نحوه مراقبت از ارتودنسی

مراقبت بعد از ارتودنسی

مراقبت از ارتودنسی صرفا برای جلوگیری از آسیب به بریس‌ها (یا پلاک‌های نامرئی) نیست. مراقبت‌های ارتودنسی کمک می‌کنند تا روند درمان مختل نشود، جابه‌جایی‌های لازم با بالاترین سرعت انجام شوند، هزینه‌های اضافه به شما تحمیل نشود، و درد و ناراحتی – به ویژه در روزهای ابتدایی – کاهش یابد.

در واقع می‌توان اینطور گفت که هر چقدر این نکته‌ها و توصیه‌ها را بیشتر جدی بگیرید، درمان راحت‌تر، کوتاه‌تر و موثرتری خواهید داشت. در راهنمای پیشِ رو، هرآنچه باید درباره مراقبت بعد از ارتودنسی بدانید را گام به گام توضیح داده‌ایم. با ما همراه باشید.

 

مراقبت‌های لازم بعد از ارتودنسی

روز اول و هنگامی که بریس‌ها روی دندان قرار می‌گیرند، هیچ دردی را احساس نمی‌کنید. اما وقتی دندان‌ها شروع به حرکت کنند، معمولا دردناک می‌شوند. دردی که در این حالت تجربه می‌کنید یک درد شدید نیست، بلکه حالتی مزمن و خفیف دارد و بیشتر از ۲ یا ۳ روز هم طول نمی‌کشد.

برای مدیریت بهتر شرایط، می‌توانید مراقبت های روز اول ارتودنسی را انجام دهید. برای نمونه، می‌توانید پیش از مراجعه به مطب ارتودنتیست از مسکن‌های بدون نسخه استفاده کنید. برای کاهش درد ارتودنسی، می‌توانید به مدت ۲-۳ و هر ۴ تا ۶ ساعت بعد از نصب بریس‌ها هم مسکن بخورید. فقط دقت کنید که میزان مصرف‌تان از دوز توصیه‌شده دارو اصلا بیشتر نشود. به جای مسکن می‌توانید از غرغره آب نمک گرم هم استفاده کنید.

توصیه می‌شود بلافاصله پس از نصب بریس‌ها نهار یا میان‌وعده‌تان را میل کنید، چون درد دندان‌ها چندساعت بعد آغاز خواهد شد. برای شام هم از غذاهای نرم مثل پاستا، سوپ، پوره‌ها و … استفاده کنید.

مراقبت های هفته اول ارتودنسی هم فوق‌العاده مهم هستند. توجه داشته باشید که صبح روزِ بعد از نصب بریس‌ها، درد دندان‌ها به اوج خود می‌رسد. همچنین، شاید حس کنید که دندان‌ها لق شده‌اند. نگران نباشید، قرار نیست هیچ دندانی بیفتد؛ این موضوع طبیعی‌ست و دندان‌ها صرفا در حال حرکت هستند.

صبحانه شما طی هفته اول مهم است و نباید فراموش شود. غذاهای نرم مانند بلغور جو دوسر، نیمرو، اسموتی‌ها و … انتخاب‌هایی عالی و مغذی هستند. برای نهار و شام هم سراغ غذاهای نرم بروید. پس از هر وعده غذا می‌توانید مسکن بخورید. پس از گذشت ۳ روز اول، درد و ناراحتی بسیار کمتر خواهد شد.

تا اواخر هفته اول احتمالا به صحبت کردن و غذا خوردن با بریس‌ها کاملا عادت کرده‌اید. شما همچنان باید از غذاهای سفت و چسبناک دوری کنید، اما لازم نیست مراقبت های هفته اول ارتودنسی را با همان وسواس اولیه رعایت کنید. شما حالا می‌توانید رژیم غذایی عادی‌تان را از سر بگیرید و مصرف داروهای مسکن را قطع کنید.

