دندانهای بالا و پایین کشیده میشوند و بیمار باید آنها را طبق دستور متخصص مرتب تعویض کند تا روند درمان دقیق پیش برود.
اورینگ
حلقههای کوچک که سیم قوسدار را در براکتها ثابت نگه میدارند. این حلقهها میتوانند از جنس الاستیک یا فلز باشند و معمولاً در هر جلسه تنظیم بریس تعویض میشوند تا فشار لازم حفظ شود. ین کش ها در رنگ های مختلف موجود هستند
جداکننده
جداکنندهها کشهای کوچک و نرم هستند که بین دو دندان قرار داده میشوند تا به تدریج فاصلهای بین دندانها ایجاد کنند. این فاصله لازم است تا بتوان بندهای فلزی بریس را به راحتی دور دندانها نصب کرد و آماده درمان ارتودنسی شد.
فنر مارپیچ (اسپرینگ)
فنر مارپیچ روی سیم قوسدار بین دو براکت قرار میگیرد و باعث ایجاد فاصله بین دندانها میشود. این فنر کمک میکند تا دندانها به صورت کنترل شده و منظم جابجا شوند.
قلاب (هوک)
قلاب ارتودنسی قطعهای فلزی است که از گوشه براکت بیرون زده و میتواند ثابت یا متحرک باشد. به این قلابها فنر مارپیچ یا کشهای الاستیکی (رابر بند) متصل میشوند تا فشار مناسب برای حرکت دندانها و تنظیم فک فراهم شود.
زنجیر پلاستیکی (پاورچین)
پاورچین مجموعهای از حلقههای کشی متصل به هم است که دور نگین براکتها قرار میگیرد. این زنجیر برای حرکت هماهنگ چند دندان به کار میرود و کمک میکند فاصلهای بین آنها ایجاد نشود.
پالاتال اکسپندر (وسیع کننده کام)
یک وسیله ارتودنسی است که برای گسترش عرض فک بالا به کار میرود. این دستگاه معمولاً در کودکان و نوجوانان استفاده میشود تا مشکلاتی مانند تنگی فک بالا، کراس بایت (crossbite) و کمبود فضای رویش دندانها را برطرف کند.
معرفی انواع بریس دندان با تصویر
بریسهای دندان انواع مختلفی دارند که هر کدام ویژگیها و کاربردهای خاص خود را دارند. انتخاب نوع بریس دندان بستگی به شدت ناهنجاری، نیازهای زیبایی و نظر متخصص ارتودنسی دارد. در ادامه، انواع رایج بریسها را معرفی میکنیم که شامل مدلهای ثابت و متحرک است و در بازار به صورت گسترده مورد استفاده قرار میگیرند.
برای درک بهتر هر نوع، عکس بریس ارتودنسی مربوط به هر کدام را مشاهده کنید تا تفاوتها و جزئیات بیشتر را ببینید.
بریس فلزی
این نوع بریس قدیمیترین و متداولترین نوع است که از براکتهای فلزی و سیمهای مقاوم تشکیل شده است. دوام بالا و قیمت مناسب از مزایای آن است، اما ظاهر آن کاملاً مشخص و قابل دیدن است.
بریس سرامیکی
شبیه به بریس فلزی است ولی براکتها از جنس سرامیک شفاف یا همرنگ دندان ساخته میشوند. ظاهر آن کمتر جلب توجه میکند و برای کسانی که به زیبایی اهمیت میدهند، گزینه بهتری است.
بریس دیمون (Damon)
بریس دیمون نوعی سیستم خودتنظیم فلزی است که برخلاف بریسهای سنتی نیازی به کشهای الاستیکی ندارد. این نوع بریس ارتودنسی فشار کمتری به دندانها وارد میکند و به همین دلیل جلسات تنظیم آن کمتر و روند درمان معمولاً سریعتر و راحتتر پیش میرود
بریس لینگوال
براکتها و سیمها در سمت داخلی دندانها نصب میشوند و از بیرون دیده نمیشوند. این نوع بریس بیشتر برای کسانی مناسب است که ظاهر بریس ارتودنسی برایشان اهمیت زیادی دارد ولی درمان پیچیدهای لازم دارند.
الاینرهای شفاف (اینویزیلاین)
این نوع بریسها پلاکهای پلاستیکی شفاف و متحرکی هستند که به راحتی برداشته و گذاشته میشوند. ارتودنسی نامرئی برای اصلاح ناهنجاریهای خفیف تا متوسط کاربرد دارند و از نظر ظاهری کاملاً نامرئی هستند.
پلاکهای فانکشنال
این پلاکها بیشتر برای اصلاح ناهنجاریهای فکی در کودکان و نوجوانان استفاده میشوند و عملکرد فک را بهبود میبخشند. معمولاً متحرک هستند و برای کمک به رشد طبیعی فک به کار میروند.
