حرکت دندان ها در ارتودنسی و پس از آن

عوامل موثر در حرکت دندان بعد از ارتودنسی فرد به فرد متفاوت است. استفاده از روش‌‌های درمانی مختلف، میزان ناهنجاری دندان‌ها، مقاومت لثه و سن از عوامل مهمی هستند که روی زمان حرکت دندان در ارتودنسی اثر می‌گذارند.

با این حال آیا هرچه سریع‌تر دندان‌ها مرتب شوند، بهتر است؟ آیا متخصص ارتودنسی باید تنها به سریع بودن روند درمان دقت کند یا عوامل مهم دیگری نیز وجود دارند؟ در ادامه به بررسی عوامل حرکت دندان در ارتودنسی می‌پردازیم.

زمان شروع حرکت دندان در ارتودنسی

فرایند حرکت دندان برای اصلاح فرم فک و دندان ها، به مرور زمان و با سرعت کم انجام می شود. پس از نصب ارتودنسی از ماه های اول حرکت و جابجایی دندان ها شروع شده تا به مرور زمان به شکل ایده آل خود برسد.

به طور کلی مدت زمان ارتودنسی به سن فرد و شرایط فیزیکی فک و دندان در شروع ارتودنسی بستگی دارد. معمولا در کودکان کمتر از 12 سال این حرکت سریع تر بوده چون بافت دندان و دهان نرم‌تر است و سریع تر شکل می گیرد.

میزان حرکت دندان در ارتودنسی، به طور متوسط بین نیم تا 1 میلیمتر در ماه است و برای هر فرد متفاوت است. به همین دلیل متخصص ارتودنسی زمان کلی درمان را بین 6 ماه تا سه سال متغیر می داند اما با معاینات و بررسی شرایط هر فرد، می تواند مدت زمان دقیق تری را مشخص کند.

حرکت دندان‌ها پس از اتمام ارتودنسی

زمانی که متخصص ارتودنسی تنظیمات و فشار سیم کشی را در جلسات معاینه تنظیم می‌کند، دندان‌ها به دلیل فشار وارده از سوی تجهیزات، وادار می‌شوند به نقاط مورد نظر و ایده‌آل تغییر موقعیت دهند.

هنگامی که دندان‌های شما آزاد هستند و این درجه از فشار بر روی آن‌ها وجود ندارد، یک فرایند حرکت دندان طبیعی دیده می‌شود که دقیقاً پس از برداشتن سیم‌کشی‌ها آغاز می‌شود.

دندان‌ها همان حرکت بسیار اندک خودشان را انجام خواهند داد و گاهی می‌توانند باعث شوند که وضعیت بایت بهتر نیز بشود.

حرکت طبیعی دندان

به علاوه، بدن شما دائماً در حال تغییر و تکامل است. درست همانند پوست که در گذر زمان، کلاژن و الاستین خود را از دست می‌دهند، ساختارهایی که دندان‌ها را در جای خود نگه می‌دارند نیز با چنین مشکلاتی روبرو هستند و پیر و کهنه می‌شوند.

همچنین زبان شما و ساییدگی طبیعی ناشی از جویدن نقش مهمی در تغییرات جایگیری دندان‌ها دارند. به همین دلیل است که نمی‌توان انتظار داشت حرکت دندان‌ها پس از سیم‌کشی در حد صفر باشد.

در فرایند درمان متخصص ارتودنسی سعی دارد تضمین کند که تغییرات در کمترین حد ممکن اتفاق بیفتد و استفاده از نگهدارنده به حفظ روند بهبودی کمک می‌کند و حرکت دندان را به حداقل می‌رساند.

در چه حالتی حرکت دندان‌ها پس از ارتودنسی نگران کننده است؟

در حالی که حرکت دندان طبیعی دندان‌ها پس از خارج کردن سیم‌کشی‌ها عادی است اما اگر دندان‌های جلویی شما حرکت کنند یا تغییرات چشمگیری اتفاق بیفتد در این صورت جای نگرانی است.

شما باید به محض اینکه احساس کردید چنین اتفاقی در حال رخ دادن است، به متخصص ارتودنسی مراجعه کنید. یکی از گزینه‌های درمانی که متخصص ارتودنسی پیشنهاد می‌دهد، استفاده از نگهدارنده برای نگه داشتن دندان در موقعیت مطلوب است تا از برگشت ارتودنسی جلوگیری شود.

در برخی موارد افراد دندان‌های کوچکی دارند و نگهدارنده به درستی در دهان آن‌ها قرار نمی‌گیرد. یک گزینه دیگر این است که اجازه دهیم دندان‌ها به موقعیت نهایی خود حرکت کنند و سپس دندانپزشک فاصله‌ را با استفاده از ونیر یا دیگر روش‌ها ببندد.