 

مراقبت های ارتودنسی ثابت

 

رعایت بهداشت دهان و دندان

بهداشت دهان و دندان بخش مهمی از مراقبت های ارتودنسی ثابت است؛ که البته بدون بریس هم (پیش و پس از درمان) باید توجه ویژه‌ای به آن داشت. مسواک زدن، نخ دندان کشیدن، مراجعه منظم به ارتودنتیست و ترجیحا استفاده از دهانشویه، همگی در طول درمان مهم هستند.

وقتی بریس دارید، صرفا تکنیک این کارها کمی متفاوت می‌شود که در ادامه توضیح‌شان داده‌ایم:

 

مسواک زدن دندان‌ها در ارتودنسی

به دلیل وجود براکت‌ها و سیم‌ها، مسواک زدن دندان‌ها کمی چالش‌برانگیز می‌شود. اما اینکار یکی از مهمترین بخش‌های مراقبت پس از ارتودنسی‌ست، چون رعایت نکردن بهداشت دهان و دهان احتمال بروز پوسیدگی و بیماری‌های لثه را افزایش می‌دهد.

هنگام مسواک زدن با بریس‌ها، این نکات را در ذهن داشته باشید:

  • پس از هر وعده غذایی و پیش از خواب، مسواک بزنید.
  • از خمیر دندان حاوی فلوراید استفاده کنید که به محافظت از مینای دندان کمک می‎کند.
  • از خمیر دندان‌های سفیدکننده استفاده نکنید. مواد سفیدکننده این محصولات نمی‌توانند سطح زیرِ براکت‌ها را سفید کنند. پس برای اینکه دندان‌هایتان دو رنگ نشود، پس از برداشتن بریس‌ها سراغ این خمیر دندان‌ها بروید.
  • از مسواک نرم استفاده کنید تا کمترین فشار به براکت‌ها وارد شود. همچنین، مسواک را حتما هر سه ماه یکبار یا زودتر جایگزین کنید؛ چون وجود براکت‌ها برس مسواک را سریع‌تر فرسوده می‌کند.
  • برای تمیز کردن دندان‌ها هم می‌توانید از مسواک‌های معمولی استفاده کنید، هم از مسواک‌های برقی. بیشتر بیمارها مسواک‌های برقی را به خاطر راحتی‌شان ترجیح می‌دهند؛ اما در نهایت، درست مسواک زدن از نوع مسواک بارها مهم‌تر است.
  • از دندان‌های بالایی شروع کنید. مسواک را با زاویه ۴۵ درجه بالای براکت‌ها نگه دارید. با حرکات دایره‌ای کوچک، مسواک را در امتداد نیمه بالایی دندان‌ها حرکت دهید. با اینکار، مسواک می‌تواند دندان‌ها، براکت‌ها و سیم‌ها را به خوبی تمیز کند. داخل دندان‌های بالایی را هم مسواک بزنید. همین مراحل را برای دندان‌های پایین تکرار کنید.
  • دندان‌ها را با دقت و یکی یکی تمیز کنید. به اندازه کافی روی هر دندان وقت بگذارید و عجله نکنید. فضای بین براکت‌ها و دندان یک محل عالی برای تجمع باقی‌مانده‌های غذاست، پس حین مراقبت از دندان ارتودنسی شده بیشتر به آنها توجه کنید.
  • اگر نتوانستید با مسواک معمولی تمام ذرات غذا را پاک کنید، از مسواک بین دندانی استفاده کنید. این مسواک‌ها می‌توانند کوچک‌ترین شکاف‌ها و تنگ‌ترین گوشه‌ها را هم تمیز کنند.
  • اگر بعد از خوردنِ غذا یا میان وعده امکان مسواک زدن نداشتید، دهان‌تان را خوب با آب بشویید تا ذرات غذایی که اطراف براکت‌ها و سیم باقی مانده‌اند، پاک شوند. پس از آن در اولین فرصت دندان‌ها را مسواک بزنید.