بریس های ارتودنسی چگونه موجب مرتب شدن دندان میشوند؟
بریسهای ارتودنسی با اعمال فشار کنترل شده و پیوسته روی دندانها، فرآیند حرکت تدریجی آنها را به سمت موقعیت صحیح آغاز میکنند. این فشار از طریق براکتها و سیم قوسدار به دندانها منتقل میشود و باعث بازسازی استخوان اطراف ریشه دندان میگردد، به طوری که دندانها به آرامی جابجا شده و جایگاه مناسب پیدا میکنند.
این تغییرات ساختاری به مرور زمان موجب صاف و منظم شدن دندانها و بهبود عملکرد دهان میشود، البته این روند نیازمند زمان، صبر و مراقبت دقیق است تا نتیجه پایدار و سالم حاصل شود.
قیمت بریس ارتودنسی
قیمت بریس ارتودنسی به فاکتورهای مختلفی بستگی دارد، برای مثال جنس براکت، نوع ارتودنسی، روش نصب بریس ارتودنسی و… همه روی قیمت بریس ارتودنسی تاثیر میگذارد. در هنگام انتخاب انواع بریس ارتودنسی به سختی کار و همچنین قیمت آن توجه کنید. برای مثال ارتودنسی لینگوال یکی از روشهای سخت در ارتودنسی محسوب میشود، به همین دلیل قیمت آن بیشتر است.
عوامل موثر بر قیمت بریس ارتودنسی در زیر ارائه شده است:
- نوع مشکلات دندانی و شدت آن
- جنس اجزای بریس مانند براکت و سیمهای کمانی
- سن بیمار، (قیمت بریس دندان کودک با دندان بزرگسال متفاوت است.)
- روشهای مختلف باندینگ
- انتظارات و خواستههای بیمار
- طول دوره درمانی
- تجربه و میزان مهارت پزشک ارتودنسی
هزینه ارتودنسی دندان در سال ۱۴۰۴ از قیمت ۵۰ میلیون تا ۷۵ میلیون متغیر است.
نکات مهم بعد از نصب بریس دندان
جهت نگهداری صحیح از بریسها باید حساسیت به خرج دهید، زیرا بریسها میتوانند غذا را به دام بیندازند و باعث ایجاد پلاک بیشتر از حد معمول روی دندان شوند، بنابراین باید در تمیز کردن دندانهای خود مراقبت بیشتری داشته باشید. همچنین باید مراقب آنچه میخورید باشید. به عنوان مثال، از خوردن غذاها و نوشیدنیهای شیرین اجتناب کنید. نکات مهم بعد از نصب بریس دندان در ادامه ارائه شده است:
- برای روز اول از غذاهای نرم استفاده کنید. از مصرف نان سفت، سبزیجات خام و میوههای سفت خودداری کنید.
- بهداشت دهان و دندان را به خوبی رعایت کنید. زمانی که بریس دارید، مسواک زدن و نخ دندان کشیدن بسیار حائز اهمیت است.
- اگر سیم یا باندی شل شد، نگران نباشید. این اتفاق گهگاهی میافتد. اگر سیم بیرون زده و آزار دهنده است، از یک ابزار کند استفاده کرده و با احتیاط، به آرامی سیم را زیر سیم کمانی اصلی فشار دهید.
- لق شدن دندانها در طول درمان قابل انتظار است. نگران نباشید! طبیعی است. ابتدا باید دندانها لق شوند تا بتوان آنها را حرکت داد. دندانها دوباره در موقعیتهای اصلاح شده جدید خود بهطور محکم ثابت میشوند.
- دندانها و فکها تنها در صورتی میتوانند به سمت موقعیتهای اصلاح شده خود حرکت کنند که بیمار به طور مداوم از کش، هدگیر یا سایر وسایلی که تجویز شده استفاده کند.
سوالات متداول
در ادامه به سوالات پرتکرار شما در مورد بریسهای دندان پاسخ میدهیم.
-
بریس دندان چیست؟
بریسها ابزارهای دندانپزشکی هستند و به اصلاح مشکلات دندان برای مثال شلوغی دندانها، دندانهای کج یا دندانهایی که هم تراز نیستند، کمک میکنند.
-
انواع بریس ارتودنسی چیست؟
بریسهای فلزی، بریسهای سرامیکی، بریسهای خود بستن، بریسهای زبانی، الاینرها یا بریسهای نامرئی، بریسهای پلاستیکی از انواع بریس ارتودنسی است.
-
قیمت بریس ارتودنسی چقدر است؟
هزینه بریس های با توجه به نوع آنها و پیچیدگی های درمانی بیمار متغیر است. شما میتوانید برای دیدن جزئیات بیشتر، به لیست هزینه بریس ارتودنسی مراجعه فرمایید.
بریس ارتودنسی ابزاری مؤثر و تخصصی برای اصلاح ناهنجاریهای دندانی و فکی است که با اعمال فشار دقیق و کنترل شده، دندانها را به مرور زمان مرتب میکند. انتخاب نوع مناسب و رعایت مراقبتهای لازم در طول درمان، کلید دستیابی به نتایج پایدار و بهبود عملکرد دهان است. استفاده از بریس دندان تحت نظر بهترین متخصص ارتودنسی، تضمینکننده روند ایمن و موفق درمان خواهد بود.