نگهدارنده پس از ارتودنسی

علی رغم اینکه شما ممکن است با وجود استفاده از نگهدارنده ارتودنسی، باز هم احساس کنید که دندان‌ها حرکت می‌کنند، استفاده از نگهدارنده تنها راه برای به حداقل رساندن حرکت دندان‌ها و تضمین باقی ماندن بایت در وضعیت مناسب است.

به دلیل آنکه بیشتر این حرکت‌ها بلافاصله پس از اتمام درمان اتفاق می‌افتد، دندانپزشکان معمولاً توصیه می‌کنند بیماران تا چند ماه پس از درمان از نگهدارنده استفاده کنند.

چه عواملی بر حرکت دندان ها در ارتودنسی موثرند؟

حرکت دندان بعد از ارتودنسی در افراد با توجه به عوامل مختلف، یکسان نیست. دندان بعضی از آدم‌ها بسیار سریع‌تر حرکت می‌کند در حالی که مدت زمان ارتودنسی در برخی دیگر بسیار طولانی است.

به صورت کلی عوامل موثر در زمان حرکت دندان در ارتودنسی را در ادامه بررسی می‌کنیم:

• نوع ارتودنسی: بیشترین تغییرات ارتودنسی در ماه اول به نوع آن بستگی دارد. معمولا ارتودنسی ثابت باعث تسریع در حرکت دندان‌ها در ارتودنسی می‌شود.
• ساختار و تراکم استخوان: تراکم استخوان و همچنین ساختار آن در بدن افراد متفاوت است. هرچه استخوان‌ها محکم‌تر باشند، حرکت دندان‌ها کندتر و زمان ارتودنسی طولانی‌تر می‌شود.
• سن: سن عامل موثر دیگری در حرکت دندان در ارتودنسی است. به همین دلیل گفته می‌شود که در سنین نوجوانی ارتودنسی انجام دهید تا سرعت تغییرات بیشتر باشد.
• میزان سالم بودن لثه‌ها: اگر بیمار مشکلات التهاب در لثه خود داشته باشد، حرکت دندان‌ها به مشکل می‌خورد. بنابراین سالم بودن لثه باعث می‌شود تا سرعت ارتودنسی بیشتر شود.
• وضعیت سلامت بدن: علاوه بر لثه‌ها، سلامت عمومی بدن مانند نداشتن اختلال هورمونی یا دیابت روی زمان حرکت دندان در ارتودنسی اثر می‌گذارد.
• شدت و زمان اعمال فشار: اگر متخصص ارتودنسی شدت فشار را به درستی روی دندان‌ها اعمال نکند، حرکت آن‌ها کند می‌شود. پس نباید سیم ارتودنسی را خودتان به دلخواه تغییر حالت دهید.

حرکت دندان ها در ارتودنسی به چه صورت است؟

نیروی لازم برای حرکت دندان‌ بعد از ارتودنسی از طریق نیروی مکانیکی اعمال می‌شود. این نیرو از طریق براکت، سیم و دیگر اجزای ارتودنسی به دندان‌ها و بافت‌های اطراف آن وارد می‌شود. اگر بخواهیم به زبان ساده حرکت دندان‌ها را تشریح کنیم، باید بگوییم که فشار از یک سو به دندان وارد می‌شود.

در جهت این فشار، سلول‌های استخوانی کم کم تخریب پیدا می‌کنند. این تخریب فضا را برای حرکت دندان بعد از ارتودنسی فراهم می‌کند. حالا در جهت مخالف برای درمان فاصله بین دندان ها، سلول‌های استخوانی جدیدی تشکیل می‌شوند. با شروع تغییرات در ارتودنسی، فشار بیشتر و متفاوت‌تری روی دندان‌ها اعمال می‌شود.

این تغییرات به آرامی انجام می‌شود تا استخوان‌ها بتوانند به آرامی بازسازی شوند. به همین دلیل زمان حرکت دندان در ارتودنسی نباید از یک حدی سریع‌تر باشد.

بنابراین مراجعه به یک ارتودنتیست متخصص سلامت دندان‌های شما را حفظ می‌کند. علاوه بر این هزینه ارتودنسی نیز کاملا معقول خواهد بود.

اگر زمان حرکت دندان در ارتودنسی بیش از حد زیاد باشد، شاید روند درمان سریع شود اما به لثه‌ها آسیب جبران‌ناپذیر وارد خواهد شد. برای تنظیم حرکت دندان بعد از ارتودنسی نیز توصیه می‌شود تا به یک متخصص ارتودنسی مراجعه کنید.

کلینیک دکتر قریشی با سه شعبه در تهران و یک شعبه در قم، بهترین و مناسب‌ترین روش‌ ارتودنسی را متناسب با دندان‌های شما معرفی می‌کنند.