 

مراقبت از ارتودنسی دندان با مسواک ردن

 

نحوه کشیدن نخ دندان هنگام ارتودنسی

مراقبت از ارتودنسی ثابت شامل نخ دندان کشیدن هم می‌شود و هرچند کمی زمان‌بر است، اما اصلا توصیه نمی‌شود که انجام‌اش ندهید. برای اینکه حین درمان ارتودنسی به درستی از نخ دندان استفاده کنید، طبق نکات زیر عمل کنید:

  • بهتر است پس از هر وعده غذایی از نخ دندان استفاده کنید. مثلا می‌توانید نخ دندان کشیدن را به مرحله آخرِ مسواک زدن‌تان تبدیل کنید.
  • حتما از نخ دندان‌های موم‌دار استفاده کنید که بهتر بین دندان‌های می‌لغزند. همچنین، نخ دندان‌های بدون روکش می‌توانند بین بریس‌ها گیر کنند، تکه‌تکه شوند و بین دندان‌ها بمانند.
  • برای اینکه راحت‌تر باشید و بهتر بتوانید دندان‌ها را تمیز کنید، توصیه می‌شود که از نخ دندان مخصوص ارتودنسی (مانند نخ دندان سوپرفلاس) استفاده کنید. همچنین، می‌توانید از عبوردهنده نخ دندان به همراه نخ دندان معمولی استفاده کنید.
  • نخ دندان را به آرامی بین هر جفت دندان به سمت جلو و عقب حرکت دهید. کناره‌های هر دندان و زیر خط لثه را نخ دندان بکشید تا پلاک و ذرات غذا از بین بروند.
  • برای تمیز کردن بین هر دو دندان باید از یک تکه نخ دندان کاملا تمیز استفاده کنید، تا پلاک‌ها و میکروب‌ها و … بین دو دندان به دندان‌های دیگر منتقل نشود.
  • برای مراقبت از ارتودنسی می‌توان از واترپیک یا نخ دندان آبی هم استفاده کرد. برخی باور دارند که این وسیله به اندازه نخ دندان معمولی موثر نیست؛ اما وجود آن از اصلا نخ دندان نکشیدن خیلی بهتر است.

 

نحوه مراقبت از ارتودنسی با نخ دندان کشیدن

 

استفاده از دهانشویه در ارتودنسی

بیشترین تاکیدها در مراقبت بعد از ارتودنسی به استفاده منظم از مسواک و نخ دندان برمی‌گردد، اما استفاده از دهانشویه هم به شدت توصیه می‌شود. مهمترین نکات استفاده از این محصول را در ادامه توضیح داده‌ایم:

  • دهانشویه فلوراید برای بهداشت دهان و دندان عالی‌ست چون از مینای دندان محافظت می‌کند، باکتری‌ها را از بین می‌برد، و دهان را مرطوب نگه می‌دارد تا تولید باکتری‌ها کمتر شود.
  • از دهانشویه طبق توصیه‌های متخصص ارتودنسی یا طبق توضیحاتِ خود محصول استفاده کنید. کمترین میزان توصیه‌شده یک تا دوبار در روز است.
  • برخلاف تصور عمومی، بهترین زمان برای استفاده از دهانشویه بلافاصله پس از مسواک زدن نیست. برای بیشترین محافظت، باید حداقل نیم ساعت پس از مسواک زدن صبر کنید. چون حداقل نیم ساعت زمان لازم است تا فلوراید موجود در خمیر دندان با بزاق واکنش شیمیایی بدهد، مینای دندان را بپوشاند و از آن محافظت کند.
  • پس از استفاده از دهانشویه، تا نیم ساعت چیزی نخورید یا ننوشید (مانند مسواک زدن). اینکار به فلوراید موجود در دهانشویه زمان می‌دهد تا عمل کند.
  • دهانشویه‌ها هیچ آسیبی به بریس‌های فلزیِ معمولی یا دیمون آسیبی وارد نمی‌کنند، و باعث کدر شدن یا تغییر رنگ آنها نمی‌شوند. نمی کند یا رنگ آن را تغییر نمی دهد. حتی براکت‌های سرامیکی هم با دهانشویه لکه‌دار نمی‌شوند، اما ممکن است لیگاچورهای سفید یا شفافِ آنها تغییر رنگ دهند. اما این موضوع هم نباشد شما را منصرف کند، چون تمام لیگاچورها در جلسه‌های تنظیم ارتودنسی عوض می‌شوند.

توجه! دهانشویه جایگزین مسواک زدن و نخ دندان کشیدن در مراقبت از ارتودنسی دندان نیست.

 

مراقبت از دندان ارتودنسی شده با دهانشویه

 

رژیم غذایی بعد از ارتودنسی

روش مراقبت از ارتودنسی شامل یکسری پرهیزهای غذایی هم می‌شود. برای مثال، باید بدانیم بعد از ارتودنسی چه بخوریم؛ غذاهای بسیار سفت و ترد می‌توانند به دستگاه‌های ارتودنسی ثابت آسیب برسانند؛ آن‌ها می‌توانند براکت‌ها را بشکنند یا آنها را از دندان جدا کنند، سیم قوسی را از جای خود خارج کنند، و یا به بندهای فلزیِ دندان‌های آسیاب صدمه بزنند.

متخصص نکات تغذیه‌ای در دوران ارتودنسی را به طور کامل به اطلاع بیمار می‌رساند، که در ادامه مهمترین آنها را می‌بینید:

  • بهتر است از خوردن انواع آجیل‌ها و تخمه‌ها پرهیز کنید.
  • سایر غذاهای ترد مانند چیپس، نان‌های خشک، ته دیگ، ذرت بوداده، آب‌نبات‌های سفت و یخ هم توصیه نمی‌شود.
  • مراقبت های ارتودنسی شامل پرهیز از غذاهای چسبناک و بسیار جویدنی هم می‌شود، از جمله انواع کارامل، پاستیل، سوهان و غیره.
  • غذاهایی که باید گاز زده شوند مانند بلال، شیب، هویج و … هم توصیه نمی‌شوند. این غذاها باید پیش از خوردن قطعه قطعه و به دقت جویده شوند.
  • پس از خوردن غذاهایی شیرین مانند کیک، کلوچه، بستنی، آبمیوه و سایر نوشیدنی‌های قنددار دندان‌ها را مسواک بزنید. البته اینکار را بلافاصله انجام ندهید و حداقل ۶۰ دقیقه صبر کنید تا مینای دندان آسیب نبیند.
  • وقتی بریس دارید، جویدن آدامس چندان توصیه نمی‌شود. اما اگر حتما می‌خواهید آدامس بجوید، فقط از آدامس‌های بدون قند استفاده کنید. این آدامس‌ها از مدل‌های قنددار و معمولی کمتر چسبناک هستند، و جریان خون به پریودونتیوم که مسئول حرکت دندان‌هاست را افزایش می‌دهد. جویدن آدامس ترشح بزاق دهان را هم افزایش می‌دهد، که به حفظ سلامت لثه‌ها و دندان‌ها کمک می‌کند.

توجه! این نکات برای استفاده از ریتینر یا نگهدارنده ارتودنسی (به ویژه نمونه‌های ثابت) هم صدق می‌کنند.

 

رژیم غذایی بعد از ارتودنسی

 

مراقبت از براکت‌ها در ارتودنسی

علاوه بر موارد یادشده، برای مراقبت از دندان‌های ارتودنسی شده و بریس‌ها باید به چند نکته دیگر هم توجه کنید:

  • اگر عادت دارید گه‌گاهی از دندان‌هایتان به عنوان ابزار (مثلا برای باز کردن چیزی) استفاده کنید، بعد از نصب بریس‌ها باید کاملا از اینکار خودداری کنید. هرچند بدون بریس هم اینکار برای سلامت دندان‌ها مفید نیست.
  • همواره توصیه‌ها و دستورالعمل‌های ارتودنتیست‌تان را رعایت کنید تا روند درمان، سلامت دهان و دندان، و یکپارچگیِ بریس‌ها دچار مشکل نشود.
  • اگر اهل ورزش هستید (به ویژه ورزش‌های تماسی) انجام ارتودنسی مشکلی ندارد؛ اما باید مراقبت های ارتودنسی در این مورد را جدی بگیرید، که شامل استفاده از محافظ دهان می‌شود.
  • هنگامی که بریس دارید باید یکسری عادات را کاملا کنار بگذارید، از جمله جویدن سر مداد و خودکار، استفاده از خلال دندان، جویدن نی و جویدن ناخن‌ها.

 

مراجعه منظم به متخصص ارتودنتیست

اگر بریس فلزیِ معمولا داشته باشید معمولا هر ۴ هفته یکبار، و اگر بریس فلزیِ سلف-لیگیت (دیمون) داشته باشید معمولا هر ۶ تا ۸ هفته یکبار باید به ارتودنتیست‌تان مراجعه کنید تا دستگاه ارتودنسی تنظیم شود. عیب‌یابی، تغییر وضعیت سیم‌ها، تعویض لیگاچورها و بررسی روند حرکت دندان‌ها از جمله اقدامات انجام‌شده در این جلسات است.

حضور به موقع و منظم در این جلسات، بخشی دیگر از مراقبت های ارتودنسی ثابت است. به این ترتیب، نیروی مناسب همواره به دندان‌ها وارد می‌شود، و روند درمان دچار تاخیر و مشکل نخواهد شد. این چک‌آپ‌ها را جدی بگیرید و نهایتِ وقت‌شناسی را برای آنها به خرج دهید.

ارتودنسی با پلاک‌های شفاف هم شامل این جلسات می‌شود. در این صورت شما باید هر ۲-۳ یکبار به متخصص مراجعه کنید، تا روند پیشرفت درمان برسی شود و ترازکننده‌های جدید را دریافت کنید.

اگر هم با موارد اورژانسی ارتودنسی مواجه شدید (از جمله شل شدن، جدا شدن یا شکستن براکت و در رفتن سیم)، قطعه آسیب‌دیده را با موم ارتودنسی در جای خود نگه دارید تا باعث زخم نشود، و در اولین فرصت به متخصص مراجعه کنید.

 

مراقبت پس از ارتودنسی

 

امیدواریم حالا نحوه مراقبت از ارتودنسی را بهتر بشناسید، و بدانید چه چیزهایی در طول درمان انتظارتان را می‌کشد. با شروع درمان ارتودنسی احتمال دارد دچار درد شوید و برای رعایت بهداشت دهان و دندان به چالش بخورید. اما بسیاری از این مشکلات موقتی هستند و به زودی به بخشی از روتین زندگی‌تان تبدیل می‌شود.

هرآنچه باید درباره مراقبت های روز اول ارتودنسی، هفته آینده و ماه‌های آتی بدانید، توسط متخصص به شما اعمال می‌شود. و فراموش نکنید که توصیه‌ها و دستورالعمل‌های ارتودنتیست شما بر تمام مواردی که در منابع مختلف مطالعه می‌کنید، ارجحیت دارد.

دکتر «سعید قریشی» با بهره‌گیری از به‌روزترین متدها و باکیفیت‌ترین تجهیزات ارتودنسی، روند درمان هر بیمار را به گونه‌ای طرح‌ریزی می‌کند که کمترین عوارض و محدودیت‌ها را تجربه کند. با کلیک روی «دریافت رایگان نوبت» می‌توانید از نزدیک‌ترین مطب نوبت معاینه بگیرید، و نزد ایشان ویزیت شوید.

۴.۶/۵ - (۲۳ امتیاز)
اشتراک در
اطلاع از
guest

0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها